Τι είναι το “Κόμμα των Κατσαρίδων” που ταράζει την πολιτική σκηνή της Ινδίας

Το Cockroach Janta Party (CJP) μπορεί να ξεκίνησε ως ένα διαδικτυακό αστείο, ωστόσο –με κινητήρια δύναμη εκατομμύρια δυσαρεστημένους νέους στην Ινδία– εξελίχθηκε γρήγορα σε μία από τις πιο απρόσμενες προκλήσεις για τη δεξιά κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι.

Το CJP ιδρύθηκε τον Μάιο από τον 30χρονο Αμπιτζίτ Ντίπκε, Ινδό που ολοκλήρωσε πρόσφατα τις σπουδές του στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αφορμή στάθηκαν δηλώσεις του προέδρου του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ινδίας, ο οποίος χαρακτήρισε τους άνεργους νέους της χώρας «παράσιτα» και «κατσαρίδες» κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του δικαστηρίου.

Εξοργισμένος, ο Ντίπκε ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ένα σατιρικό ερώτημα: «Τι θα γινόταν αν όλες οι κατσαρίδες ενώνονταν;».

22 εκατομμύρια ακόλουθοι μέσα σε δύο εβδομάδες

Όπως γράφει ο Guardian, η ανταπόκριση ήταν εντυπωσιακή. Ο Ντίπκε δημιούργησε ιστοσελίδα και λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για το σατιρικό Cockroach Janta Party, μια ευθεία σάτιρα του κυβερνώντος Bharatiya Janata Party (BJP) του Μόντι.

Το κόμμα παρουσίασε ένα καυστικό μανιφέστο κατά της κυβέρνησης με σύνθημα:

«Ένα πολιτικό κόμμα για τους ανθρώπους που το σύστημα ξέχασε να υπολογίσει.»

Μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες, ο λογαριασμός του CJP στο Instagram ξεπέρασε τους 22 εκατομμύρια ακολούθους, αφήνοντας πίσω ακόμη και το BJP.

Η κυβέρνηση Μόντι, η οποία κατηγορείται συχνά για μηδενική ανοχή στην κριτική, επιχείρησε να μπλοκάρει τους λογαριασμούς του κόμματος επικαλούμενη λόγους εθνικής ασφάλειας, χωρίς όμως επιτυχία.

Η διαρροή των εξετάσεων στο επίκεντρο της δράσης

Καθώς το κίνημα αποκτούσε δυναμική, ο Ντίπκε εστίασε σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν εκατομμύρια νέοι στην Ινδία: τις επαναλαμβανόμενες διαρροές των εξετάσεων εισαγωγής στις Ιατρικές Σχολές.

Οι εξετάσεις NEET θεωρούνται από τις δυσκολότερες στη χώρα, ενώ έχουν επανειλημμένα διαρρεύσει, με τα θέματα να πωλούνται στον πλειοδότη.

Τεράστιος ανταγωνισμός και οικονομική πίεση στις οικογένειες

Περισσότεροι από 2 εκατομμύρια μαθητές διεκδικούν μόλις 130.000 θέσεις στις ιατρικές σχολές.

Χιλιάδες οικογένειες ξοδεύουν τις οικονομίες μιας ζωής ή δανείζονται μεγάλα ποσά για να πληρώσουν ιδιωτικά φροντιστήρια προετοιμασίας, με αποτέλεσμα οι δαπάνες για ιδιωτική εκπαίδευση να ξεπερνούν πλέον ακόμη και τον συνολικό κρατικό προϋπολογισμό για την ανώτατη εκπαίδευση.

Εξετάσεις που συνδέονται ακόμη και με αυτοκτονίες

Οι συνεχείς διαρροές ανάγκασαν εκατομμύρια υποψηφίους να επαναλάβουν τις εξετάσεις, ενώ σύμφωνα με καταγγελίες συνδέονται και με δεκάδες αυτοκτονίες τα τελευταία χρόνια.

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις εξετάσεις NEET, καθώς αντίστοιχα περιστατικά έχουν καταγραφεί και σε άλλους διαγωνισμούς.

Η κυβέρνηση Μόντι κατηγορείται ότι απέτυχε να αναλάβει τις ευθύνες της, με το CJP να ζητά την απόδοση ευθυνών και την παραίτηση του υπουργού Παιδείας, Νταρμέντρα Πραντάν.

Ένα κίνημα που εκφράζει την απογοήτευση της νέας γενιάς

Για πολλούς εκπροσώπους της Generation Z και των Millennials στην Ινδία, το CJP αποτελεί πλέον τη φωνή μιας γενικότερης δυσαρέσκειας απέναντι σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που βρίσκεται σε κρίση και σε μια αγορά εργασίας που αδυνατεί να απορροφήσει τους νέους.

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, σχεδόν 4 στους 10 πτυχιούχους κάτω των 25 ετών είναι άνεργοι.

Οι πρώτες διαδηλώσεις στους δρόμους

Η πρώτη κινητοποίηση του CJP πραγματοποιήθηκε στις αρχές Ιουνίου στο Νέο Δελχί με βασικό αίτημα την παραίτηση του υπουργού Παιδείας.

Ο Ντίπκε επέστρεψε από τις ΗΠΑ για να ηγηθεί της διαδήλωσης και στη συνέχεια συμμετείχε σε συγκεντρώσεις σε ολόκληρη τη χώρα.

