Κλιμακώνεται η σύγκρουση ΗΠΑ και Ιράν – Άλμα στις τιμές του πετρελαίου

Οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν νέο κύμα αεροπορικών επιδρομών κατά του Ιράν, σε αντίποινα για τις επιθέσεις της Τεχεράνης εναντίον αμερικανικών στρατευμάτων στην περιοχή και εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, προκαλώντας άνοδο στις τιμές του πετρελαίου καθώς η σύγκρουση κλιμακώνεται.

Οι αμερικανικές δυνάμεις άρχισαν την Τρίτη (1/9) να πλήττουν στόχους των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), ανακοίνωσε ο αμερικανικός στρατός. Πρόκειται για τον δεύτερο γύρο αμερικανικών επιδρομών μέσα σε τρεις ημέρες, έπειτα από έναν μήνα σχετικής ηρεμίας σε έναν πόλεμο που έχει βυθίσει τη Μέση Ανατολή σε κρίση και έχει εκτοξεύσει τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας, σημειώνουν οι Financial Times.

«Τα πλήγματα είναι μεγάλης κλίμακας και ισχυρά και αποτελούν αντίποινα για την αποτυχημένη προσπάθεια των Ιρανών να τοποθετήσουν θαλάσσιες νάρκες στα Στενά, καθώς και για την εκτόξευση οκτώ πυραύλων εναντίον της στρατιωτικής μας βάσης στην Ιορδανία, οι οποίοι αναχαιτίστηκαν επιτυχώς», δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ μέσω της πλατφόρμας Truth Social.

Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι, εάν η Τεχεράνη απαντήσει, «θα δεχθεί ξανά πλήγμα, σε πολύ μεγαλύτερη και ισχυρότερη κλίμακα».

Mιλώντας στο Fox News ο Τραμπ είπε ότι έδωσε πολλές ευκαιρίες στο Ιράν, υποβαθμίζοντας την αξία οποιασδήποτε συμφωνίας με την Τεχεράνη. «Νομίζω ότι μια συμφωνία μαζί τους δεν αξίζει ούτε το χαρτί στην οποία είναι γραμμένη. Τους δώσαμε πολλές ευκαιρίες», είπε χαρακτηριστικά.

Εκτοξεύοντας εκ νέου απειλές, ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποστήριξε πως το Ιράν «θα αφανιστεί εντελώς ως χώρα» εάν προχωρήσει σε αντίποινα για τις σημερινές επιθέσεις.

Ο Τραμπ υποστήριξε πως οι Ιρανοί ηγέτες πλανώνται οικτρά για την αποφασιστικότητά του. «Δεν σταματούν: είναι τρελοί, είναι ηλίθιοι», είπε.

Ανέφερε επίσης ότι οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στην περιοχή του Κόλπου είχαν ενημερωθεί πριν από την έναρξη των τελευταίων αμερικανικών επιθέσεων στην περιοχή του Ορμούζ.

Οι Φρουροί της Επανάστασης λένε ότι ξεκίνησε η “οδυνηρή απάντηση” στις αμερικανικές επιθέσεις

Αργά το βράδυ της Τρίτης (ώρα Ελλάδας), οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ανακοίνωσαν ότι ξεκίνησαν μια «οδυνηρή απάντηση στους επιτιθέμενους», όπως μετέδωσε η κρατική ιρανική τηλεόραση IRIB.

Σε ανακοίνωσή τους, οι Φρουροί της Επανάστασης ανέφεραν ότι οι ΗΠΑ, σε «τυφλές και απελπισμένες επιθέσεις», βομβάρδισαν αρκετές περιοχές, μεταξύ των οποίων και κατοικημένες περιοχές.

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση:

«Οι επιθέσεις ενίσχυσαν τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ και ενδυνάμωσαν την αποφασιστικότητα των μαχητών να εκδιώξουν τις ξένες δυνάμεις που παρεμβαίνουν στα Στενά του Ορμούζ.

