Τουρίστες στο Βουκουρέστι νοικιάζουν καταλύματα που μπορεί να καταρρεύσουν σε σεισμό

Τουρίστες που επισκέπτονται το Βουκουρέστι διαμένουν σε παράνομα καταλύματα, τα οποία διαφημίζονται στις πλατφόρμες Airbnb και Booking.com, ενώ βρίσκονται σε κτίρια που θεωρούνται τόσο σεισμικά ευάλωτα ώστε θα μπορούσαν να καταρρεύσουν σε περίπτωση ισχυρού σεισμού, σύμφωνα με αποκλειστικά στοιχεία που κοινοποιήθηκαν στον Guardian.

Ανάλυση δεδομένων που συγκέντρωσε η Re:Rise, μια ρουμανική οργάνωση που δραστηριοποιείται στη μείωση του σεισμικού κινδύνου, εντόπισε τουλάχιστον 207 παράνομα τουριστικά καταλύματα που προσφέρονταν στις δύο πλατφόρμες στο Βουκουρέστι στα τέλη Μαΐου, με συνολική δυναμικότητα φιλοξενίας άνω των 1.000 επισκεπτών κάθε βράδυ.

Από αυτά, τα 116 καταλύματα εμφανίζονταν στο Booking.com, τα 47 στο Airbnb, ενώ 44 καταχωρίσεις υπήρχαν και στις δύο πλατφόρμες. Όλα βρίσκονταν σε κτίρια που έχουν χαρακτηριστεί στην υψηλότερη κατηγορία σεισμικού κινδύνου.

Το Βουκουρέστι, η πιο σεισμικά ευάλωτη πρωτεύουσα της ΕΕ

Το Βουκουρέστι θεωρείται η πιο σεισμικά ευάλωτη πρωτεύουσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τον τελευταίο αιώνα έχει πληγεί από δύο μεγάλους σεισμούς, με τον πιο καταστροφικό να σημειώνεται το 1977.

Ο σεισμός εκείνος κόστισε τη ζωή σε περισσότερους από 1.500 ανθρώπους, τραυμάτισε πάνω από 10.000 και προκάλεσε την κατάρρευση 32 κτιρίων μέσα σε λιγότερο από ένα λεπτό.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ένας αντίστοιχης έντασης σεισμός είναι αναπόφευκτος και προειδοποιούν ότι οι συνέπειες μπορεί να είναι ακόμη πιο σοβαρές, καθώς μεγάλο μέρος του κτιριακού αποθέματος της πόλης έχει επιβαρυνθεί δομικά τις τελευταίες δεκαετίες.

Απαγορεύονται οι βραχυχρόνιες μισθώσεις σε κτίρια υψηλού κινδύνου

Σε μια προσπάθεια αντιμετώπισης των επικίνδυνων κατοικιών, η Ρουμανία απαγόρευσε το 2024 τις βραχυχρόνιες και μακροχρόνιες μισθώσεις σε κτίρια που έχουν χαρακτηριστεί RS1, δηλαδή στην υψηλότερη κατηγορία σεισμικού κινδύνου.

Στην πρωτεύουσα υπάρχουν τουλάχιστον 404 τέτοια κτίρια, όπου κάθε είδους ενοικίαση είναι παράνομη. Οι παραβάτες αντιμετωπίζουν πρόστιμα από 1.000 έως 2.000 ευρώ.

Ωστόσο, καθώς μόνο ένα μικρό μέρος του κτιριακού αποθέματος της πόλης έχει αξιολογηθεί επισήμως, οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο πραγματικός αριθμός των επικίνδυνων καταλυμάτων είναι πιθανότατα μεγαλύτερος.

Οι κίνδυνοι, ωστόσο, σπάνια γίνονται γνωστοί στους επισκέπτες που κάνουν κρατήσεις.

Ούτε η Airbnb ούτε η Booking.com απαιτούν από τους ιδιοκτήτες να δηλώνουν αν τα ακίνητά τους είναι δομικά ασφαλή.

«Προσπαθήσαμε με κάθε δυνατό τρόπο να ενημερώσουμε τις πλατφόρμες για το πρόβλημα, αλλά μας απάντησαν ότι η ευθύνη ανήκει στους ιδιοκτήτες και όχι στις ίδιες», δήλωσε ο Matei Sumbasacu, πολιτικός μηχανικός και ιδρυτής της Re:Rise.

«Το κτίριο φαινόταν τρομακτικό απ’ έξω»

Η Ana Todor, η οποία το 2025 έκλεισε δύο διαμονές μέσω Airbnb σε διαμερίσματα που βρίσκονταν σε κτίρια RS1, δήλωσε ότι αισθάνθηκε πως οι ιδιοκτήτες και οι πλατφόρμες «ποντάρουν» στο γεγονός ότι οι επισκέπτες δεν θα ελέγξουν προσεκτικά τους κανονισμούς.

«Όταν έφτασα εκεί, το κτίριο φαινόταν τρομερό εξωτερικά και δεν μου δημιουργούσε καλή αίσθηση», ανέφερε.

«Οι περιγραφές που υποβαθμίζουν τον κίνδυνο είναι σαν ένα αυτοκόλλητο Hello Kitty πάνω σε μια βαθιά ρωγμή».

Η ίδια υποστηρίζει ότι δεν γνώριζε πως η ενοικίαση σε τέτοια κτίρια ήταν παράνομη και πλέον λαμβάνει υπόψη της την κατάσταση και την τοποθεσία ενός κτιρίου πριν κάνει κράτηση.

«Όσο περισσότερα μαθαίνω, τόσο μεγαλώνει το άγχος μου. Κάθε φορά που ταξιδεύω στο Βουκουρέστι πλέον δεν κοιμάμαι καλά, είμαι συνεχώς σε επιφυλακή».

