Σκληραίνει στάση το Ιράν: Εντολή Χαμενεΐ να μη φύγει από τη χώρα το εμπλουτισμένο ουράνιο

Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν εξέδωσε οδηγία σύμφωνα με την οποία το ουράνιο της χώρας δεν θα πρέπει να αποστέλλεται στο εξωτερικό, δήλωσαν δύο ανώτερες ιρανικές πηγές, σκληραίνοντας τη στάση της Τεχεράνης σε ένα από τα κύρια αιτήματα των ΗΠΑ στις ειρηνευτικές συνομιλίες.

Η εντολή του Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ θα μπορούσε να απογοητεύσει περαιτέρω τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και να περιπλέξει τις συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν .

Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι ο Τραμπ έχει διαβεβαιώσει το Ισραήλ πως το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν, το οποίο είναι απαραίτητο για την κατασκευή ατομικών όπλων, θα αποσταλεί εκτός Ιράν και ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία πρέπει να περιλαμβάνει ρήτρα σχετικά με αυτό.

Το Ισραήλ, οι Ηνωμένες Πολιτείες και άλλα δυτικά κράτη κατηγορούν εδώ και καιρό το Ιράν ότι επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων την προσπάθειά του να εμπλουτίσει ουράνιο στο 60%, πολύ υψηλότερο από το απαιτούμενο για μη στρατιωτική χρήση και πιο κοντά στο 90% που απαιτείται για ένα όπλο. Το Ιράν αρνείται ότι επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι δεν θα θεωρήσει τον πόλεμο τελειωμένο μέχρι να απομακρυνθεί το εμπλουτισμένο ουράνιο από το Ιράν, η Τεχεράνη να τερματίσει την υποστήριξή της σε παραστρατιωτικές ομάδες και να εξαλειφθούν οι δυνατότητές της για βαλλιστικούς πυραύλους.

«Η οδηγία του Ανώτατου Ηγέτη και η συναίνεση εντός του κατεστημένου είναι ότι το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου δεν πρέπει να φύγει από τη χώρα», δήλωσε μία από τις δύο ιρανικές πηγές.

Οι κορυφαίοι αξιωματούχοι του Ιράν, ανέφεραν οι ίδιες πηγές, πιστεύουν ότι η αποστολή του υλικού στο εξωτερικό θα καθιστούσε τη χώρα πιο ευάλωτη σε μελλοντικές επιθέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Ο Χαμενεΐ έχει τον τελευταίο λόγο στα πιο σημαντικά κρατικά ζητήματα, όπως αυτό.

Φόβοι για νέες επιθέσεις

Μια εύθραυστη εκεχειρία έχει τεθεί σε ισχύ στον πόλεμο που ξεκίνησε με τις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Ωστόσο, δεν έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος στις ειρηνευτικές προσπάθειες, με τον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων και τον έλεγχο της Τεχεράνης στο Στενό του Ορμούζ να περιπλέκουν τις διαπραγματεύσεις.

Οι δύο ανώτερες ιρανικές πηγές δήλωσαν ότι υπήρχε βαθιά υποψία στο Ιράν ότι η παύση των εχθροπραξιών ήταν μια ”τακτική απάτη” από την Ουάσινγκτον για να δημιουργήσει ένα αίσθημα ασφάλειας πριν ξαναρχίσει τις αεροπορικές επιδρομές.

Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν για την ειρήνη, Μοχάμεντ Μπακέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε την Τετάρτη ότι «προφανείς και κρυφές κινήσεις του εχθρού» δείχνουν ότι οι Αμερικανοί προετοιμάζουν νέες επιθέσεις.

Ο Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να προχωρήσουν σε περαιτέρω επιθέσεις κατά της Τεχεράνης εάν το Ιράν δεν συμφωνήσει σε μια ειρηνευτική συμφωνία, αλλά άφησε να εννοηθεί ότι η Ουάσινγκτον θα μπορούσε να περιμένει μερικές ημέρες για να «λάβει τις σωστές απαντήσεις».

Οι δύο πλευρές έχουν αρχίσει να μειώνουν ορισμένα χάσματα, ανέφεραν οι πηγές, αλλά παραμένουν βαθύτερες διαφωνίες σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης – συμπεριλαμβανομένης της τύχης των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου και της απαίτησης της Τεχεράνης για αναγνώριση του δικαιώματός της στον εμπλουτισμό.

Αλλαγή στάσης από Τεχεράνη

Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι προτεραιότητα της Τεχεράνης είναι να εξασφαλίσει έναν οριστικό τερματισμό του πολέμου και αξιόπιστες εγγυήσεις ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν θα εξαπολύσουν περαιτέρω επιθέσεις.

Μόνο αφού τεθούν σε ισχύ τέτοιες διαβεβαιώσεις, είπαν, θα είναι το Ιράν έτοιμο να συμμετάσχει σε λεπτομερείς διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Το Ισραήλ πιστεύεται ευρέως ότι διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο, αλλά ποτέ δεν έχει επιβεβαιώσει ή διαψεύσει ότι διαθέτει πυρηνικά όπλα, διατηρώντας μια λεγόμενη πολιτική ασάφειας στο θέμα εδώ και δεκαετίες.

Πριν από τον πόλεμο, το Ιράν είχε δηλώσει πρόθυμο να αποστείλει το ήμισυ του αποθέματός του σε ουράνιο, το οποίο έχει εμπλουτιστεί στο 60% – ένα επίπεδο πολύ υψηλότερο από αυτό που απαιτείται για μη στρατιωτική χρήση.

Ωστόσο, πηγές ανέφεραν ότι η θέση αυτή άλλαξε μετά τις επανειλημμένες απειλές του Τραμπ να πλήξει το Ιράν.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι δεν είναι ακόμη σαφές εάν ο Τραμπ θα αποφασίσει να επιτεθεί και εάν θα δώσει στο Ισραήλ το πράσινο φως για να επανεκκινήσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) εκτιμά ότι το Ιράν είχε 440,9 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%, όταν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ επιτέθηκαν σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον Ιούνιο του 2025. Αλλά πόση από αυτή την ποσότητα έχει διασωθεί είναι ασαφές.

Ο επικεφαλής του ΙΑΕΑ, Ραφαέλ Γκρόσι, δήλωσε τον Μάρτιο πως ό,τι είχε απομείνει από αυτό το απόθεμα ήταν «κυρίως» αποθηκευμένο σε ένα συγκρότημα σηράγγων στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ισφαχάν και πιστεύευεται ότι λίγο περισσότερα από 200 κιλά βρίσκονταν εκεί. Ο ΙΑΕΑ πιστεύει επίσης ότι ένα μέρος βρίσκεται στο εκτεταμένο πυρηνικό συγκρότημα στο Νατάνζ, όπου το Ιράν είχε δύο μονάδες εμπλουτισμού.

Το Ιράν υποστηρίζει ότι κάποια ποσότητα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού είναι απαραίτητη για ιατρικούς σκοπούς και για έναν ερευνητικό αντιδραστήρα στην Τεχεράνη, ο οποίος λειτουργεί με σχετικά μικρές ποσότητες ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό περίπου 20%.