Eurogroup: Στοχευμένα μέτρα για την ενεργειακή κρίση με φόντο τις δημοσιονομικές αντοχές
Διαβάζεται σε 5'
H αντιμετώπιση του νέου ενεργειακού σοκ θα πρέπει να συνδυαστεί, με βάση το “κλίμα” σε Eurogroup – Ecofin με στοχευμένη στήριξη των ευάλωτων ομάδων, επενδύσεις για τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης και διατήρηση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας.
- 09 Οκτωβρίου 2026 08:12
Όπως επισήμανε, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται να διαχειριστούν μια δύσκολη εξίσωση, καθώς πρέπει να περιορίσουν τις επιπτώσεις του αυξημένου ενεργειακού κόστους, διατηρώντας παράλληλα τη δημοσιονομική πειθαρχία.
Ο πρόεδρος του Eurogroup υπογράμμισε ότι η στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας δεν θα πρέπει να θέσει σε κίνδυνο τη σταθερότητα, ενώ οι αυξημένες χρηματοδοτικές ανάγκες του μέλλοντος καθιστούν αναγκαία τη διατήρηση της αξιοπιστίας των δημόσιων οικονομικών.
Αναφερόμενος στις εξελίξεις στην αγορά ενέργειας, ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι οι τιμές έχουν επανέλθει σε υψηλά επίπεδα από τα τέλη Αυγούστου, με τις ανατιμήσεις να επηρεάζουν, μεταξύ άλλων, το ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να είναι εκτεθειμένη σε σημαντικούς εξωτερικούς κινδύνους που σχετίζονται με τον ενεργειακό εφοδιασμό.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης και της ΕΕ βρέθηκαν τα μέτρα προστασίας των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων που έχουν υιοθετήσει τα κράτη-μέλη.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Eurogroup, κοινή θέση αποτελεί η ανάγκη οι παρεμβάσεις να έχουν προσωρινό και στοχευμένο χαρακτήρα, να απευθύνονται σε συγκεκριμένες ομάδες δικαιούχων και να προσαρμόζονται στις εκάστοτε συνθήκες. Παράλληλα, έθεσε ως βασική προϋπόθεση τον σχεδιασμό των μέτρων κατά τρόπο που να μην προκαλεί δυσανάλογη επιβάρυνση στους κρατικούς προϋπολογισμούς.
Ενεργειακή αυτονομία με μακροπρόθεσμο σχεδιασμό
Πέρα από την άμεση αντιμετώπιση των ανατιμήσεων, ο κ. Πιερρακάκης έδωσε έμφαση στην ανάγκη να επιταχυνθούν οι επενδύσεις που θα περιορίσουν τη μακροχρόνια ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης.
Όπως ανέφερε, η ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας προϋποθέτει την αύξηση της παραγωγής καθαρής ενέργειας, την ευρύτερη αξιοποίηση του ηλεκτρισμού, την αναβάθμιση των ενεργειακών δικτύων και την ενίσχυση των διασυνδέσεων μεταξύ των χωρών.
Κατά τον ίδιο, η ενεργειακή ασφάλεια, η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας και η μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας αποτελούν αλληλένδετους στόχους, στους οποίους η ΕΕ καλείται να προχωρήσει παράλληλα.
Από την πλευρά του, ο επίτροπος Οικονομίας της ΕΕ, Βάλντις Ντομπρόβσκις, προειδοποίησε ότι οι πληθωριστικές πιέσεις στην ενέργεια ενδέχεται να επιμείνουν βραχυπρόθεσμα, καθώς πλησιάζει ο χειμώνας. Για τον λόγο αυτό, υπογράμμισε ότι οι κυβερνητικές παρεμβάσεις θα πρέπει να κατευθύνονται κατά προτεραιότητα σε όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.
Όπως εξήγησε, η εφαρμογή οριζόντιων μέτρων στήριξης θα συνεπαγόταν αυξημένο δημοσιονομικό κόστος, ενώ θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω τη ζήτηση και τις τιμές της ενέργειας, περιορίζοντας τελικά την αποτελεσματικότητά τους για τα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες.
Ο επίτροπος έστειλε, παράλληλα, σαφές μήνυμα κατά της συνεχούς διεύρυνσης των δημοσιονομικών εξαιρέσεων, επισημαίνοντας ότι η υπερβολική χρήση ευελιξίας ενδέχεται να αποδυναμώσει την εμπιστοσύνη στις δεσμεύσεις των κρατών-μελών για βιώσιμα δημόσια οικονομικά και στην αξιοπιστία του ευρωπαϊκού πλαισίου δημοσιονομικών κανόνων.