Οι γενναίοι μαχητές των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ξεκίνησαν μια οδυνηρή απάντηση στους επιτιθέμενους και, στην πρώτη τους ενέργεια, χρησιμοποιώντας το νέο σύστημα αεροδιαστημικής άμυνας, κατέρριψαν το 50ό προηγμένο drone MQ-9 του αμερικανικού στρατού που εισέβαλε στη χώρα».

Υπενθυμίζεται ότι το Γενικό Επιτελείο των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν είχε απειλήσει ότι θα «επιβάλει βαρύ κόστος στον Αμερικανό εχθρό» και θα «καταφέρει συντριπτικά και εξουθενωτικά πλήγματα».

Εκτοξεύθηκαν οι τιμές του πετρελαίου

Οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν σημαντική άνοδο μετά την κλιμάκωση.

Το Brent, διεθνές σημείο αναφοράς, ενισχύθηκε κατά 4,4%, στα 94,45 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό West Texas Intermediate (WTI) σημείωσε άνοδο 5%, στα 90,11 δολάρια.

Οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων αυξήθηκαν επίσης, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν ότι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου θα εντείνει τον πληθωρισμό.

Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου, σημείο αναφοράς για τρισεκατομμύρια δολάρια επενδύσεων παγκοσμίως, αυξήθηκε κατά 0,05 ποσοστιαίες μονάδες, στο 4,79%, το υψηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2025.

Νωρίτερα, οι αποδόσεις των 10ετών ιαπωνικών ομολόγων είχαν φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο από το 1996, ενώ οι αποδόσεις των βρετανικών κρατικών ομολόγων έφτασαν στο υψηλότερο επίπεδο από το 2008.

Νέα κλιμάκωση στα Στενά του Ορμούζ

Η αμερικανική επίθεση πραγματοποιήθηκε αφού οι δύο πλευρές επανέλαβαν τις εχθροπραξίες την Κυριακή, αυξάνοντας τον κίνδυνο επιστροφής σε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο, έξι μήνες μετά την έναρξη της σύγκρουσης.

Τα νέα πλήγματα ήρθαν επίσης μετά τις επιθέσεις σε δύο πετρελαιοφόρα — ένα νοτιοκορεατικό και ένα σαουδαραβικό — τα οποία μετέφεραν αργό πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο το βράδυ της Δευτέρας.

Ένα από τα πλοία κινούνταν στη διαδρομή που βρίσκεται πιο κοντά στις ακτές του Ομάν, έναν θαλάσσιο διάδρομο που οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι παραμένει ανοιχτός και ασφαλής για τη διέλευση πλοίων.

Και οι δύο πλευρές έχουν ανεβάσει τους τόνους τις τελευταίες ημέρες, καθώς μάχονται για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ και ο Τραμπ επιδιώκει να εντείνει την οικονομική πίεση στην Τεχεράνη μέσω νέων δευτερογενών κυρώσεων σε εμπορικούς εταίρους του Ιράν.

Ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και ένας από τους ισχυρότερους ηγέτες της χώρας εν καιρώ πολέμου, προειδοποίησε την Τρίτη ότι το Ιράν θα χρησιμοποιήσει στρατιωτική δύναμη για να σπάσει τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.

Όπως δήλωσε, δεν θα εξαχθεί πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο εάν η Ισλαμική Δημοκρατία εμποδιστεί να πουλήσει το δικό της αργό.

«Εάν θέλουν να εντείνουν τον αποκλεισμό, δεν θα περιμένουμε. Θα δράσουμε και θα απαντήσουμε στρατιωτικά σε έναν αποκλεισμό, ο οποίος θεωρείται μία από τις χειρότερες μορφές στρατιωτικής ενέργειας», ανέφερε ο Γκαλιμπάφ σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα.

