Πώς η επίθεση στη Flydubai αλλάζει το προεκλογικό αφήγημα του Νετανιάχου

Αναπάντητα παραμένουν πολλά ερωτήματα γύρω από την απόπειρα αεροπειρατείας στην πτήση της Flydubai από το Ντουμπάι προς το Τελ Αβίβ.

Ποιο ήταν το κίνητρο του δράστη ο οποίος μαχαίρωσε τον κυβερνήτη πριν αφοπλιστεί; Ποιος ήταν ο τελικός επιδιωκόμενος στόχος του;

Παρά την ασάφεια που εξακολουθεί να επικρατεί, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έσπευσε να παρουσιάσει την επίθεση ως σχεδόν αναπόφευκτη απόρροια της «προπαγάνδας» που, όπως υποστηρίζει, δαιμονοποιεί διαρκώς το Ισραήλ.

Παρότι παραδέχθηκε ότι είναι νωρίς για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για τα κίνητρα, ο Νετανιάχου έδειξε ως υπαίτιο το Ιράν —με το οποίο το Ισραήλ και οι ΗΠΑ ενεπλάκησαν σε σύρραξη στα τέλη Φεβρουαρίου— και τους συμμάχους του, κατηγορώντας τους ότι κλιμακώνουν τις επιθέσεις κατά Ισραηλινών στο εξωτερικό. Την Πέμπτη, μάλιστα, υποστήριξε ότι επιβεβαιώθηκε πως ο συγκυβερνήτης είχε υποστεί «ισλαμιστική ριζοσπαστική κατήχηση».

Για έναν πολιτικό που προβάλλει επί χρόνια τον εαυτό του ως τον μόνο ικανό να εγγυηθεί την ασφάλεια των πολιτών απέναντι στις υπαρκτές απειλές, η απόπειρα αυτή ενισχύει το πολιτικό του αφήγημα ενόψει των κρίσιμων βουλευτικών εκλογών στα τέλη του μήνα, που θα κρίνουν την παραμονή του στην εξουσία.

Πώς η απόπειρα αεροπειρατείας εξυπηρετεί τον Νετανιάχου

«Είναι νωρίς να προβλέψουμε την πολιτική επίδραση του γεγονότος», δήλωσε στο Al Jazeera ο Ντάνιελ Λέβι, πρώην σύμβουλος της ισραηλινής κυβέρνησης.

«Ωστόσο, εξυπηρετεί τον Νετανιάχου καθώς εκτοπίζει από την επικαιρότητα θέματα που ο ίδιος θέλει να αποφύγει —όπως η επικείμενη επέτειος των επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου— αντικαθιστώντας τα με μια ιστορία που αφήνει υπονοούμενα για ιρανικό δάκτυλο, τη στιγμή που κυκλοφορούν κι άλλοι ισχυρισμοί για πιθανές επιχειρήσεις της Τεχεράνης», ανέφερε, εστιάζοντας στις κατηγορίες περί εμπλοκής του Ιράν σε περιστατικό κοντά σε αμερικανική βάση στο Ηνωμένο Βασίλειο.

«Αυτό δίνει νέα ώθηση στον στόχο του Νετανιάχου: την επανέναρξη των σφοδρών πληγμάτων κατά του Ιράν. Παράλληλα, αποσπά την προσοχή από τα εσωτερικά του προβλήματα και παρουσιάζεται ως δικαίωση των προειδοποιήσεων που είχε διατυπώσει νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα», πρόσθεσε.

Την Τρίτη, ο Νετανιάχου είχε δώσει στη δημοσιότητα βιντεοσκοπημένο μήνυμα προειδοποιώντας για «ενδείξεις ότι οι εχθροί μας θα επιχειρήσουν να μας χτυπήσουν ενόψει εκλογών» — προειδοποίηση που η αντιπολίτευση χαρακτήρισε αμέσως αβάσιμη κινδυνολογία.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς, ο οποίος έκανε λόγο για «απόπειρα τζιχαντιστικής τρομοκρατίας», επικαλέστηκε εκ νέου τις προειδοποιήσεις: «Όταν ο πρωθυπουργός κι εγώ εκδίδουμε προειδοποιήσεις ασφαλείας βάσει πληροφοριών, όλοι —τόσο οι εχθροί μας στο εξωτερικό όσο και οι ανενημέρωτοι πρώην αξιωματούχοι στο εσωτερικό— καλό θα ήταν να τις λαμβάνουν σοβαρά υπόψη».

Ωστόσο, ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Γιαΐρ Λαπίντ —που είχε ενημερωθεί εκτάκτως από τον Νετανιάχου το βράδυ της Τρίτης— απέρριψε κατηγορηματικά οποιαδήποτε σύνδεση, δηλώνοντας την Τετάρτη ότι «στη χθεσινοβραδινή ενημέρωση με τον πρωθυπουργό δεν αναφέρθηκε απολύτως τίποτα που να παραπέμπει σε κάτι τέτοιο».

Ο Νετανιάχου ξέρει να εκμεταλλεύεται τις κρίσεις προς όφελός του

Για τους αναλυτές που παρακολουθούν χρόνια τον μακροβιότερο πρωθυπουργό του Ισραήλ, η στάση του μετά την απόπειρα αεροπειρατείας εντάσσεται στη γνωστή τακτική του: να αξιοποιεί τη διαχείριση των κρίσεων προς πολιτικό του όφελος.

