Η ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ 20 ΣΗΜΑΔΙΑΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ

Πώς χωράς όλη την Αμερική μέσα σε 10 ή 20 ταινίες; Τι είναι καν η Αμερική, ως ιδέα; Και τι, ως εφαρμογή;

Ένα πολύ δημοφιλές τουήτ των τελευταίων ημερών –από αυτά που κυκλοφορούν και απαντούν σε αυτό οι πάντες με τη δική τους γνώμη– είναι ένα που ζητά από τους χρήστες να ονομάσουν μία ταινία που χωρά μέσα της όλη την Αμερική.

Η καλύτερη απάντηση που έχω δει είναι “RoboCop” και είναι ένας Ολλανδός που την έχει γυρίσει: η φασιστική κακοφωνία του μιντιακού infotainment γίνεται κυρίαρχη αισθητική μιας υπερ-καπιταλιστικής Μελλοντικής Κοινωνίας όπου η διάκριση των εξουσιών έχει πάψει να υφίσταται.

Υπάρχουν πολλές ακόμα μοντέρνες ταινίες που πιάνουν μέσα τους κάτι πολύ βαθύ από την ψυχή του τι εστί Αμερική. Το Jerry Maguire και η ψευδαίσθηση του Αμερικάνικου Ονείρου μέσα από την εμμονή με την αγνότητα του αουτσάιντερ. Τα liberal happy ends του Στίβεν Σπίλμπεργκ και η πίστη σε μια καλύτερη, αγνότερης ψυχοσύνθεσης Αμερική. Το “μέλλον που θέλουν οι liberals” που εκπροσωπεί το Hamilton του Λιν-Μανουέλ Μιράντα. Η μισή φιλμογραφία του Όλιβερ Στόουν, από το Πλατούν ως το Wall Street. Το Network και η ματιά στα media και την εταιρική και κοινωνική απληστία. Το Social Network και ο μύθος του εντρεπρενούρ που Θα Πάει Τον Κόσμο Μπροστά.

Έχει όμως ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον να εξετάσουμε το πώς το ίδιο το αμερικάνικο σινεμά αφηγείται την Ιστορία της χώρας. Πώς τα καθοριστικά γεγονότα των πρώτων 250 χρόνων ζωής των ΗΠΑ, από τα μεθοριακά γουέστερν και τη γέννηση του έθνους μέχρι τη δουλεία και τον συστημικό ρατσισμό, από τον Λίνκολν μέχρι το Watergate, από το Βιετνάμ μέχρι την… Έριν Μπρόκοβιτς, το σινεμά δεν σταμάτησε ποτέ να αντλεί έμπνευση από το μακρινό και το πρόσφατο παρελθόν της χώρας, για να πει κάτι για το σήμερα και το αύριο (της).

Μια τέτοια λίστα δε μπορεί ποτέ φυσικά να είναι πλήρης και εξαντλητική, όμως εμείς προτείνουμε πως μέσα από αυτή τη εικοσάδα ταινιών, εμπνευσμένων από την αμερικάνικη Ιστορία (ή/και από αληθινά γεγονότα του παρελθόντος), σκιαγραφείται μια συναρπαστική – και αρκετά πυκνή – εικόνα του αμερικανικού παραδείγματος, σε ένα σωρό εκφάνσεις του.

Ακολουθούμε αυτή την καταγραφή χρονολογικά, από την ίδρυση και συγκρότηση του έθνους, στον εκβιομηχανισμό, την καπιταλιστική κυριαρχία, και την εξέλιξη σε παγκόσμια υπερδύναμη από τον Ψυχρό Πόλεμο μέχρι την εποχή της Big Tech. Μέσα από αυτή τη λίστα δεν ακολουθούμε απλά τη γέννηση ενός έθνους – αλλά και μια πολύ ενδιαφέρουσα, συχνά πολύ σκληρή και σκοτεινή, ενδοσκοπική ανάγνωση.

1607-1617

Ο Άγνωστος Κόσμος (The New World, 2005)

Το γεγονός: Η άφιξη στο Νέο Κόσμο, η ίδρυση της Jamestown, αποικισμός και οι πρώτες σχέσεις με τους αυτόχθονες.

Η ταινία: Το λυρικό αριστούργημα του Τέρενς Μάλικ με τον Κόλιν Φάρελ και την Κοριάνκα Κίλτσερ παίρνει τεράστιες ιστορικές ελευθερίες για να εξερευνήσει με μια περισσότερο πνευματική και συναισθηματική στόχευση, το πώς ένας πολιτισμός εισέβαλε στο σύμπαν ενός άλλου.

