Κιμ Γιονγκ Ουν: Τι κρύβεται πίσω από τις νέες φήμες για τον θάνατό του

Ο Κιμ Γιονγκ Ουν εμφανίστηκε στα κρατικά μέσα ενημέρωσης της Βόρειας Κορέας σε εξαιρετικά καλή κατάσταση, βάζοντας τέλος στις φήμες ότι πέθανε από εγκεφαλική αιμορραγία. 

Φωτογραφίες που δημοσίευσε η κρατική εφημερίδα Rodong Sinmun δείχνουν τον 42χρονο ηγέτη της Βόρειας Κορέας να επισκέπτεται, μαζί με την κόρη του, έκθεση ενδυμάτων και υποδημάτων.

Οι εικόνες δημοσιοποιήθηκαν λίγες ώρες αφότου Κινέζος αντικαθεστωτικός που ζει στις ΗΠΑ υποστήριξε, χωρίς να παρουσιάσει κανένα στοιχείο, ότι ο Κιμ είχε μεταφερθεί σε νοσοκομείο του Πεκίνου σε κώμα και στη συνέχεια πέθανε.

Για όσους παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στη Βόρεια Κορέα, αυτού του είδους οι φήμες έχουν πλέον γίνει σχεδόν… ρουτίνα.

Σε ένα από τα πιο κλειστά κράτη του κόσμου, όπου η επιβεβαίωση ακόμη και βασικών πληροφοριών είναι εξαιρετικά δύσκολη, το έδαφος για εικασίες και σενάρια είναι ιδιαίτερα πρόσφορο.

Η τελευταία αυτή φήμη ξεκίνησε από τον Wanjun Xie, ο οποίος αυτοπαρουσιάζεται ως πρόεδρος του Κινεζικού Δημοκρατικού Κόμματος, μιας οργάνωσης που έχει απαγορευτεί από τις κινεζικές αρχές. Στο παρελθόν έχει επίσης διακινήσει ανεπιβεβαίωτους ισχυρισμούς, μεταξύ άλλων και σενάρια για τον θάνατο του Κινέζου ηγέτη Σι Τζινπίνγκ. Ο Xie λοιπόν ισχυρίστηκε ότι ο Κιμ υπέστη σοβαρή εγκεφαλική αιμορραγία και μεταφέρθηκε στο Πεκίνο, καθώς η Βόρεια Κορέα δεν διέθετε τις κατάλληλες ιατρικές υποδομές για την αντιμετώπισή του.

Υποστήριξε ακόμη ότι ο Κιμ κατέληξε και ότι η σορός του μεταφέρθηκε μυστικά πίσω στη Βόρεια Κορέα, με το καθεστώς να αποκρύπτει τον θάνατό του.

Οι φωτογραφίες που δόθηκαν στη δημοσιότητα, ωστόσο, παρουσιάζουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα.

Ο Κιμ εμφανίζεται να εξετάζει εκθέματα, συνοδευόμενος από την κόρη του, Κιμ Τζου Αε, και την καθιερωμένη συνοδεία αξιωματούχων.

Παρότι δεν είναι δυνατό να εξακριβωθεί με απόλυτη βεβαιότητα πότε τραβήχτηκαν οι φωτογραφίες, υπάρχουν και άλλοι λόγοι που καθιστούν τον συγκεκριμένο ισχυρισμό εξαιρετικά αμφίβολο.

Σε περίπτωση αιφνίδιας και σοβαρής επιδείνωσης της υγείας του Κιμ, πιθανότατα θα υπήρχαν ενδείξεις και πέρα από τα σύνορα της Βόρειας Κορέας.

Η Κίνα, για παράδειγμα, θα μπορούσε να ενισχύσει τα μέτρα ασφαλείας στα σύνορα, προετοιμαζόμενη για ενδεχόμενη αστάθεια ή για προσφυγικές ροές. Παράλληλα, θα μπορούσε να καταγραφεί αυξημένη κινητικότητα γύρω από τις βορειοκορεατικές διπλωματικές αποστολές.

