Ακτοπλοΐα: Αγώνας δρόμου για την αποτροπή αυξήσεων στα εισιτήρια – Ποιο σχέδιο ενίσχυσης εξετάζει η κυβέρνηση

Σε αναζήτηση λύσεων για την αντιμετώπιση της εκρηκτικής ανόδου των καυσίμων βρίσκεται η κυβέρνηση, με βασική προτεραιότητα τη διατήρηση της ομαλής ακτοπλοϊκής εξυπηρέτησης των νησιών και την αποφυγή νέων επιβαρύνσεων για τους επιβάτες.

Βέβαια, πέρα από τις οικονομικές παραμέτρους, η στήριξη της ακτοπλοΐας συνδέεται άμεσα με τη διατήρηση της εθνικής συνοχής και την ουσιαστική ενίσχυση της νησιωτικότητας. Άλλωστε, η απρόσκοπτη σύνδεση των νησιών με την ηπειρωτική Ελλάδα δεν αφορά μόνο τις μετακινήσεις επιβατών και τη μεταφορά εμπορευμάτων, αλλά επηρεάζει την καθημερινότητα των κατοίκων, την πρόσβασή τους σε βασικές υπηρεσίες και τη δυνατότητά τους να παραμένουν και να δραστηριοποιούνται στον τόπο τους.

Σε μια χώρα, δε, όπου η γεωγραφία καθιστά τη θαλάσσια συγκοινωνία αναπόσπαστο στοιχείο της λειτουργίας της επικράτειας, η ακτοπλοΐα επιτελεί έναν πολυδιάστατο ρόλο με οικονομικές, κοινωνικές και εθνικές προεκτάσεις. Ιδίως σε περιόδους αυξημένων προκλήσεων, η διασφάλιση της τακτικής και αξιόπιστης εξυπηρέτησης των νησιών αποτελεί ζήτημα στρατηγικής σημασίας. Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο η αντιμετώπιση της συγκυριακής αύξησης του ενεργειακού κόστους, αλλά η διατήρηση ενός βιώσιμου ακτοπλοϊκού δικτύου που θα στηρίζει έμπρακτα τη νησιωτική Ελλάδα και θα ενισχύει τους δεσμούς της με το σύνολο της χώρας.

Στο φόντο αυτό, το ενδεχόμενο κρατικής επιδότησης που θα καλύπτει έως και το 70% της πρόσθετης δαπάνης για καύσιμα βρίσκεται μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται, καθώς οι πιέσεις στα οικονομικά των εταιρειών εντείνονται και ενόψει της χειμερινής περιόδου.

Σημειώνεται, ότι με βάση πηγές του κλάδου, η  ετήσια δαπάνη του κλάδου για καύσιμα εκτιμάται ότι υπερβαίνει πλέον τα 700 εκατ. ευρώ, ενώ η επιβάρυνση που έχει προκύψει από την αύξηση των τιμών ξεπερνά τα 200 εκατ. ευρώ. Τα μεγέθη αυτά, όπως αναφέρεται, περιορίζουν σημαντικά τα περιθώρια οικονομικής αντοχής των ακτοπλοϊκών επιχειρήσεων, οι οποίες καλούνται να διατηρήσουν τα δρομολόγιά τους χωρίς να μετακυλίσουν το σύνολο του αυξημένου κόστους στους επιβάτες.

Προφανώς, η εξίσωση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη κατά τους χειμερινούς μήνες, όταν η επιβατική κίνηση υποχωρεί και τα έσοδα των εταιρειών περιορίζονται. Όπως προαναφέρθηκε, η ακτοπλοΐα παραμένει βασικός κρίκος για τη διατήρηση της εθνικής συνοχής, την καθημερινότητα των νησιωτών, την τροφοδοσία των νησιών και τη διασύνδεσή τους με την ηπειρωτική χώρα.

Στο επίκεντρο η επιδότηση του ενεργειακού κόστους

Στο φόντο αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες από τον κλάδο, οι αρμόδιες πλευρές εξετάζουν ένα μοντέλο οικονομικής στήριξης που θα μπορούσε να καλύπτει από το 60% έως το 70% της πρόσθετης επιβάρυνσης από τα καύσιμα, αφήνοντας το υπόλοιπο ποσό στις ίδιες τις επιχειρήσεις. Η τελική μορφή της παρέμβασης δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, καθώς αναζητείται η κατάλληλη λύση τόσο ως προς το ύψος της ενίσχυσης όσο και ως προς τον τρόπο εφαρμογής της.