1841-1853

12 Χρόνια Σκλάβος (12 Years a Slave, 2013)

Το γεγονός: Τα 12 χρόνια σκλαβιάς του Σόλομον Νόρθαπ, που έπεσε θύμα απαγωγής και κατόπιν πουλήθηκε ως σκλάβος.

Η ταινία: Ιστορικό Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας και Β’ Γυναικείου Ρόλου για τη Λουπίτα Νιόνγκο για μια εικαστικά συγκλονιστική αποτύπωση της αιματηρής, φρικώδους βάσης του αμερικάνικου θεμελίου. Μια ταινία που απαιτεί το βλέμμα, και δεν συγχωρεί.

1845

Το Πέρασμα του Μικ (Meek’s Cutoff, 2010)

Το γεγονός: Η αποτυχημένη διάσχιση της διαδρομής του Μικ από ομάδα αμερικανών εποίκων στα μέσα του 19ου αιώνα, κατά τη διάρκεια της Δυτικής Επέκτασης.

Η ταινία: Η Κέλι Ράιχαρντ θέτει τη “μεγάλη αποστολή” των εποίκων υπό αμφισβήτηση αμφισβητώντας ευθέως τον ιδρυτικό μύθο της αμερικάνικης επέκτασης προς της Δύση και, κατ’επέκταση, την μετέπειτα ιδεολογία της αμερικάνικης εξαίρεσης, στην ίδια τη βάση της.

1865

Λίνκολν (Lincoln, 2012)

Το γεγονός: Η 13η τροπολογία του Συντάγματος κι η κατάργηση της δουλείας κατά την ολοκλήρωση του Εμφυλίου.

Η ταινία: Ο Στίβεν Σπίλμπεργκ σε ιστορικό mode, ο Τόνι Κούσνερ σε συναρπαστικά θεατρικό σενάριο κι ο Ντάνιελ Ντέι-Λιούις σε μεγάλη ερμηνεία, εξερευνούν τις διαδικασίες και τους συμβιβασμούς πίσω από την αόριστη ιδέα της προόδου.

Τέλη 19ου – αρχές 20ου αιώνα

Αμέρικα, Αμέρικα (America, America, 1963)

Το γεγονός: Η μετανάστευση στις ΗΠΑ και το Αμερικάνικο Όνειρο.

Η ταινία: Ο Ελία Καζάν κάνει ταινία, κατά βάση, την ιστορία της οικογένειάς του, σε ένα κλασικό ‘60s epic που ξεδιπλώνει στη μεγάλη οθόνη τα μεγάλα μεταναστευτικά όνειρα και την σύγκρουσή τους με τις σκληρές αλήθειες.

1898-1927

Θα Χυθεί Αίμα (There Will Be Blood, 2007)

Το γεγονός: Εμπνευσμένο από το μυθιστόρημα “Oil!” του Άπτον Σινκλέρ και από πραγματικές μορφές της πρώιμης βιομηχανίας πετρελαίου όπως τον Έντουαρντ Ντοχένι, το στόρι εστιάζει στην έκρηξη του καλιφορνέζικου πετρελαίου κατά την αυγή του 20ου αιώνα.

Η ταινία: Από τα σημαδιακά αμερικάνικα φιλμ του 21ου αιώνα, ξανά με μεγάλη ερμηνεία Ντάνιελ Ντέι-Λιούς, το έργο του Πολ Τόμας Άντερσον εξετάζει την θεμελίωση του βιομηχανικού καπιταλισμού υπό τη σκοπιά τόσο της θρησκείας, όσο και των τεταμένων οικογενειακών δεσμών “κληρονομιάς”.

1921-1926

Οι Δολοφόνοι του Ανθισμένου Φεγγαριού (Killers of the Flower Moon, 2023)

Το γεγονός: Οι οργανωμένες δολοφονίες των ινδιάνων Οσέιτζ, η κλοπή των περιουσιών τους και η υπόθεση που πιθανώς να καθιέρωσε το FBI.