Ακόμη, Βορειοκορεάτες αποστάτες που βρίσκονται στη Νότια Κορέα λαμβάνουν συχνά πληροφορίες μέσα από ανεπίσημα δίκτυα κατά μήκος των συνόρων με την Κίνα. Μέχρι στιγμής, τίποτα από αυτά δεν έχει συμβεί.

Αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών της Νότιας Κορέας ανέφεραν επίσης στο πρακτορείο Yonhap ότι δεν έχουν λάβει καμία πληροφορία που να επιβεβαιώνει τις σχετικές αναφορές.

Οι προηγούμενοι «θάνατοι» του Κιμ Γιονγκ Ουν

Η συγκεκριμένη φημολογία θυμίζει έντονα προηγούμενους ψευδείς συναγερμούς.

Το 2020, γνωστός Βορειοκορεάτης αποστάτης είχε δηλώσει ότι ήταν «κατά 99% βέβαιος» πως ο Κιμ Γιονγκ Ουν είχε πεθάνει έπειτα από καρδιοχειρουργική επέμβαση. Λίγο αργότερα, όμως, ο Κιμ εμφανίστηκε δημοσίως και ο ισχυρισμός κατέρρευσε.

Γιατί, λοιπόν, οι φήμες για την υγεία και τον θάνατό του επανέρχονται τόσο συχνά; Ένας από τους βασικούς λόγους είναι το ζήτημα της διαδοχής.

Η Βόρεια Κορέα κυβερνάται από την οικογένεια Κιμ εδώ και τρεις γενιές, ωστόσο το τι θα συμβεί μετά τον Κιμ Γιονγκ Ουν είναι πολύ λιγότερο ξεκάθαρο σε σχέση με τις προηγούμενες διαδοχές.

Ο Κιμ Ιλ Σουνγκ προετοίμαζε επί δεκαετίες τον γιο του, Κιμ Γιονγκ Ιλ, για να αναλάβει την εξουσία. Όταν πέθανε, το 1994, το σχέδιο διαδοχής ήταν ήδη εδραιωμένο και η μετάβαση έγινε σχετικά ομαλά.

Η άνοδος του Κιμ Γιονγκ Ουν ήταν πολύ πιο γρήγορη και εύθραυστη.

Μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο που υπέστη ο Κιμ Γιονγκ Ιλ το 2008, ο μικρότερος γιος του άρχισε να προωθείται με ταχύτητα στην κομματική και στρατιωτική ιεραρχία. Μέχρι τον θάνατο του πατέρα του, το 2011, είχε ήδη παρουσιαστεί δημοσίως ως ο μελλοντικός ηγέτης.

Ακόμη και τότε, όμως, ο Κιμ Γιονγκ Ουν χρειάστηκε χρόνια για να εδραιώσει πλήρως την εξουσία του, απομακρύνοντας αντιπάλους και εξαλείφοντας πρόσωπα που θεωρούνταν πιθανές απειλές.

Σήμερα, οι υπηρεσίες πληροφοριών της Νότιας Κορέας εκτιμούν ότι ενδέχεται να προετοιμάζει την κόρη του ως πιθανή διάδοχό του. Η Κιμ Τζου Αε εμφανίζεται ολοένα συχνότερα σε σημαντικές δημόσιες εκδηλώσεις και στρατιωτικές επιδείξεις.

Πιστεύεται, όμως, ότι είναι μόλις 13 ετών. Η Βόρεια Κορέα δεν έχει κυβερνηθεί ποτέ από γυναίκα, ενώ η ίδια δεν έχει ανακηρυχθεί επισήμως διάδοχος. Η ηλικία της, επιπλέον, θα την καθιστούσε ιδιαίτερα ευάλωτη σε οποιαδήποτε εσωτερική σύγκρουση για την εξουσία.

Αυτή ακριβώς η αβεβαιότητα εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί κάθε φήμη για την υγεία του Κιμ προκαλεί τόσο έντονο ενδιαφέρον.

Οι φήμες δεν είναι εντελώς αβάσιμες

Υπάρχει, όμως, και ένας δεύτερος λόγος: οι ανησυχίες για την υγεία του Κιμ δεν θεωρούνται εντελώς αβάσιμες.

