Barclays: Το σκάνδαλο των 360 τρισ. δολαρίων

Χιονοστιβάδα εξελίξεων προκαλεί το σκάνδαλο χειραγώγησης των διατραπεζικών επιτοκίων Libor, που έχει στοιχίσει στην τράπεζα Barclays πρόστιμο 450 εκατ. δολαρίων και τρία ανώτατα διοικητικά στελέχη. Μεγάλοι τραπεζικοί όμιλοι σε Ευρώπη και ΗΠΑ εμπλέκονται στο σκάνδαλο των επιτοκίων.

Το Libor είναι στην ουσία ένα επιτόκιο στο οποίο βασίζονται χρηματοοικονομικά συμβόλαια αξίας εκατοντάδων τρισ. δολαρίων. Για πολλούς θεωρείται το μεγαλύτερο χρηματοοικονομικό εργαλείο στον κόσμο, ενώ αναμένονται μεταρρυθμίσεις για τον τρόπο καθορισμού του, μετά το σκάνδαλο στο οποίο εμπλέκονται τελικά πολλές τράπεζες.

Τεράστιες οι επιπτώσεις

Το διατραπεζικό επιτόκιο Libor, για τον δανεισμό χρημάτων από μια τράπεζα στην άλλη, ώστε να υπάρχει μια κοινή τιμή αναφοράς στις συναλλαγές δανεισμού, καθορίζει στην ουσία το “εμπόριο του χρήματος”.

Οι επιπτώσεις είναι τεράστιες, καθώς κεφάλαια ύψους 360 τρισ. δολαρίων που είναι τοποθετημένα σε στεγαστικά δάνεια και τιτλοποιημένα προϊόντα, χρησιμοποιούν ως δείκτη αναφοράς το εν λόγω επιτόκιο, όπως και πολλά προϊόντα στις προθεσμιακές αγορές εμπορευμάτων που αυξάνουν το συνολικό ποσό κεφαλαίων που καθορίζεται από το Libor στα 564 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Ο ίδιος δείκτης, πέρα από τη διατραπεζική αγορά, καθορίζει εξάλλου τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων, των επιχειρήσεων και των εταιρικών και κρατικών ομολόγων, επηρεάζοντας έτσι το σύνολο της παγκόσμιας οικονομίας.

Το “τραπεζικό καρτέλ”

Λίγο πριν από τις 11 πμ (ώρα Βρετανίας) λοιπόν, ορισμένοι traders από τις μεγαλύτερες τράπεζες του κόσμου φέρεται πως δίνοντας συγκεκριμένες τιμές “χειραγωγούσαν” τα επιτόκια εσωτερικού δανεισμού των τραπεζών Libor και Euribor, καθορίζοντας με την τεχνητή αυξομείωσή τους το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα.

Οι 18 κορυφαίες τράπεζες: Bank of America, Bank of Tokyo-Mitsubishi, Barclays Bank, BNP Paribas, Citibank, Credit Agricole CIB, Credit Suisse, Deutsche Bank AG, HSBC, JP Morgan Chase, Lloyds Banking Group, Rabobank, Royal Bank of Canada, Societe Generale, Sumitomo Mitsui Banking Corporation, The Norinchukin Bank, The Royal Bank of Scotland Group, UBS AG, κάθε πρωί επηρέαζαν λοιπόν καταλυτικά τα επιτόκια της διατραπεζικής αγοράς με στόχο, όπως λέγεται, από τη μία πλευρά το κέρδος αλλά και από την άλλη τον έλεγχο τους παγκόσμιου συστήματος με βάση την εκάστοτε οικονομική συγκυρία.

Η βρετανική υπηρεσία, που ασχολείται με σοβαρές περιπτώσεις απάτης (Serious Fraud Office), έχει ξεκινήσει ήδη έρευνα για τη χειραγώγηση των διατραπεζικών επιτοκίων δανεισμού, μια υπόθεση που θα μπορούσε να οδηγήσει και στην απαγγελία κατηγοριών.