Κατέρρευσε η συμφωνία εκεχειρίας

Ο Τραμπ επανέφερε τον ναυτικό αποκλεισμό μετά την κατάρρευση ενός μνημονίου κατανόησης που είχε υπογράψει με το Ιράν τον Ιούνιο.

Βάσει της συμφωνίας, οι δύο πλευρές είχαν δεσμευτεί να παρατείνουν την εκεχειρία του Απριλίου για 60 ημέρες, να ανοίξουν σταδιακά ξανά τα Στενά του Ορμούζ και να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για μια οριστική συμφωνία που θα τερμάτιζε τον πόλεμο.

Ωστόσο, η συμφωνία άρχισε να καταρρέει στις αρχές Ιουλίου, όταν το Ιράν κατηγόρησε πλοία ότι χρησιμοποιούσαν μια «μη εξουσιοδοτημένη» διαδρομή μέσα από τα Στενά και άρχισε να επιτίθεται σε πλοία.

Οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορήθηκαν για παραβίαση της συμφωνίας, ενώ ακολούθησε ένας κύκλος κλιμακούμενων επιθέσεων και αντιποίνων.

Παρά την ένταση, δεν είχαν σημειωθεί σημαντικές επιθέσεις από τότε που οι ΗΠΑ ανέστειλαν τα πλήγματά τους στα τέλη Ιουλίου.

Οι Ιρανοί ηγέτες υποστηρίζουν ότι ο μόνος τρόπος για να τερματιστεί η σύγκρουση είναι η επιστροφή στους όρους της συμφωνίας του Ιουνίου, η οποία έληξε τον περασμένο μήνα.

Ωστόσο, οι ΗΠΑ έχουν ενημερώσει τους μεσολαβητές ότι δεν πρόκειται να επαναφέρουν την προσωρινή συμφωνία, καθώς επιδιώκουν να χρησιμοποιήσουν την οικονομική πίεση για να αναγκάσουν το Ιράν να υποχωρήσει στις απαιτήσεις τους.

Ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι ΗΠΑ καθοδηγούν με ασφάλεια 30 πετρελαιοφόρα μέσα από τα Στενά κάθε βράδυ.

«Έχουμε τα Στενά του Ορμούζ σε εξαιρετικά καλή κατάσταση. Ξέρετε, τα αναλαμβάνουμε», δήλωσε.

Παράλληλα, έχει επιμείνει ότι τα Στενά έχουν αποναρκοθετηθεί, καθώς οι ΗΠΑ προσπαθούν να ενθαρρύνουν τα πλοία να συνεχίσουν να διέρχονται από τη θαλάσσια οδό.

Πριν από τον πόλεμο, περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου περνούσε από τα Στενά του Ορμούζ.

Εκρήξεις σε ιρανικές πόλεις

Ιρανικά πρακτορεία ειδήσεων μετέδωσαν την Τρίτη ότι ακούστηκαν εκρήξεις σε αρκετές περιοχές της χώρας.

Το Tasnim, που θεωρείται κοντά στους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, ανέφερε ότι ακούστηκαν έξι εκρήξεις στην παράκτια πόλη Κοναράκ, οκτώ στο Κεσμ, μεταξύ άλλων και στο αεροδρόμιο του νησιού, καθώς και αρκετές ακόμη στην πόλη-λιμάνι Μπαντάρ Αμπάς.

Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας μετέδωσε ότι βλήματα έπληξαν επίσης το Τσαμπαχάρ, στον Κόλπο του Ομάν.

Η νέα έξαρση της έντασης ξεκίνησε την Κυριακή, όταν αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν δύο ιρανικούς εκτοξευτές ρουκετών στο νησί Λαράκ, στα Στενά του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης ετοίμαζαν την τοποθέτηση ναρκών στη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό.

Το Ιράν απάντησε εκτοξεύοντας πυραύλους προς την Ιορδανία, όπου οι ΗΠΑ διατηρούν σημαντική στρατιωτική παρουσία.