Ο Βορειοκορεάτης ηγέτης είναι υπέρβαρος και βαρύς καπνιστής. Η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών της Νότιας Κορέας έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι ο τρόπος ζωής του τον εκθέτει σε αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Παράλληλα, καρδιοπάθειες και εγκεφαλικά επεισόδια έχουν καταγραφεί και σε άλλα μέλη της οικογένειας Κιμ.

Αν συνέβαινε κάτι στον Κιμ Γιονγκ Ουν, οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι σημαντικές όχι μόνο για τις γειτονικές χώρες, αλλά και για τη διεθνή κοινότητα.

Μια αιφνίδια κρίση ηγεσίας θα δημιουργούσε δύσκολα ερωτήματα γύρω από τον έλεγχο του πυρηνικού οπλοστασίου της Βόρειας Κορέας και τον κίνδυνο πολιτικής αστάθειας.

Θα μπορούσε μια εσωτερική σύγκρουση να ωθήσει σκληροπυρηνικά στελέχη σε πιο επιθετικές ενέργειες; Θα μπορούσαν πιθανές αναταραχές να οδηγήσουν σε προσφυγική κρίση στα σύνορα με την Κίνα;

Πρόκειται για ερωτήματα που δεν απασχολούν μόνο το Πεκίνο και τη Σεούλ, αλλά και την Ουάσινγκτον, η οποία διατηρεί περίπου 28.000 Αμερικανούς στρατιώτες στη Νότια Κορέα.

Γι’ αυτό και οι υπηρεσίες πληροφοριών παρακολουθούν πολύ στενά κάθε πληροφορία γύρω από τον Κιμ Γιονγκ Ουν.

Η εξαιρετικά περιορισμένη πρόσβαση στις πληροφορίες

Η Βόρεια Κορέα παραμένει, ωστόσο, μια πραγματική «μαύρη τρύπα» πληροφόρησης και, ακριβώς γι’ αυτό, αποτελεί εύκολο στόχο για ψευδείς ειδήσεις.

Μόνο ένας εξαιρετικά περιορισμένος κύκλος ανθρώπων έχει τακτική πρόσβαση στον ηγέτη της χώρας. Ακόμη και οι ξένες υπηρεσίες πληροφοριών δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν αξιόπιστες πληροφορίες και πολλά από όσα γίνονται γνωστά συνοδεύονται από σημαντικές επιφυλάξεις, χαρακτηριζόμενα ως «ανεπιβεβαίωτα» ή «πολύ πιθανά», αντί για αποδεδειγμένα γεγονότα.

Το ίδιο το καθεστώς θεωρείται, επίσης, πιθανό να καλλιεργεί σκόπιμα τη σύγχυση, διοχετεύοντας παραπλανητικές πληροφορίες προκειμένου να αποκρύπτει όσα πραγματικά συμβαίνουν στο εσωτερικό της χώρας.

Γι’ αυτό και δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί πειστικό ότι ο Wanjun Xie κατάφερε να αποκτήσει μια τόσο σημαντική πληροφορία, την ώρα που κάτι τέτοιο δεν είχε γίνει γνωστό σε ανθρώπους και υπηρεσίες των οποίων αποστολή είναι ακριβώς να παρακολουθούν τις εξελίξεις στη Βόρεια Κορέα.

Ίσως ο ίδιος να επιδίωκε απλώς δημοσιότητα. Ίσως πάλι να ήθελε να φέρει σε δύσκολη θέση το Πεκίνο, υπογραμμίζοντας τους στενούς δεσμούς του με την Πιονγκγιάνγκ — αν και οι σχέσεις αυτές είναι ούτως ή άλλως γνωστές διεθνώς.

Όποιο κι αν ήταν το κίνητρό του, ένα είναι βέβαιο: δεν είναι ο πρώτος που εκμεταλλεύεται το πέπλο αβεβαιότητας που περιβάλλει την ηγεσία της Βόρειας Κορέας.

Με πληροφορίες από BBC