Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων: Ψηφιακός “φάκελος” για κάθε ιδιοκτησία – Τι αλλάζει

Ένα νέο ψηφιακό «εργαλείο» έρχεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο καταγράφονται, ελέγχονται και διαχειρίζονται τα ακίνητα στην Ελλάδα. Ο λόγος για το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων, που φιλοδοξεί να συγκεντρώσει σε ένα ψηφιακό περιβάλλον, πληροφορίες που σήμερα είναι διάσπαρτες σε διαφορετικές υπηρεσίες και βάσεις δεδομένων.

Έτσι, για την υλοποίηση του έργου, το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης απευθύνει πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων ανάληψης του έργου από φορείς της αγοράς. Το αντικείμενο του έργου αφορά τον σχεδιασμό, την υλοποίηση, τη θέση σε παραγωγική λειτουργία και την υποστήριξη του Ενιαίου Κόμβου Ακινήτων.

Στην πράξη, ο στόχος είναι να δημιουργηθεί μια ενιαία ψηφιακή εικόνα για κάθε ακίνητο, μέσα από τη διασύνδεση στοιχείων που αφορούν την ιδιοκτησία, τη φορολογία, την πολεοδομική κατάσταση, το Κτηματολόγιο, την ηλεκτροδότηση, τις ασφαλίσεις και άλλες κρίσιμες παραμέτρους.

Η τραγική συγκυρία

Το φιλόδοξο αυτό, αλλά και τόσο σημαντικό έργο, που κατά “διαβολική” συγκυρία έρχεται στο προσκήνιο και με τη φονική έκρηξη στην Πλάκα, περνά πλέον στη φάση της υλοποίησης, καθώς το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης έχει απευθύνει πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων από φορείς της αγοράς.

Σημειώνεται ότι πολλοί ειδικοί με αιχμή την έκρηξη στην οδό Λυσικράτους έχουν τονίσει και πάλι την ανάγκη για μια αναλυτική καταγραφή του ιστορικου κάθε κτιρίου, που θα συγκεντρώνει κάθε φύσης δεδομένα για την εικόνα του, επεμβάσεις αλλαγές κτλ. ώστε να αποτρέπονται αστοχίες που μπορεί να οδηγήσουν σε τραγικές συνέπειες.

Ένας ψηφιακός φάκελος για κάθε ακίνητο

Στο επίκεντρο, πάντως, του σχεδιασμού βρίσκεται ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων, ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα που θα συγκεντρώνει και θα διασυνδέει δεδομένα από διαφορετικούς φορείς του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα.

Στόχος είναι να περιοριστεί η σημερινή εικόνα των πολλαπλών μητρώων και διαφορετικών πηγών πληροφόρησης και να δημιουργηθεί ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον για την ακίνητη περιουσία.

Στο σύστημα θα μπορούν να συνδέονται στοιχεία για κτίρια, οικόπεδα και λοιπές ιδιοκτησίες, αλλά και πληροφορίες που σχετίζονται με την αξιοποίησή τους, όπως ενεργειακές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές, μισθώσεις και φορολογικές υποχρεώσεις.

Ο ΚΑΕΚ στο επίκεντρο της διασύνδεσης

Το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων θα λειτουργεί μέσω του gov.gr και θα βασίζεται στη διαλειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων των εμπλεκόμενων φορέων.

Κεντρικό ρόλο θα έχει ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), ο οποίος θα χρησιμοποιείται ως βασικό αναγνωριστικό για τη σύνδεση των διαφορετικών πληροφοριών που αφορούν ένα ακίνητο.

Η πλατφόρμα θα διασυνδέεται, μεταξύ άλλων, με συστήματα της ΑΑΔΕ, του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΤΕΕ) και του ΔΕΔΔΗΕ, ενώ προβλέπεται σύνδεση και με βάσεις δεδομένων άλλων δημόσιων φορέων.

Ποια στοιχεία θα βρίσκονται στο νέο Μητρώο

Στο ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον προβλέπεται να συγκεντρώνονται στοιχεία όπως:

• οι ΚΑΕΚ των ακινήτων από το Κτηματολόγιο,
• οι ΑΤΑΚ από τις δηλώσεις Ε9 της ΑΑΔΕ,
• οι αριθμοί παροχής ηλεκτρικού ρεύματος από τον ΔΕΔΔΗΕ,
• στοιχεία ασφαλιστηρίων συμβολαίων που συνδέονται με τη μείωση του ΕΝΦΙΑ για ασφαλισμένες κατοικίες,
• δεδομένα από υποθηκοφυλακεία και κτηματολογικά γραφεία σχετικά με εκκρεμείς αγωγές,
• στοιχεία πολεοδομικών αδειών από το ΤΕΕ.

Με τον τρόπο αυτό, διαφορετικές πληροφορίες που σήμερα αναζητούνται σε ξεχωριστές υπηρεσίες θα μπορούν να συσχετίζονται σε ένα ενιαίο πληροφοριακό περιβάλλον.

Τι αλλάζει για ιδιοκτήτες και επαγγελματίες

Σημειώνεται ότι η δημιουργία του ΕΜΑ αναμένεται να επηρεάσει άμεσα και τις διαδικασίες που συνδέονται με τις συναλλαγές ακινήτων. Έτσι, για τους ιδιοκτήτες, η λογική του νέου συστήματος είναι η δυνατότητα πρόσβασης στα διαθέσιμα στοιχεία των ακινήτων τους, υπό τους προβλεπόμενους όρους και τα απαιτούμενα δικαιώματα.

Για τους επαγγελματίες της αγοράς —όπως συμβολαιογράφους, δικηγόρους και μηχανικούς— η διασύνδεση των μητρώων μπορεί να περιορίσει την ανάγκη συλλογής των ίδιων πληροφοριών από διαφορετικές υπηρεσίες και να επιταχύνει επιμέρους στάδια των διαδικασιών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η δυνατότητα ψηφιακής συναίνεσης μέσω του gov.gr, με την οποία ο ιδιοκτήτης θα μπορεί, όπου προβλέπεται, να επιτρέπει την πρόσβαση στα στοιχεία του ακινήτου του.

Στοίχημα η μείωση της γραφειοκρατίας

Συνολικά, το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια ψηφιοποίησης των διαδικασιών που αφορούν την ακίνητη περιουσία.

Σε συνδυασμό, μάλιστα, με την πλήρη λειτουργία του Κτηματολογίου και του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων της ΑΑΔΕ, (ΜΙΔΑ) το νέο σύστημα μπορεί να δημιουργήσει ένα ευρύτερο ψηφιακό οικοσύστημα γύρω από τα ακίνητα.

Το ζητούμενο, ουσιαστικά, είναι οι πληροφορίες να μην παραμένουν κατακερματισμένες, αλλά να μπορούν να διασταυρώνονται και να αξιοποιούνται με ενιαίο τρόπο.

Για την αγορά ακινήτων, πάντως, αυτό σημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος των ελέγχων και των διαδικασιών που σήμερα απαιτούν χρόνο και ανταλλαγή εγγράφων μπορεί σταδιακά να μεταφερθεί σε ένα περισσότερο αυτοματοποιημένο και διασυνδεδεμένο ψηφιακό περιβάλλον.

Παράλληλα, η συγκέντρωση των διαθέσιμων δεδομένων αναμένεται να προσφέρει στη Δημόσια Διοίκηση ένα πιο ολοκληρωμένο πληροφοριακό υπόβαθρο για τη φορολογική πολιτική, τον έλεγχο της ακίνητης περιουσίας και τον σχεδιασμό πολιτικών γης.