Η ταινία: Ένα μεγαλειώδες ιστορικό έπος δια χειρός Μάρτιν Σκορσέζε, βρίσκει το κενό της ιστορικής καταγραφής, απεικονίζει μια γενοκτονία που συνέβη σε κοινή θέα (την ώρα που μια γενοκτονία… συμβαίνει σε κοινή θέα). Ανατριχιαστικός Ρόμπερτ Ντε Νίρο, σημείο αναφοράς η ερμηνεία της Λίλι Γκλάντστοουν.

Τέλη 1930s

Τα Σταφύλια της Οργής (The Grapes of Wrath, 1940)

Το γεγονός: Μια οικογένεια από την Οκλαχόμα στον απόηχο του Κραχ, εκδιώχνονται από τη γη τους και μεταναστεύουν στην Καλιφόρνια αναζητώντας δουλειά, μέλλον και αξιοπρέπεια.

Η ταινία: Η μεγαλύτερη κλεψιά της λίστας καθώς το φιλμ του Τζον Φορντ δεν βασίζεται σε αληθινά πρόσωπα, όμως τοποθετεί λογοτεχνικές φιγούρες (από το βιβλίο του Τζον Στάινμπεκ) μέσα σε απολύτως ρεαλιστικά περιβάλλοντα και ιστορικά αδιέξοδα καταγράφοντας την περίοδο της Ύφεσης και της εσωτερικής μετανάστευσης που επανασχημάτισε τη χώρα.

1942-1954

Οπενχάιμερ (Oppenheimer, 2023)

Το γεγονός: Το Manhattan Project, η δημιουργία της ατομικής βόμβας και η αυγή της πυρηνικής εποχής.

Η ταινία: Ο Κρίστοφερ Νόλαν σε μια από τις καλλιτεχνικά και εμπορικά πιο πετυχημένες ταινίες της δεκαετίας, εξετάζει την πολεμική μηχανή, τη σχέση επιστήμης και συστήματος, τη γέννηση του Ψυχρού Πολέμου και την πρόοδο δίχως προστασία, έλεγχο και ηθική μέσα από μια βιογραφική όπερα φρίκης – απόλυτα εστιασμένη μέσα από την αμερικάνικη οπτική.

1953-1954

Καληνύχτα και Καλή Τύχη (Good Night, and Good Luck, 2005)

Το γεγονός: Η σύγκρουση του σημαντικού δημοσιογράφου και παρουσιαστή Έντουαρντ Μάροου και του διαβόητου γερουσιαστή ΜακΚάρθι.

Η ταινία: Ένα πανέμορφο φιλμ δια χειρός Τζορτζ Κλούνεϊ που αποτυπώνει την ένταση και την καταπίεση της περιόδου ΜακΚάρθι, αναζητώντας μια πίστη στην ηθική και σε ένα υψηλό δημοσιογραφικό (και ιδεολογικό γενικότερα) ιδανικό.

1940s-1965

Μάλκολμ Χ (Malcolm X, 1992)

Το γεγονός: Η ζωή κι ο θάνατος του ακτιβιστή, θρησκευτικού ηγέτης και υπέρμαχου των πολιτικών δικαιωμάτων, Μάλκολμ Χ.

Η ταινία: Ο Σπάικ Λι σκηνοθετεί τον Ντενζέλ Ουάσινγκτον σε ένα φλογισμένο biopic μέσα από το οποίο εξερευνούμε την Αμερική μέσα από ένα πρίσμα φυλετικό, αγωνιστικό, αντιστασιακό καθώς εισερχόμαστε στην περίοδο των κοινωνικών αγώνων – και της ενίσχυσης της κρατικής καταστολής.

1961-1962

Αφανείς Ηρωίδες (Hidden Figures, 2016)

Το γεγονός: Η ιστορία τριών αφρο-αμερικανίδων μαθηματικών της NASA πάνω στην έξαρση της κούρσας του διαστήματος.

Η ταινία: Το crowd pleaser του Θίοντορ Μέλφι αναλαμβάνει να αναδείξει τις κρυμμένες από την Ιστορία φιγούρες τριών σπουδαίων μαύρων γυναικών (Ταράζι Π. Χένσον, Οκτάβια Σπένσερ και Ζανέλ Μονέ το ξεσηκωτικό καστ), συνδυάζοντας την ελπιδοφόρα τότε ματιά της κατάκτησης του διαστήματος με την “γήινη” πραγματικότητα της έμφυλης και φυλετικής διάκρισης.

1965

Selma (2014)

Το γεγονός: Η ιστορική πορεία από τη Σέλμα ως το Μοντγκόμερι της Αλαμπάμα το 1965 κατά την προσπάθεια κατοχύρωσης του δικαιώματος στην ψήφο των Αφροαμερικανών.