Καταλύματα εκατοντάδων ευρώ τη βραδιά σε κτίρια RS1

Ένα από τα καταλύματα που εντόπισαν ο Guardian και η Re:Rise στην Airbnb είναι ένα «designer διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων» στην κεντρική περιοχή University Square.

Το ακίνητο κοστίζει περίπου 100 ευρώ τη βραδιά και μπορεί να φιλοξενήσει έως έξι άτομα.

Σε κριτική οικογένειας που έμεινε εκεί τον περασμένο Οκτώβριο αναφέρεται ότι το κτίριο ήταν «παλιό και έμοιαζε ύποπτο εξωτερικά».

Παράλληλα, ένας οικοδεσπότης με την ιδιότητα του «superhost» στην Airbnb διαθέτει 25 καταχωρίσεις στην πλατφόρμα, εκ των οποίων τουλάχιστον έξι βρίσκονται σε κτίρια υψηλού σεισμικού κινδύνου.

Οι προειδοποιήσεις που δεν βλέπουν οι ξένοι επισκέπτες

Ο πραγματικός αριθμός των τουριστικών καταλυμάτων σε κτίρια RS1 εκτιμάται ότι είναι μεγαλύτερος, καθώς στην έρευνα συμπεριλήφθηκαν μόνο εκείνα των οποίων οι διευθύνσεις μπορούσαν να επιβεβαιωθούν.

Από τις επιβεβαιωμένες καταχωρίσεις, μόνο δύο ανέφεραν ότι βρίσκονται σε κτίρια υψηλού σεισμικού κινδύνου. Ακόμη και αυτές, όμως, φέρεται να υποβάθμιζαν τον κίνδυνο.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία, τα κτίρια RS1 πρέπει να έχουν στην είσοδό τους κόκκινη σήμανση με ενημέρωση στα ρουμανικά ότι έχουν αξιολογηθεί και καταταχθεί στην κατηγορία σεισμικού κινδύνου 1.

Για τους περισσότερους ξένους επισκέπτες, η προειδοποίηση είναι ουσιαστικά αόρατη, καθώς δεν γνωρίζουν τη ρουμανική γλώσσα.

Αυτοκόλλητα προειδοποίησης από ακτιβιστές της Re:Rise

Αφού δεν κατάφεραν να πείσουν τις πλατφόρμες να λάβουν μέτρα, οι εθελοντές της Re:Rise αποφάσισαν να δράσουν μόνοι τους.

Άρχισαν να τοποθετούν αυτοκόλλητα που δύσκολα αφαιρούνται πάνω στα κουτιά κλειδιών έξω από κτίρια RS1 με τουριστικά διαμερίσματα.

Τα αυτοκόλλητα περιλαμβάνουν κωδικό QR, ο οποίος οδηγεί σε ιστοσελίδα όπου οι τουρίστες μπορούν να ενημερωθούν για τον σεισμικό κίνδυνο του καταλύματος στο οποίο πρόκειται να μείνουν.

Απάντηση από Airbnb και Booking.com

Ο Matei Sumbasacu υποστήριξε ότι το κράτος θα μπορούσε να υποχρεώσει άμεσα τις πλατφόρμες να λάβουν μέτρα.

«Ο βασικός θεσμός που είναι υπεύθυνος για όποιον επισκέπτεται την πόλη είναι ο δήμος. Κάποιος πρέπει να φροντίσει τη δική του αυλή, αλλά πάντα απέφευγαν αυτή την ευθύνη», ανέφερε.

Ο δήμος του Βουκουρεστίου υποστήριξε ότι η δημοτική αστυνομία πραγματοποιεί ελέγχους μόνο μετά από καταγγελίες και ότι ενημέρωσε το υπουργείο Τουρισμού τον Ιανουάριο ώστε η απαγόρευση μισθώσεων σε κτίρια RS1 να ενσωματωθεί στη διαδικασία αδειοδότησης.

Η Airbnb ανέφερε ότι «η ασφάλεια αποτελεί προτεραιότητα» και πως εξετάζει τις πληροφορίες ώστε να λάβει τα κατάλληλα μέτρα.

Η Booking.com τόνισε ότι οι συνεργάτες της οφείλουν να γνωρίζουν τις υποχρεώσεις τους και να τηρούν τη νομοθεσία.

Φόβοι για έναν νέο μεγάλο σεισμό

Το Βουκουρέστι υποδέχθηκε περισσότερους από 2 εκατομμύρια επισκέπτες το 2025, περισσότερους από κάθε άλλη πόλη της Ρουμανίας.

Ωστόσο, μεγάλο μέρος των υποδομών της πόλης – μεταξύ άλλων σχολεία, διοικητικά κτίρια, θέατρα, πυροσβεστικοί σταθμοί και ιδιωτικές κατοικίες – παραμένει εκτεθειμένο σε υψηλό σεισμικό κίνδυνο.

Οι εργασίες ενίσχυσης κτιρίων που ξεκίνησαν μετά τον σεισμό του 1977 διακόπηκαν όταν ο κομμουνιστής ηγέτης Νικολάε Τσαουσέσκου διοχέτευσε τα κονδύλια στην κατασκευή του τεράστιου Παλατιού του Κοινοβουλίου.

Από την ψήφιση της σχετικής νομοθεσίας το 1994, μόλις 35 κτίρια έχουν ενισχυθεί.

Μελέτη του 2022 από την Επιτροπή Εκτάκτων Καταστάσεων του Δήμου Βουκουρεστίου εκτίμησε ότι ένας μεγάλος σεισμός θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές ζημιές σε περίπου 23.000 κτίρια, να σκοτώσει περίπου 6.500 ανθρώπους και να αφήσει ακόμη 16.000 σοβαρά τραυματίες.