Κάρολος στο Κογκρέσο: Ένας βασιλιάς είπε στον Τραμπ να είναι λιγότερο… βασιλιάς

Η ομιλία του βασιλιά Καρόλου ενώπιον της κοινής συνεδρίασης του Κογκρέσου την Τρίτη στις ΗΠΑ ήταν εντυπωσιακά άμεση για τα βασιλικά δεδομένα.

Ο Κάρολος δεν επέπληξε ούτε επέκρινε την κυβέρνηση Τραμπ.

Ωστόσο, όπως αναφέρει το CNN, ο μονάρχης έδειξε έμμεσα τη δυσαρέσκειά του για την τρέχουσα πολιτική κατεύθυνση των ΗΠΑ και υπερασπίστηκε βασικούς πυλώνες της δυτικής δημοκρατίας: τους εσωτερικούς θεσμικούς ελέγχους και ισορροπίες, τις συμμαχίες και τη διαθρησκευτική ανεκτικότητα.

Ζήτησε επίσης ισχυρή υπεράσπιση της Ουκρανίας. Και, όπως είπε, η «φύση» πρέπει να προστατευθεί — σε μια έμμεση αναφορά στην ανάγκη αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, την οποία ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει χαρακτηρίσει «απάτη».

Παράλληλα, ο βασιλιάς τόνισε ότι οι φίλοι μπορούν να διαφωνούν χωρίς να διαλύονται οι διαχρονικοί δεσμοί, σε μια συγκαλυμμένη αναφορά στην «ειδική σχέση» ΗΠΑ–Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία έχει δοκιμαστεί από την άρνηση της Βρετανίας να συμμετάσχει στον πόλεμο με το Ιράν.

«Τα λόγια της Αμερικής έχουν βαρύτητα και νόημα, όπως συμβαίνει από την ανεξαρτησία της», δήλωσε. «Οι πράξεις αυτού του μεγάλου έθνους έχουν ακόμη μεγαλύτερη σημασία».

Η εκδοχή του βασιλιά για τις αμερικανικές αξίες πιθανότατα ικανοποίησε περισσότερο τους Δημοκρατικούς παρά τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος καθόταν πίσω του και έχει εκφράσει επικριτικές απόψεις για την παρακμή της Ευρώπης.

Ωστόσο, ο Κάρολος εξισορρόπησε την κριτική του δείχνοντας σεβασμό προς τους οικοδεσπότες του. Παρέθεσε δήλωση του Τραμπ ότι ο «δεσμός συγγένειας» μεταξύ ΗΠΑ και Ηνωμένου Βασιλείου είναι «ανεκτίμητος και αιώνιος», ενώ επαίνεσε επανειλημμένα τα ιστορικά επιτεύγματα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Οι πιο αιχμηρές πλευρές της ομιλίας μετριάστηκαν από την τελετουργική μεγαλοπρέπεια της κρατικής επίσκεψης, η οποία ανταπέδιδε την επίσκεψη του Τραμπ πέρυσι.

Ο Τραμπ δεν έδειξε να ενοχλείται από τις δηλώσεις του. Άλλωστε, δίνει μεγάλη σημασία στις προσωπικές σχέσεις με παγκόσμιους ηγέτες. Ο βασιλιάς καταδίκασε επίσης δύο φορές την αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του προέδρου σε εκδήλωση το Σάββατο.

Η βασιλική οικογένεια, γνωστή και ως «The Firm», έχει αντιμετωπίσει παρόμοιες καταστάσεις στο παρελθόν. Ο Κάρολος υπενθύμισε ότι η μητέρα του είχε επισκεφθεί την Ουάσινγκτον το 1957 για να γεφυρώσει τις εντάσεις που είχε προκαλέσει η κρίση του Σουέζ.

«Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς κάτι παρόμοιο σήμερα, αλλά είναι εύκολο να δει κανείς πόσο σημαντική παραμένει αυτή η σχέση», είπε.

Μάλιστα, προσέφερε στον Τραμπ ένα ιδιαίτερο δώρο: την αυθεντική καμπάνα από τον πύργο ελέγχου του υποβρυχίου HMS Trump, που είχε δράση στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. «Αν χρειαστεί ποτέ να επικοινωνήσετε μαζί μας, απλώς χτυπήστε την καμπάνα», σχολίασε με χιούμορ.

Αυτή η τελετουργική διαχείριση ιδεολογικών διαφορών ανέδειξε ένα παράδοξο: οι Βρετανοί μονάρχες οφείλουν να είναι πολιτικά ουδέτεροι, όμως η συγκράτησή τους τους δίνει τεράστια συμβολική δύναμη όταν επιλέγουν να παρέμβουν.