Η ταινία: Το εξαιρετικό και παθιασμένο βιογραφικό φιλμ της Άβα ΝτιΒερνέ έχει απόλυτη συναίσθηση μιας συστημικής ανισότητας και καταπίεσης που ποτέ δεν εξαλείφθηκε. Δυνατή περίπτωση εστιασμένης βιογραφίας σε μια στιγμή στο χρόνο που σημαίνει πολλά. Το φιλμ ήταν μια από τις μεγαλύτερες αφορμές της μεγάλης συζήτησης γύρω από τα #OscarsSoWhite που κορυφώθηκε τα επόμενα χρόνια.

1956-1976

Γεννημένος την 4η Ιουλίου (Born on the Fourth of July, 1989)

Το γεγονός: Ο πεζοναύτης Ρον Κόβιτς μένει παράλυτος στον πόλεμο του Βιετνάμ και επιστρέφει στις ΗΠΑ όπου γίνεται ακτιβιστής εναντίον του πολέμου και υπέρ των κοινωνικών δικαιωμάτων.

Η ταινία: Το πιο ηλεκτρισμένο φιλμ του Όλιβερ Στόουν για το Βιετνάμ είναι αυτό για τον απόηχό του, για τους διαλυμένους ανθρώπους που άφησε πίσω, για την κρίση του μεγάλου αμερικάνικου αφηγήματος, και για την Αμερική που πλέον βλέπει τα “παιδιά” της ως κάτι λιγότερο από ανθρώπους. Σπουδαίος Τομ Κρουζ στο ρόλο.

1972-1974

Όλοι οι Άνθρωποι του Προέδρου (All the President’s Men, 1976)

Το γεγονός: Πώς οι Γούντγουορντ και Μπέρνστιν αποκάλυψαν το σκάνδαλο του Watergate οδηγώντας στην παραίτηση του Νίξον.

Η ταινία: Ίσως το πλέον κλασικό πολιτικό θρίλερ δια χειρός Άλαν Πάκουλα, με εμβληματικούς Ρόμπερτ Ρέντφορντ και Ντάστιν Χόφμαν. Ένα απολαυστικό φιλμ πάνω στη σχέση τύπου και εξουσίας που με τα σημερινά δεδομένα πρέπει να μοιάζει εντελώς εξωγήινο. (Θα είχε παραιτηθεί σήμερα ο όποιος Νίξον για κάτι αντίστοιχο; Απίθανο! Θα είχαν editorial ελευθερία οι δημοσιογράφοι για να κρατήσουν υπόλογη την εξουσία; Χλωμό.) Υπό αυτή την έννοια, το φιλμ λέει περισσότερα όχι (μόνο) για την εποχή του, αλλά μέσω συνεπαγωγής, για τη δικιά μας.

1973-1978

Νόρμα Ρέι (Norma Rae, 1979)

Το γεγονός: Η αληθινή ιστορία της γυναίκας που, εργαζόμενη και μεγαλώνοντας μόνη το παιδί της, παλεύει για καλύτερες εργασιακές συνθήκες εμπνέοντας τους συναδέλφους της να μπουν σε σωματείο.

Η ταινία: Η Σάλι Φιλντ κέρδισε Όσκαρ ερμηνείας παίζοντας μια εμβληματική μορφή της κοινωνικής πάλης και των εργατικών και συνδικαλιστικών δικαιωμάτων σε μια περίοδο εκτεταμένων αλλαγών και επανασχηματισμών του κοινωνικού χάρτη.

1978

Milk (2008)

Το γεγονός: Η ιστορία του Χάρβεϊ Μιλκ, πρώτου ανοιχτά γκέι πολιτικού που εξελέγη σε δημόσιο αξίωμα στην Καλιφόρνια.

Η ταινία: Ο Γκας βαν Σαντ σε εξαιρετικά αγαπητή βιογραφία πάνω στα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα και την σχέση του ατόμου με την (όποια) δημόσια θέση που καταλαμβάνει. Ακτιβιστικό, τραγικό και εμπνευστικό, τιμήθηκε με Όσκαρ για τον Σον Πεν και τον σεναριογράφο Ντάστιν Λανς Μπλακ.

