AΠΟ ΤΟΝ ΧΛΕΥΑΣΜΟ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ: Η ΙΤΑΛΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟ FREDDO ESPRESSO
Από τον εκνευρισμό και την καταγγελία πως “καταστρέφουμε” τον espresso, οι Ιταλοί πέρασαν στην υιοθέτηση του freddo espresso.
Θυμάμαι με ευχαρίστηση (και χαιρεκακία) τις εποχές που όταν έρχονταν στην Ελλάδα φίλοι μου από την Ιταλία και πηγαίναμε για καφέ, αφότου πρότεινα να μην πιουν το παραδοσιακό τους espressακι, αλλά να δοκιμάσουν το freddo espresso ή το freddo cappuccino, γίνονταν έξαλλοι.
Συνηθέστερα, η πεισματική τους άρνηση συνοδευόταν με την καταγγελία ότι καταστρέφουμε τον καφέ με τον πάγο.
Πάντα επέμενα να δοκιμάσουν πριν απορρίψουν και πάντα μετά την πρώτη γουλιά τους παρακολουθούσα να γούρλωναν τα μάτια τους από την έκπληξη, με τον εγκέφαλο τους να προσπαθεί να καταλάβει πώς η “καταστροφή” γινόταν απόλαυση.
Τώρα, έρχεται η πανηγυρική δικαίωση της ελληνικής έμπνευσης, με τους Ιταλούς να βγάζουν την δική τους εκδοχή κρύου espresso.
Μάθημα ιστορίας
Ο άνθρωπος που φέρεται να σύστησε το freddo espresso στην Ελλάδα λέγεται Γιάννης Ιωσηφίδης. Έκανε το πείραμα το 1991, στο Kafea Terra, ως εναλλακτική του φραπέ, ώστε να πουλάει περισσότερο espresso, που δεν “έφευγε” τα καλοκαίρια.
Κάναμε με τον espresso ό,τι με τον φραπέ
Αν το καλοσκεφτείς, ο μόνος “πολιτισμός” που έχουμε εξάγει τα τελευταία χρόνια είναι ο freddo espresso, καθαρά δικό μας δημιούργημα το οποίο -βοηθείσας της κλιματικής κρίσης-, απολαμβάνουν πια κάτοικοι όλου του πλανήτη.
Θα μου πεις, δεν ανακαλύψαμε και την πυρίτιδα.
Όντως έβαζαν πάγο στον espresso και σε άλλες χώρες, ΑΛΛΑ συνήθως αυτό γινόταν ως εξής: ο barista ή ο σερβιτόρος έδινε το φλιτζανάκι με το espresso, ένα άδειο ποτήρι νερού και ένα μπολ με πάγο.
Εμείς διδάξαμε την τέχνη του mixing-shaking του espresso, μόλις βγει από τη μηχανή με πάγο, πριν το βάλουμε σε ποτήρι όπου επίσης είχε τοποθετηθεί πάγος.
Στην ουσία, κάναμε με τον espresso ό,τι και με τον φραπέ που καταναλώναμε έως τότε με μανία, με το ηλεκτρικό μιξεράκι που είχαμε ήδη. Έτσι, προσαρμόσαμε κάτι που ανήκει 100% στους Ιταλούς, στο δικό μας κλίμα και τις δικές μας συνήθειες -όπως το μην πίνουμε τον καφέ μας σε τρία δευτερόλεπτα.
Η επιστημονική προσέγγιση στο freddo espresso
Αν σκέφτεσαι “καλά, δεν επρόκειτο και για επιστήμη”, μάθε πως πρόκειται. Είσαι έτοιμος/η;
Όταν βάζουμε τον ζεστό espresso στον πάγο, προκαλείται απότομο θερμικό σοκ.
Σε συνδυασμό με τον έντονο μηχανικό αερισμό από το μιξεράκι, προκύπτουν οι μικροφυσαλίδες που σταθεροποιούν την “κρέμα”, μειώνουν την οξύτητα και δίνουν τη χαρακτηριστική βελούδινη υφή, χωρίς να μας “πνίγει” το άρωμα και να νερώνει ο καφές.
Το αποτέλεσμα εν τω μεταξύ, είναι πάντα καλύτερο όταν υπάρχει και ζάχαρη στο μείγμα.
Τι μπορούμε να παραγγείλουμε πια, στην Ιταλία
Τελείωσαν οι εποχές που πηγαίναμε στην γείτονα (εξ αριστερών, όπως βλέπουμε τον χάρτη της Ευρώπης) και δεν μπορούσαμε να πιούμε έναν ωραίο κρύο καφέ, με τον iced latte να γίνεται η καλύτερη δυνατή επιλογή.
Τώρα σερβίρουν παντού caffè shakerato.
Δεν πρόκειται για νεωτερισμό, αλλά για κάτι που υπάρχει από το ‘90, αλλά κανείς δεν του έδινε ιδιαίτερη σημασία, έως ότου μπήκαμε εμείς στη μέση και ταράξαμε τα λιμνάζοντα ύδατα.
Και οι δύο τεχνικές αρχίζουν από το ζεστό espresso που κρυώνει γρήγορα με πάγο, μέσω δυνατού “χτυπήματος”.
Εμείς το κάνουμε με μιξεράκι, οι Ιταλοί με shaker, δανειζόμενη την πρακτική από τα cocktails. Στραγγίζουν το υγρό σε ποτήρι, συχνά του martini και έχει στο τελείωμα έναν λεπτό αφρό. Σχεδόν πάντα βάζουν ζάχαρη ή σιρόπι, για την υφή και τον αφρό.
Στο Coffee Guru αναφέρεται ότι «ο αφρός είναι το ποτό. Το ανακάτεμα μεταφέρει αέρα στον καφέ και την κρέμα γάλακτος, και η ζάχαρη αυξάνει το ιξώδες (ιδιότητα ενός ρευστού υγρού ή αερίου να προβάλει αντίσταση στη ροή του ή στην παραμόρφωση του -δείχνει πόσο παχύρρευστο είναι ένα υγρό) αρκετά, ώστε να συγκρατήσει τον αφρό αντί να καταρρεύσει ενώ μεταφέρετε το ποτήρι στο τραπέζι».
Η προτροπή είναι να ανακινούν οι δημιουργοί του caffè shakerato περισσότερο “από ό,τι σας φαίνεται λογικό”, καθώς «ο αφρός προέρχεται από την σύγκρουση πάγου με το υγρό με ταχύτητα, επομένως το shaker πρέπει να είναι δυνατό και τα χέρια σας να είναι κρύα στο τέλος του.
Επίσης, γεμίστε σωστά το shaker, αφού ένα μισοάδειο αφήνει τον πάγο να γλιστράει αντί να χτυπάει, και έχετε ένα αραιωμένο, επίπεδο ρόφημα από ακριβώς τα ίδια συστατικά».
Prego.