Η επίσκεψη του Καρόλου ήταν γεμάτη ιστορικές ειρωνείες. Άμεσος απόγονος του βασιλιά Γεωργίου Γ΄, μίλησε για τα δικαιώματα και τις ευθύνες των δημοκρατικών κοινωνιών σε ένα σώμα που αποτελεί συνέχεια του Κογκρέσου που κήρυξε την αμερικανική ανεξαρτησία.

Αναφέρθηκε στη Magna Carta, στο αμερικανικό Σύνταγμα και στο κράτος δικαίου, αποφεύγοντας άμεση κριτική στον Λευκό Οίκο, αλλά χωρίς να κρύψει τις αξίες του.

Στο μεταξύ, η κυβέρνηση Τραμπ προχώρησε σε κινήσεις που οι επικριτές θεωρούν υπέρβαση εξουσίας, όπως η δίωξη πολιτικών αντιπάλων και η απόφαση να συμπεριληφθεί το πορτρέτο του προέδρου σε νέα αμερικανικά διαβατήρια.

Παράλληλα, υπήρξαν πιέσεις προς τον βασιλιά και στο εσωτερικό της Βρετανίας, λόγω της στάσης του Τραμπ απέναντι στο ΝΑΤΟ. Ο Κάρολος απάντησε υπογραμμίζοντας τη συμβολή των συμμάχων, ιδιαίτερα μετά την 11η Σεπτεμβρίου.

Παρά τις εντάσεις, επιχείρησε να γεφυρώσει τις διαφορές, τονίζοντας ότι οι διαφωνίες αποτελούν μέρος —και όχι αδυναμία— της σχέσης ΗΠΑ–Ηνωμένου Βασιλείου.

Η επίσκεψή του αποτέλεσε επίσης μια επίδειξη της δύναμης της συνταγματικής μοναρχίας ως εργαλείου διπλωματίας, σε μια εποχή που η ίδια η μοναρχία δέχεται πιέσεις και κριτική.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, που δεν κρύβει τον θαυμασμό του για τη βασιλική οικογένεια, υποδέχθηκε θερμά τον Κάρολο, κάνοντας αναφορές στην ιστορική σχέση των δύο χωρών.

Κλείνοντας την ομιλία του, ο Κάρολος άφησε μια έμμεση προειδοποίηση: «Ο κόσμος μπορεί να μην θυμάται τι λέμε, αλλά δεν θα ξεχάσει ποτέ τι κάνουμε», παραπέμποντας στον λόγο του Αβραάμ Λίνκολν στο Γκέτισμπεργκ.

Ο Γκάρετ Μάρτιν, συνδιευθυντής του Transatlantic Policy Center στο American University, σημείωσε ότι, παρότι ο Κάρολος γέμισε την ομιλία του με στοιχεία που θα ευχαριστούσαν τους οικοδεσπότες του, διατύπωσε και ορισμένα αιχμηρά πολιτικά σημεία.

«Νομίζω ότι ήταν πολύ χαρακτηριστικό ότι μπορούσε κανείς εύκολα να τα ερμηνεύσει ως, τουλάχιστον, ήπιες αιχμές προς ορισμένες πολιτικές της κυβέρνησης Τραμπ», είπε. «Έμοιαζε σχεδόν σαν ένας βασιλιάς να λέει σε έναν πρόεδρο να είναι λιγότερο… βασιλιάς».

Ένας μονάρχης που πρέπει να υπερασπιστεί τον θρόνο του

Ορισμένοι Βρετανοί, ενοχλημένοι από τις δηλώσεις του Τραμπ για τους συμμάχους και το ΝΑΤΟ, υποστήριξαν ότι ο βασιλιάς δεν έπρεπε να ταξιδέψει. Έτσι, ο Κάρολος βρέθηκε υπό πίεση και από το εσωτερικό κοινό του.

Απέρριψε κατηγορηματικά τον ισχυρισμό ότι οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ δεν συνεισφέρουν. «Μετά την 11η Σεπτεμβρίου, όταν ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά το Άρθρο 5, ανταποκριθήκαμε μαζί — όπως κάνουμε εδώ και πάνω από έναν αιώνα», είπε.

Παράλληλα, αναγνώρισε ένα πιο βάσιμο παράπονο του Τραμπ, σημειώνοντας ότι η Βρετανία δεσμεύεται να αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές δαπάνες.

Η μοναρχία, αν και θεωρείται από ορισμένους ξεπερασμένη, διατηρεί υψηλή υποστήριξη στο Ηνωμένο Βασίλειο, παρά τα σκάνδαλα. Η βασιλεία του Καρόλου, πιθανότατα μικρότερη από εκείνη της μητέρας του, θεωρείται κρίσιμη για τον εκσυγχρονισμό της.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το ταξίδι του στις ΗΠΑ αποτέλεσε επίδειξη της δύναμης της συνταγματικής μοναρχίας ως εργαλείου διπλωματίας.