Στις εναλλακτικές που βρίσκονται υπό εξέταση περιλαμβάνονται η μείωση των λιμενικών τελών, καθώς και η αξιοποίηση του ευρωπαϊκού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων METSAF, εφόσον πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις. Μέσω των συγκεκριμένων παρεμβάσεων επιδιώκεται να περιοριστεί η επιβάρυνση των ακτοπλοϊκών εταιρειών, χωρίς να διακυβευτεί η οικονομική τους βιωσιμότητα.

Η ανάγκη παρέμβασης συνδέεται, επίσης, και με την πολιτική συγκράτησης των ναύλων που ακολουθήθηκε το 2025 και το 2026. Όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, η διατήρηση των τιμών των εισιτηρίων σε σταθερά επίπεδα έχει περιορίσει τη δυνατότητα των εταιρειών να απορροφήσουν τις νέες αυξήσεις στις λειτουργικές τους δαπάνες. Οι πιέσεις, δε, είναι ιδιαίτερα αισθητές στις μικρότερες επιχειρήσεις, ορισμένες από τις οποίες καταγράφουν ζημιές ακόμη και σε γραμμές με αυξημένη εμπορική δραστηριότητα.

Το μήνυμα Μητσοτάκη και οι επόμενες κινήσεις

Την πρόθεση της κυβέρνησης, πάντως, να εξετάσει το ζήτημα το προσεχές διάστημα έχει ήδη γνωστοποιήσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, από τις Βρυξέλλες. Όπως ανέφερε, η διατήρηση σταθερών τιμών στα εισιτήρια έως και τον Οκτώβριο αποτελεί σημαντικό βήμα, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ανάγκη να προστατευθούν οι νησιώτες από ενδεχόμενες αυξήσεις που θα συνδέονται με την άνοδο της τιμής του ναυτιλιακού ντίζελ.

Το κυβερνητικό ζητούμενο είναι να εξευρεθεί ένας μηχανισμός που θα περιορίσει τις επιπτώσεις του ενεργειακού κόστους, χωρίς να μεταφέρει το βάρος στους επιβάτες και ιδιαίτερα στους κατοίκους των νησιωτικών περιοχών. Οι σχετικές αποφάσεις αναμένεται να προχωρήσουν το επόμενο διάστημα, με την επιστροφή του υπουργού Ναυτιλίας, Βασίλη Κικίλια, από τις επίσημες επισκέψεις του στο εξωτερικό.

Οι αυξήσεις στα καύσιμα διπλασίασαν το κόστος των δρομολογίων

Υπενθυμίζεται ότι το μέγεθος της επιβάρυνσης αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στα στοιχεία που έχει παρουσιάσει ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας (ΣΕΕΝ), Διονύσης Θεοδωράτος. Στη γραμμή Ραφήνα–Μύκονος, η δαπάνη καυσίμων για ένα δρομολόγιο έχει αυξηθεί από τις 19.000 στις 40.000 ευρώ, ενώ στη σύνδεση Πειραιάς–Ρόδος, με ενδιάμεσες προσεγγίσεις στην Πάτμο, τη Λέρο και την Κω, το αντίστοιχο κόστος έχει εκτοξευθεί από τις 100.000 στις 200.000 ευρώ.

Οι συγκεκριμένες αυξήσεις αποτυπώνουν, εύγλωττα,  την ένταση των πιέσεων που αντιμετωπίζει ο κλάδος, καθώς τα καύσιμα αποτελούν μία από τις σημαντικότερες λειτουργικές δαπάνες των πλοίων. Εάν, μάλιστα, δεν υπάρξει ουσιαστική ελάφρυνση, η διατήρηση των υφιστάμενων δρομολογίων και των τιμών των εισιτηρίων ενδέχεται να γίνει ακόμη δυσκολότερη για ορισμένες εταιρείες. ‘Ετσι, το επόμενο διάστημα, θεωρείται κρίσιμο για τη διαμόρφωση ενός πλαισίου στήριξης που θα εξισορροπεί τις ανάγκες των ακτοπλοϊκών επιχειρήσεων με την προστασία των επιβατών.