1979-1989

Ο Πόλεμος του Τσάρλι Γουίλσον (Charlie Wilson’s War, 2007)

Το γεγονός: Η ιστορία του πώς ένα βουλευτής από το Τέξας συνέβαλε μέσω του Κογκρέσου (και σε συνεργασία φυσικά με τη CIA) στον εξοπλισμό των αφγανών μουτζαχεντίν εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης.

Η ταινία: Διασκεδαστικές ερμηνείες από Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν και Τζούλια Ρόμπερτς σε ένα σενάριο του Άαρον Σόρκιν που ζωντανεύει με την ειρωνική οπτική του Μάικ Νίκολς για να εξετάσει την τακτική του αμερικάνικου παρεμβατισμού σε παγκόσμιους γεωπολιτικούς συσχετισμούς που αποτελεί εδώ και δεκαετίες κεντρικό στοιχείο της αμερικάνικης εξωτερικής πολιτικής.

1987-1998

Ο Λύκος της Γουόλ Στριτ (The Wolf of Wall Street, 2013)

Το γεγονός: O χρηματιστηριακός σύμβουλος Τζόρνταν Μπέλφορτ, η τρελή του άνοδος και άμεσος πλουτισμός εις βάρος του λαϊκού στρώματος, και η απότομη πτώση του κατά τις έρευνες για χρηματιστηριακή απάτη.

Η ταινία: Με αδιανόητη ορμή και νεανική ενέργεια, ο Μάρτιν Σκορσέζε σκηνοθετεί μια αστεία (με επικό ΝτιΚάπριο και Τζόνα Χιλ), δηλητηριώδη σάτιρα μιας Αμερικής κυριευμένης από το τερματικό στάδιο του καπιταλισμού. Η κοινωνία έχει εξολοθρευτεί, και κάποιοι σνιφάρουν κόκα πάνω στα αποκαϊδια.

1993-1996

Έριν Μπρόκοβιτς (Erin Brockovich, 2000)

Το γεγονός: Διαζευγμένη μητέρα απεγνωσμένη για δουλειά πιάνει δουλειά σε δικηγορικό γραφείο και εξελίσσεται σε ηγετική φυσιογνωμία σε μια από τις μεγαλύτερες συλλογικές δικαστικές υποθέσεις στην Ιστορία.

Η ταινία: Ο Στίβεν Σόντερμπεργκ σκηνοθετεί ένα από εκείνα τα τέλεια φιλμ που δεν υπάρχει ούτε λεπτό να μην σε τραβάει στην οθόνη για χιλιοστή φορά, η Τζούλια Ρόμπερτς κερδίζει δικαιωματικά το Όσκαρ, σε ένα φανταστικό δικηγορικό procedural πάνω στην περιβαλλοντική καταστροφή και τον εταιρικό αμοραλισμό σε μια Αμερική κυριολεκτικά πνιγμένη στην τοξικότητα.

1994-1996

The Insider (1999)

Το γεγονός: Ο Τζέφρι Γουάιγκαντ αποκάλυψε το πώς το λόμπι των καπνοβιομηχανιών γνώριζαν και χειραγωγούσαν τον εθιστικό χαρακτήρα των προϊόντων τους αποκρύπτοντάς το από το κοινό, αλλά απέναντί του – αυτός καθώς κι ο δημοσιογράφος που αναλαμβάνει να βγάλει την υπόθεση στο φως – βρίσκεται όλοι η ισχύς της ξεπουλημένης εταιρικής Αμερικής.

Η ταινία: Σπουδαίο θρίλερ δια χειρός Μάικλ Μαν για το στάδιο θεσμικών παρατυπιών και ελέγχου των εταιρικών λόμπι όπου οι εταιρείες ουσιαστικά υποκαθιστούν τους θεσμούς – δικαιοσύνης, δημοσιογραφίας. Παιχνίδι ηθικής και υπαρξιακός στοχασμός με φόντο μια πραγματικότητα που μοιάζει εφιαλτικά αδιέξοδη.

2001-2011

Zero Dark Thirty (2012)

Το γεγονός: Το δεκαετές κυνηγητό για τον Οσάμα Μπιν Λάντεν μέσα από τα μάτια μιας φιξιόν, συνθετικής ηρωίδας που βασίζεται σε πολλά πρόσωπα – η ιστορία παραμένει αληθινή.