«Ο Νετανιάχου επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει πολιτικά το συμβάν», σημειώνει ο Άχρον Μπρέγκμαν, αναλυτής ασφαλείας και ερευνητής στο King’s College του Λονδίνου. «Είναι χαρακτηριστικό ότι λίγο μετά την προσγείωση των επιβατών στο Ισραήλ, εμφανίστηκε να συνομιλεί με έναν από τους Ισραηλινούς που ακινητοποίησαν τον συγκυβερνήτη».

Πάντως, ο Μπρέγκμαν αμφισβητεί αν αυτό θα μεταφραστεί σε εκλογικά οφέλη για τον Νετανιάχου, ο οποίος εμφανίζεται οριακά δεύτερος στις δημοσκοπήσεις.

«Δεν έχει να κερδίσει κάτι ουσιαστικό. Το περιστατικό τον κατέλαβε εξ απροόπτου, όπως όλους μας», εκτιμά, προσθέτοντας ότι η μόνη ελπίδα του πρωθυπουργού είναι να αποδειχθεί κάποια διασύνδεση με το Ιράν, εξέλιξη που θα οδηγούσε σε νέα κλιμάκωση με την Τεχεράνη — σενάριο από το οποίο οι ΗΠΑ φαίνεται να οπισθοχωρούν.

«Υπήρξε αναμφίβολα ένα σοβαρό κενό ασφαλείας που πρέπει να διερευνηθεί», ανέφερε στο Al Jazeera. «Θα μπορούσαμε να είχαμε μια νέα 11η Σεπτεμβρίου, αλλά χάρη στην αυτοθυσία ορισμένων επιβατών και σε μια μεγάλη δόση τύχης, η τραγωδία αποφεύχθηκε».

Σε δηλώσεις του σε αμερικανικά μέσα την Τετάρτη, ο Νετανιάχου ανέφερε ότι, αν και είναι νωρίς για να αποδοθούν ευθύνες, οι ενέργειες του συγκυβερνήτη υποκινήθηκαν από «ακραίο φανατισμό και μίσος», συνδέοντάς τις εμμέσως με τον αντισημιτισμό που —κατά τον ίδιο— τροφοδοτείται από τη διεθνή κριτική προς το Ισραήλ.

Οι καταγγελίες του Ισραηλινού πρωθυπουργού περί στοχοποίησης της χώρας του κλιμακώνονται παράλληλα με τη διεθνή κατακραυγή για τη γενοκτονία στη Γάζα —όπου έχουν χάσει τη ζωή τους πάνω από 74.000 Παλαιστίνιοι— τα πολλαπλά στρατιωτικά πλήγματα σε γειτονικά κράτη και τις κατηγορίες για κρατική ανοχή στα βίαια πογκρόμ των οικιστών στη Δυτική Όχθη. Εξαιτίας αυτών των εξελίξεων, πληθαίνουν οι χώρες που επιβάλλουν εμπορικούς περιορισμούς στα προϊόντα των παράνομων ισραηλινών οικισμών.

Επιχειρώντας να απαντήσει στην παγκόσμια κατακραυγή, την οποία τώρα χρεώνει ως αιτία της επίθεσης, ο Νετανιάχου υποστήριξε πρόσφατα στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ότι το Ισραήλ μάχεται σε ένα «όγδοο μέτωπο», πέρα από τα επτά στα οποία ήδη πολεμά.

«Είναι ο πόλεμος για την αλήθεια. Διεξάγεται στα διεθνή MME και, κυρίως, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», υποστήριξε, κατηγορώντας τα διεθνή ειδησεογραφικά δίκτυα —συμπεριλαμβανομένου του Al Jazeera— ότι «πλύνουν τα μυαλά των νέων για να μισούν το Ισραήλ, την Αμερική και τη Δύση».

Το Al Jazeera απέρριψε τις κατηγορίες, χαρακτηρίζοντάς τις ως ακόμα ένα επεισόδιο στη «συστηματική εκστρατεία του Ισραήλ κατά του δικτύου και των δημοσιογράφων του», η οποία έχει ήδη κοστίσει τη ζωή σε 12 μέλη του δημοσιογραφικού του επιτελείου στη Γάζα.

«Η ισραηλινή κυβέρνηση θα επιδιώξει να διασυνδέσει την απόπειρα αεροπειρατείας με την ομιλία του Νετανιάχου στον ΟΗΕ», εκτιμά ο Γιόσι Μέκελμπεργκ, ανώτερος ερευνητής στο Chatham House.

«Το περιστατικό αυτό εντείνει το αίσθημα ανασφάλειας στην ισραηλινή κοινωνία και ξύνει τις πληγές του τραύματος της 7ης Οκτωβρίου», σημειώνει, συμπληρώνοντας ότι παράλληλα τροφοδοτεί την αίσθηση αδικίας και υποκρισίας που νιώθουν πολλοί Ισραηλινοί όταν βλέπουν τη χώρα τους να υφίσταται κυρώσεις επειδή αμύνεται απέναντι σε όσους επιζητούν την καταστροφή της.