Αργότερα μέσα στον Ιούνιο ακολούθησε δεύτερη μεγάλη διαμαρτυρία, κατά την οποία οι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι δεν θα αποχωρούσαν μέχρι να απομακρυνθεί ο υπουργός από τη θέση του.

Η απεργία πείνας του Σόναμ Γουανγκτσούκ

Στις κινητοποιήσεις συμμετείχε και ο γνωστός μηχανικός και ακτιβιστής για την εκπαίδευση Σόναμ Γουανγκτσούκ από το Λαντάκ, ο οποίος είχε συλληφθεί πέρυσι βάσει της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας λόγω της δράσης του.

Ο Γουανγκτσούκ ανακοίνωσε ότι ξεκινά απεργία πείνας, ακολουθώντας τη φιλοσοφία του Μαχάτμα Γκάντι, δηλώνοντας ότι δεν θα λάβει τροφή μέχρι να παραιτηθεί ο υπουργός Παιδείας.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της κινητοποίησης δέχθηκε επισκέψεις από κορυφαία στελέχη της αντιπολίτευσης, ενώ η κυβέρνηση αρνήθηκε να συνομιλήσει με το CJP και ο υπουργός Παιδείας χαρακτήρισε τους διαδηλωτές «Β’ ομάδα τρομοκρατών».

Η βίαιη απομάκρυνση του Γουανγκτσούκ από την αστυνομία

Μετά από 18 ημέρες απεργίας πείνας, δικαστήριο του Δελχί διέταξε καθημερινή ιατρική παρακολούθηση της υγείας του.

Τα ξημερώματα της Κυριακής, έπειτα από 20 ημέρες χωρίς τροφή, η αστυνομία εισέβαλε στον χώρο της κινητοποίησης και τον μετέφερε με τη βία σε κρατικό νοσοκομείο.

Οι αρχές υποστήριξαν ότι η ενέργεια έγινε για την προστασία της υγείας του, ενώ η σύζυγός του έκανε λόγο για «παράνομη κράτηση».

Από το νοσοκομείο, ο Γουανγκτσούκ κάλεσε τους υποστηρικτές του CJP να πραγματοποιήσουν πορεία προς το κοινοβούλιο.

Μία από τις μεγαλύτερες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις των τελευταίων ετών

Η κινητοποίηση της Δευτέρας εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις των τελευταίων ετών στην Ινδία.

Από νωρίς το πρωί, χιλιάδες φοιτητές, νέοι και γονείς παιδιών που επηρεάστηκαν από τις διαρροές εξετάσεων κατέκλυσαν τους δρόμους του Νέου Δελχί.

Η αστυνομία απαγόρευσε την πορεία προς το κοινοβούλιο, απέκλεισε δρόμους, διέκοψε την πρόσβαση στο διαδίκτυο και περιόρισε τους διαδηλωτές σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο περίπου 1,5 χιλιόμετρο μακριά από το κοινοβούλιο.

Παρ’ όλα αυτά, μέχρι το μεσημέρι είχαν συγκεντρωθεί περισσότεροι από 20.000 διαδηλωτές.

Η αστυνομία προσάγει υποστηρικτές του Κόμματος Cockroach Janta καθώς προσπαθούν να πραγματοποιήσουν πορεία προς το Κοινοβούλιο της Ινδίας, απαιτώντας την παραίτηση του Υπουργού Παιδείας, στο Νέο Δελχί, Δευτέρα, 20 Ιουλίου 2026. (AP Photo/Vipin).

Συγκρούσεις με την αστυνομία

Όταν μέρος του πλήθους επιχείρησε να κινηθεί προς το κοινοβούλιο, οι αστυνομικές δυνάμεις απάντησαν με χρήση γκλομπ και δακρυγόνων.

Από τα επεισόδια τραυματίστηκαν τόσο διαδηλωτές όσο και αστυνομικοί, ενώ ο Ντίπκε χαρακτήρισε την αστυνομική επέμβαση «απόλυτα βίαιη».

Τι ακολουθεί

Έπειτα από εβδομάδες άρνησης οποιασδήποτε επαφής, η κυβέρνηση Μόντι πρότεινε τη Δευτέρα συνάντηση με εκπροσώπους του CJP.

Κατά τη δεκάλεπτη συνάντηση παρουσιάστηκαν τρία βασικά αιτήματα του κινήματος, ωστόσο, σύμφωνα με τον εκπρόσωπό του, «δεν υπήρξε καμία συγκεκριμένη δέσμευση» από την κυβέρνηση.

Ο υπουργός Παιδείας δεν προχώρησε σε δημόσια τοποθέτηση για τις διαδηλώσεις.

Μέχρι αργά το βράδυ της Δευτέρας, παρά τις προσπάθειες της αστυνομίας να εκκενώσει τον χώρο των συγκεντρωμένων, ο Αμπιτζίτ Ντίπκε ξεκαθάρισε ότι οι κινητοποιήσεις θα συνεχιστούν όσο ο Νταρμέντρα Πραντάν παραμένει στη θέση του.

«Αυτή η ειρηνική διαμαρτυρία δεν τελειώνει», ανέφερε χαρακτηριστικά σε ανάρτηση του κόμματος στην πλατφόρμα Χ.