Η ταινία: Διχαστική, ίσως και παρεξηγημένη ταινία από την Κάθριν Μπίγκελοου αμέσως μετά το Όσκαρ για το “The Hurt Locker”, ένα θεοσκότεινο θρίλερ για την κατάλυση κάθε ηθικού φραγμού στην Αμερική μετά την 11η Σεπτεμβρίου.

2003-2005

The Social Network (2010)

Το γεγονός: Η δημιουργία του Facebook από τον φοιτητή Μαρκ Ζάκερμπεργκ.

Η ταινία: Ο Φίντσερ παίρνει το ζωηρό σενάριο του Άαρον Σόρκιν, το βουτάει στον κυνισμό και μας οδηγεί στη γέννηση ενός νέου (ψηφιακού) κόσμου με νέους (χωρίς) κανόνες. Ταιριαστά σκοτεινό – αν μη τι άλλο, τα 16 χρόνια που μεσολάβησαν από τη δημιουργία αυτής της ταινίας, δικαιώνουν τα πιο δυσοίωνα ένστικτά της.

2007-2008

Επικίνδυνες Κυρίες (Hustlers, 2019)

Το γεγονός: Μια ομάδα στρίπερς στη Νέα Υόρκη, παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους απέναντι στους ζάπλουτους πελάτες τους από τον κόσμο της Γουόλ Στριτ.

Η ταινία: Μια αληθινή ιστορία στον απόηχο της Κρίσης του ‘08, όταν έγινε πιο εμφανές από ποτέ ότι ο κόσμος ποτέ δεν ήταν φτιαγμένος για τους ανθρώπους που προσπαθούν απλώς να επιβιώσουν οικονομικά σε έναν απατηλά αστραφτερό κόσμο. Και ναι, η Τζένιφερ Λόπεζ έπρεπε να είναι τουλάχιστον υποψήφια για Όσκαρ, δηλαδή τι στα κομμάτια.

2009

Μια Στάση Πριν το Τέλος (Fruitvale Station, 2013)

Το γεγονός: Οι τελευταίες 24 ώρες της ζωής του Όσκαρ Γκραντ πριν τη δολοφονία του από αστυνομικό, την Πρωτοχρονιά του 2009.

Η ταινία: Το ντεμπούτο του Ράιαν Κούγκλερ –και το ξεκίνημα της τρομερά ανταποδοτικής συνεργασίας του με τον Μάικλ Μπ. Τζόρνταν– είναι ένα αληθινά σημαντικό κεφάλαιο στον τρόπο με τον οποίο το σύγχρονο ανεξάρτητο σινεμά έβαλε στην οθόνη την αστυνομική βία και τις διαφυλετικές εντάσεις μιας εποχής που κάποτε, κάποιοι, πίστεψαν πως όλα τα προβλήματα θα είχαν ως δια μαγείας πλέον λυθεί.

2008-2010

Οι Ύποπτοι Φορούσαν Γόβες (The Bling Ring, 2013)

Το γεγονός: Μια παρέα καλιφορνέζων εφήβων με εμμονή με την κουλτούρα της διασημότητας, χρησιμοποιούν την τότε εκδοχή του ίντερνετ για να ανακαλύψουν τα προγράμματα των celebrities και τις διευθύνσεις των σπιτιών τους – ώστε ακολούθως, να μπουν και να ληστέψουν τις πολυτελείς επαύλεις τους.

Η ταινία: Η Σοφία Κόπολα βρίσκει λίγη τρυφερότητα ακόμα και για αυτά τα παιδιά-εύκολους στόχους, μεγαλωμένα σε μια στιγμή στο χρόνο όπου η δημόσια σφαίρα είχε μετατοπιστεί τόσο ακραία προς την κενή ειδωλολατρεία, τη μανία καταναλωτισμού και μακριά από οτιδήποτε αληθινό και χειροπιαστό (χέρι-χέρι φυσικά με την εξάπλωση του ίντερνετ και του ψηφιακού παράλληλου κόσμου). Αφηγείται με πανέμορφο τρόπο μια ιστορία 3 χρόνων πριν, αλλά θέλοντας ή μη, αποτυπώνει μια από τις πιο απότομες αλλαγές αισθητικής και κοινωνικής διαστρωμάτωσης. 3 χρόνια στα οποία τα πάντα άλλαξαν τόσο δραματικά, που ο κόσμος της ταινίας, μοιάζει με μακρινό παρελθόν σε σχέση με εκείνον όπου η ταινία κυκλοφόρησε. Ίσως η τελευταία ταινία εποχής.