Barclays: Πρόστιμο 450 εκατ. δολαρίων

Η υπόθεση ήρθε στην επιφάνεια μετά την ανακοίνωση της βρετανικής τράπεζας Barclays για την καταβολή χρηματικού προστίμου σχεδόν 450 εκατ. δολαρίων για τη συμμετοχή της στη χειραγώγηση του Libor, το χρονικό διάστημα 2005-2009. Το σκάνδαλο αναζωπύρωσε την οργή της βρετανικής κοινής γνώμης εναντίον των τραπεζικών στελεχών, που θεωρούνται υπαίτιοι για τον κίνδυνο βαθιάς ύφεσης που απειλεί τη βρετανική οικονομία.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της “Ναυτεμπορικής”, η πολιτική διαμάχη, που έχει ξεσπάσει γύρω από το ζήτημα, οξύνθηκε, μετά τη δημοσίευση εμπιστευτικών συμβουλών της ελβετικής τράπεζας UBS προς την προηγούμενη κυβέρνηση της Βρετανίας, για τρόπους μείωσης του Libor κατά την εποχή κορύφωσης της πιστωτικής κρίσης του 2008.

Κυρώσεις και διαθεσιμότητα

Δύο στελέχη του γερμανικού τραπεζικού ομίλου Deutsche Bank τέθηκαν σε διαθεσιμότητα, έπειτα από έρευνες εξωτερικών ελεγκτών, στους οποίους είχε ανατεθεί να διαπιστώσουν εάν υπάρχει εμπλοκή στελεχών στη χειραγώγηση διατραπεζικών επιτοκίων. Ο ίδιος ο όμιλος ωστόσο, δεν έχει σχολιάσει επίσημα το γεγονός. Η τράπεζα θεωρείται ύποπτη για τη χειραγώγηση των διατραπεζικών επιτοκίων και η γερμανική χρηματιστηριακή αρχή έχει διατάξει ειδική έρευνα για τη διερεύνηση της εμπλοκής της.

Την ίδια ώρα, ο Βρετανός υπουργός επιχειρηματικότητας, Βινς Κέιμπλ, υποστήριξε, χθες, ότι τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της Barclays θα πρέπει να περιορίσουν την αποζημίωση του πρώην διευθύνοντος συμβούλου, Μπομπ Ντάιαμοντ, για την αποχώρησή του από την Barclays, ώστε να αποφύγουν τη δυσαρέσκεια της κοινής γνώμης.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα του βρετανικού Τύπου, ο κ. Ντάιμοντ δικαιούται αποζημίωσης έως και 17 εκατ. στερλινών (26,32 εκατ. δολάρια). “Πραγματικά ελπίζω ότι το διοικητικό συμβούλιο της Barclays θα υιοθετήσει μια δίκαια αυστηρή θέση στο συγκεκριμένο ζήτημα”, πρόσθεσε ο κ. Κέιμπλ.

Ο Βρετανός υπουργός Επιχειρηματικότητας υποστήριξε ότι οι τράπεζες “υπονομεύουν την ανάκαμψη της βρετανικής οικονομίας, καθώς δεν χορηγούν δάνεια σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που βρίσκονται αντιμέτωπες με προβλήματα ρευστότητας”.

Σε ανοιχτή γραμμή ήταν οι ντίλερ της Barclays με την BBA

Παιχνίδια κερδοσκοπίας γίνονταν με τα πλαστά στοιχεία που έστελνε η Barclays μεταξύ 2005-2007 στην Ομοσπονδία Βρετανικών Τραπεζών (BBA) που είναι επιφορτισμένη με τον υπολογισμό και την καθημερινή ανακοίνωση του Libor.

Το επιτόκιο αναφοράς για τον διατραπεζικό δανεισμό καθορίζεται ως εξής: καθεμιά από τις 16 τράπεζες αναφέρουν καθημερινά την εκτίμησή τους για το πόσο θα τους στοίχιζε ο δανεισμός χρημάτων από άλλες τράπεζες. Στέλνουν τις εκτιμήσεις τους στην BBA, αυτή εξαιρεί τις 4 ανώτερες και τις 4 κατώτερες τιμές και βγάζει τον μέσο όρο των υπόλοιπων 8 για να υπολογίσει το Libor.

Σύμφωνα με την ενδοεταιρική ηλεκτρονική αλληλογραφία που ήρθε στο φως, οι ντίλερ της Barclays ήταν σε ανοικτή γραμμή με τους ανθρώπους που έκαναν την καθημερινή αναφορά στην ΒΒΑ. Στόχος τους ήταν το βραχυπρόθεσμο κέρδος.