Αγορές ομολόγων: Αυξημένη επαγρύπνηση, χωρίς συναγερμό
Την προσοχή των ευρωπαϊκών θεσμών προκαλεί και η διεύρυνση των διαφορών στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων μεταξύ των χωρών της ευρωζώνης.
Ερωτηθείς σχετικά, ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι οι αρμόδιες αρχές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, χωρίς ωστόσο να θεωρούν ότι έχει διαμορφωθεί κατάσταση συναγερμού.
Όπως εξήγησε, το διεθνές οικονομικό περιβάλλον παραμένει απαιτητικό, ενώ οι υψηλές τιμές της ενέργειας ασκούν ανοδικές πιέσεις στις οικονομίες διεθνώς, δημιουργώντας πρόσθετες προκλήσεις για τις αγορές και τις δημοσιονομικές πολιτικές.
Ειδική αναφορά έκανε στη Γαλλία και στις πιέσεις που καταγράφονται στα κρατικά της ομόλογα, εκφράζοντας την εμπιστοσύνη του στη δέσμευση της γαλλικής κυβέρνησης για τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών. Παράλληλα, δήλωσε ότι διατηρεί ισχυρή εμπιστοσύνη στον Γάλλο υπουργό Οικονομικών, Ρολάν Λεσκίρ.
Στο ίδιο ζήτημα, ο κ. Ντομπρόβσκις επιβεβαίωσε ότι τα spreads στην ευρωζώνη έχουν διευρυνθεί, επισημαίνοντας ότι μεγαλύτερη έκθεση στις αναταράξεις των αγορών εμφανίζουν οι χώρες με υψηλό δημόσιο χρέος.
Υπό αυτές τις συνθήκες, έκρινε αναγκαία την εφαρμογή συνετών δημοσιονομικών πολιτικών από όλα τα κράτη-μέλη, με ιδιαίτερη έμφαση σε εκείνα που αντιμετωπίζουν υψηλά επίπεδα χρέους ή ελλειμμάτων.
Παράλληλα, χαρακτήρισε κρίσιμη την κατάρτιση αξιόπιστων και υγιών προϋπολογισμών για το επόμενο έτος, προκειμένου να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών και να περιοριστούν οι ανησυχίες των αγορών.
Αναφερόμενος στη Γαλλία, εξέφρασε την εμπιστοσύνη του στην κυβέρνηση, σημειώνοντας ότι έχει παρουσιάσει ένα φιλόδοξο σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027.
Θετική αξιολόγηση για Ελλάδα και Ιταλία στο αίτημα δημοσιονομικής ευελιξίας
Θετική είναι η αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα αιτήματα της Ελλάδας και της Ιταλίας να αξιοποιήσουν διευρυμένα περιθώρια δημοσιονομικής ευελιξίας, στο πλαίσιο της εθνικής ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες, ώστε να καλυφθούν και ανάγκες που συνδέονται με την ενεργειακή ασφάλεια.
Όπως δήλωσε ο Βάλντις Ντομπρόβσκις, η Επιτροπή έχει ήδη αξιολογήσει θετικά τα αιτήματα των δύο χωρών, με το επόμενο βήμα να αφορά την έγκριση από το Συμβούλιο.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι οι σχετικές προτάσεις θα εξεταστούν περαιτέρω, καθώς οι ευρωπαϊκοί θεσμοί αξιολογούν τις δημοσιονομικές ανάγκες και τις συνθήκες που διαμορφώνονται.
Στο πλαίσιο αυτό, ο επίτροπος ανέφερε ότι είχε συνομιλίες για το ζήτημα τόσο με τον Κυριάκο Πιερρακάκη όσο και με τον Ιταλό υπουργό Οικονομικών, Τζανκάρλο Τζορτζέτι, επιβεβαιώνοντας ότι η εξέταση των αιτημάτων Ελλάδας και Ιταλίας βρίσκεται σε εξέλιξη.
Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και θα είναι έτοιμη να προτείνει πρόσθετες παρεμβάσεις, εφόσον αυτό καταστεί αναγκαίο.
Έσπευσε, ωστόσο, να επισημάνει ότι η δημοσιονομική σύνεση παραμένει απαραίτητη, ιδίως υπό το βάρος των πρόσφατων εξελίξεων στις αγορές κρατικών ομολόγων.