Στεγαστική κρίση στην Ισπανία: Μπορεί ο Σάντσεθ να πείσει τους ψηφοφόρους ότι είναι η καλύτερη λύση;

Ακόμη και πριν από τον θάνατό της, το βράδυ της Τετάρτης, μόλις δύο εβδομάδες μετά την έξωσή της από το διαμέρισμα της Μαδρίτης όπου είχε περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της, η 87χρονη Μαρικάρμεν Αμπασκάλ είχε ήδη μετατραπεί σε σύμβολο της στεγαστικής κρίσης στην Ισπανία.

Η περιπέτειά της είχε προκαλέσει διαδηλώσεις, τη δημιουργία καταυλισμού διαμαρτυρίας στο κέντρο της Μαδρίτης και είχε ωθήσει τη σοσιαλιστική κυβέρνηση να προτείνει έκτακτα μέτρα για την προστασία της πρόσβασης στη στέγαση.

Όταν τα κόμματα της Δεξιάς και της Ακροδεξιάς καταψήφισαν τα μέτρα στο Κοινοβούλιο την περασμένη εβδομάδα, ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ απάντησε προκηρύσσοντας πρόωρες εκλογές για τα τέλη Νοεμβρίου.

Ο θάνατος της Αμπασκάλ αναμένεται να φέρει ακόμη πιο έντονα στο προσκήνιο το στεγαστικό ζήτημα ενόψει των εκλογών και ιδιαίτερα αυτό που ο δικηγόρος της χαρακτήρισε «επαίσχυντη βία αυτού του είδους των εξώσεων και τον προφανή αντίκτυπο και τις συνέπειες που μπορούν να έχουν στην υγεία των ανθρώπων».

Η στεγαστική κρίση στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης

Με περισσότερο από το 42% των Ισπανών να θεωρεί την πρόσβαση στη στέγαση ως τη σημαντικότερη ανησυχία του και τα ενοίκια να έχουν αυξηθεί κατά 80% την τελευταία δεκαετία, προκύπτει ένα κρίσιμο ερώτημα: Γιατί χρειάστηκε η έξωση μιας ηλικιωμένης γυναίκας και οι διαδηλώσεις που ακολούθησαν για να κινητοποιηθεί η πολιτική τάξη της Ισπανίας;

Παρά τις πολυετείς διαμαρτυρίες ενάντια στον υπερτουρισμό και τον εξευγενισμό των αστικών περιοχών, φαίνεται πως μέχρι σήμερα δεν είχε επέλθει η καθοριστική καμπή, σύμφωνα με τον Guardian.

Την Πέμπτη, το κρατικό Κέντρο Κοινωνιολογικών Ερευνών της Ισπανίας δημοσίευσε δημοσκόπηση, σύμφωνα με την οποία το 76,3% των ερωτηθέντων τάσσεται υπέρ της κρατικής παρέμβασης στην αγορά, στον βαθμό που απαιτείται για να διασφαλιστεί η πρόσβαση όλων στη στέγαση. Παράλληλα, το 79% θεωρεί ότι η στέγαση πρέπει να αντιμετωπίζεται κατά προτεραιότητα ως συνταγματικό δικαίωμα.

Τα 21 μέτρα του Σάντσεθ για τη στέγαση

Η κυβέρνηση Σάντσεθ επιχειρεί να πείσει τους ψηφοφόρους ότι αποτελεί τη μοναδική πολιτική δύναμη που ενδιαφέρεται πραγματικά για τα ενοίκια και τα δικαιώματα των ενοικιαστών.

Σε αυτό το πλαίσιο, τα έκτακτα μέτρα που καταψηφίστηκαν την περασμένη εβδομάδα αναδιατυπώθηκαν και ενσωματώθηκαν σε δύο νέα διατάγματα.

Τα 21 μέτρα περιλαμβάνουν διευκολύνσεις για την ενοικίαση ή αγορά κατοικίας, παράταση της προστασίας από εξώσεις για ευάλωτους πολίτες, απαγόρευση αγορών ακινήτων για κερδοσκοπικούς σκοπούς και φορολογικές ελαφρύνσεις για ιδιοκτήτες και συνεπείς ενοικιαστές.

«Πρόκειται για μέτρα που είναι απλώς ζήτημα κοινής λογικής, ζήτημα ανθρωπιάς», δήλωσε την Τρίτη ο Ισπανός πρωθυπουργός, υποστηρίζοντας ότι ενώνουν τους μικροϊδιοκτήτες και τους ενοικιαστές απέναντι στα κερδοσκοπικά funds.

Οι παρεμβάσεις έρχονται σχεδόν τρία χρόνια μετά τη δέσμευση του Σάντσεθ για την κατασκευή 184.000 οικονομικά προσιτών δημόσιων κατοικιών προς ενοικίαση. Η κυβέρνησή του έχει επίσης θεσπίσει νόμο που επιτρέπει την επιβολή ανώτατων ορίων σε υπερβολικά υψηλά ενοίκια σε ορισμένες περιοχές.

Ο Σάντσεθ κατηγόρησε όσους καταψήφισαν τα προηγούμενα διατάγματα ότι αγνόησαν τη διακομματική κοινωνική υποστήριξη προς τα μέτρα, επισημαίνοντας πως οι πολίτες ζητούν τη ρύθμιση «μιας δυσλειτουργικής αγοράς».

Πλέον ελπίζει ότι τουλάχιστον ένα από τα νέα διατάγματα θα εγκριθεί από τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία του Κοινοβουλίου, το ειδικό όργανο που λειτουργεί όταν η Βουλή δεν συνεδριάζει.

Η αντιπολίτευση μιλά για οκτώ χρόνια αποτυχίας

Αντίθετη άποψη εκφράζει ο Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, επικεφαλής του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος (PP), το οποίο καταψήφισε τα μέτρα.

Ο Φεϊχόο υποστηρίζει ότι είναι πλέον αργά για τον Σάντσεθ, ο οποίος βρίσκεται στην πρωθυπουργία από το 2018, να εμφανίζεται ως υπερασπιστής του δικαιώματος στη στέγαση.

«Η στέγαση υπήρξε η μεγάλη αποτυχία αυτής της κυβέρνησης, αλλά θα αποτελέσει την ιστορία επιτυχίας της επόμενης», δήλωσε τη Δευτέρα.

Ο επικεφαλής του Λαϊκού Κόμματος, το οποίο προηγείται στις δημοσκοπήσεις, πρόσθεσε ότι «όταν ένας πρωθυπουργός βρίσκεται στην εξουσία επί οκτώ χρόνια, είναι δύσκολο να κατηγορεί άλλους για όσα ο ίδιος απέτυχε να κάνει».

Το κόμμα του έχει δεσμευτεί να αντιμετωπίσει τη στεγαστική κρίση με την κατασκευή 200.000 κατοικιών ετησίως, μειώσεις φόρων και περιορισμό της γραφειοκρατίας.