Ιστορική συμφωνία Τραμπ και Σαουδικής Αραβίας για τα πυρηνικά – Τι προβλέπει

Η κυβέρνηση Τραμπ έδωσε το “πράσινο φως” σε συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία, η οποία ενδέχεται να παράσχει στο βασίλειο τη δυνατότητα εμπλουτισμού πυρηνικού καυσίμου για αμιγώς πολιτικούς σκοπούς, όπως ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος.

Η συμφωνία θα έχει διάρκεια 30 ετών και ενδέχεται να ανακοινωθεί ακόμη και την Τετάρτη, ανέφερε ο αξιωματούχος σύμφωνα με το CNN, προσθέτοντας ότι αμερικανικές εταιρείες θα παρέχουν την τεχνολογία και την τεχνογνωσία για την ανάπτυξη του σαουδαραβικού πυρηνικού προγράμματος. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, η αμερικανική κυβέρνηση θα υποβάλει στο Κογκρέσο ένα έγγραφο γνωστό ως “Συμφωνία 123”, το οποίο υπέγραψαν ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ και ο Σαουδάραβας υπουργός Ενέργειας Αμπντουλαζίζ μπιν Σαλμάν. Η συμφωνία θα μπορούσε ενδεχομένως να ανοίξει το δρόμο για τον εμπλουτισμό ουρανίου από τη Σαουδική Αραβία.

Οποιαδήποτε συμφωνία που θα παρέχει στη Σαουδική Αραβία πρόσβαση σε πυρηνική τεχνολογία ενδέχεται να προκαλέσει αντιδράσεις, τόσο στο εσωτερικό των ΗΠΑ όσο και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, καθώς η δυνατότητα εμπλουτισμού πυρηνικού καυσίμου θα μπορούσε, θεωρητικά, να οδηγήσει μελλοντικά στην κατασκευή πυρηνικών όπλων.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, η συμφωνία προβλέπει περιορισμούς στους ελέγχους που θα μπορούσαν να πραγματοποιούνται στο σαουδαραβικό πρόγραμμα, γεγονός που ενδέχεται να προκαλέσει επιφυλάξεις μεταξύ των μελών του Κογκρέσου.

Το Ισραήλ, το οποίο θεωρείται ευρέως ότι διαθέτει αδήλωτο πυρηνικό οπλοστάσιο, ανησυχεί εδώ και χρόνια για το ενδεχόμενο να αποκτήσει η Σαουδική Αραβία πρόσβαση σε πυρηνική τεχνολογία.

Το Ιράν, ο βασικός περιφερειακός αντίπαλος της Σαουδικής Αραβίας, διαθέτει απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου και έχει δεσμευτεί να διατηρήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα ακόμη και μετά από μήνες αμερικανικών βομβαρδισμών, υποστηρίζοντας ότι αυτό εξυπηρετεί αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς.

Ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, έχει δηλώσει ότι η χώρα του θα επιδιώξει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, σε περίπτωση που το Ιράν κατασκευάσει ένα.

Ο εμπλουτισμός ουρανίου και η επανεπεξεργασία πλουτωνίου αποτελούν τις δύο βασικές οδούς για την παραγωγή των σχάσιμων υλικών που είναι απαραίτητα για την κατασκευή πυρηνικών όπλων. Οι περισσότερες χώρες που διαθέτουν μη στρατιωτικούς πυρηνικούς αντιδραστήρες και χρειάζονται εμπλουτισμένο ουράνιο δεν το παράγουν στο εσωτερικό τους. Αντίθετα, το αγοράζουν από προμηθευτές, όπως οι ΗΠΑ ή η Ρωσία, υπό αυστηρή διεθνή εποπτεία.

Οι ΗΠΑ επιδιώκουν εδώ και χρόνια τη σύναψη συμφωνίας με τη Σαουδική Αραβία για την ανάπτυξη μη στρατιωτικού πυρηνικού προγράμματος. Επί κυβέρνησης Μπάιντεν, μια τέτοια συμφωνία εξεταζόταν ως μέρος μιας ευρύτερης συμφωνίας εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και του Ισραήλ.

Ωστόσο, οι προσπάθειες αυτές ναυάγησαν μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Η κυβέρνηση Τραμπ επανέλαβε τις συνομιλίες για την πυρηνική συνεργασία τον περασμένο χρόνο.