Ρεύμα: Τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ για τιμολόγια και λογαριασμούς

Αλλαγές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με νέες προβλέψεις για την προστασία των καταναλωτών, τα τιμολόγια ρεύματος και τη λειτουργία των προμηθευτών, φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση το Σάββατο (10/10).

Το σχέδιο νόμου, που θα παραμείνει σε διαβούλευση έως τις 24 Οκτωβρίου 2026, ενσωματώνει στην ελληνική νομοθεσία την ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/1711 για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ περιλαμβάνει επίσης ρυθμίσεις για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών και την ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών, όπως λέει η ανακοίνωση.

Σύμφωνα με το υπουργείο, βασικός στόχος είναι η μεγαλύτερη σταθερότητα στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, η προστασία των νοικοκυριών από τις έντονες διακυμάνσεις των τιμών και η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές.

Σταθερά τιμολόγια ρεύματος για τουλάχιστον έναν χρόνο

Μία από τις παρεμβάσεις αφορά τα συμβόλαια προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας.

Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι οι προμηθευτές θα υποχρεούνται να προσφέρουν συμβάσεις σταθερής τιμής, διάρκειας τουλάχιστον 12 μηνών.

Κατά τη διάρκεια ισχύος των συμβολαίων, οι εταιρείες δεν θα μπορούν να τροποποιούν μονομερώς την τιμή και τους συμβατικούς όρους που καθορίζουν οι ίδιες, προσφέροντας στους καταναλωτές μεγαλύτερη προβλεψιμότητα ως προς το κόστος της ηλεκτροδότησης.

Παράλληλα, προβλέπεται προστασία από τη διακοπή της ηλεκτροδότησης όταν βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία επίλυσης διαφοράς μεταξύ καταναλωτή και προμηθευτή.

Για όσους εξυπηρετούνται από τον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου, το μέγιστο διάστημα εκπροσώπησης αυξάνεται από τους τρεις στους τουλάχιστον έξι μήνες.

Επιπλέον, θα δίνεται η δυνατότητα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, σύναψης περισσότερων συμβάσεων προμήθειας ή συμφωνιών κοινής χρήσης ενέργειας στο ίδιο σημείο σύνδεσης, μέσω διαφορετικών μετρητών.

Μείωση 50% στις χρεώσεις ΥΚΩ για τα νοικοκυριά

Ξεχωριστή πρόβλεψη περιλαμβάνεται για τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), οι οποίες αποτελούν μέρος των χρεώσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.

Σύμφωνα με το υπουργείο, η σταδιακή διασύνδεση των νησιών με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα μειώνει το κόστος ηλεκτροδότησής τους, δημιουργώντας περιθώρια ελάφρυνσης των νοικοκυριών.

Στο πλαίσιο αυτό, το νομοσχέδιο προβλέπει μείωση κατά 50% της μοναδιαίας χρέωσης ΥΚΩ στην πρώτη κλίμακα οικιακής κατανάλωσης.

Η μείωση αφορά τη συγκεκριμένη χρέωση και όχι το σύνολο του λογαριασμού ηλεκτρικής ενέργειας.

Αυστηρότερος έλεγχος στους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας

Νέες υποχρεώσεις προβλέπονται και για τις εταιρείες προμήθειας ρεύματος, με στόχο τον περιορισμό των επιπτώσεων από τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς.

Οι προμηθευτές θα πρέπει να εφαρμόζουν στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου, γνωστές ως hedging, ώστε να περιορίζουν την έκθεσή τους σε απότομες αυξομειώσεις των τιμών.

Παράλληλα, θεσπίζονται δοκιμές αντοχής για τις εταιρείες, προκειμένου να αξιολογείται η ικανότητά τους να ανταποκρίνονται σε δύσκολες συνθήκες της αγοράς.

Το σχετικό πλαίσιο θα καθορίζεται από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), οι αρμοδιότητες της οποίας ενισχύονται σε ζητήματα προστασίας καταναλωτών και εποπτείας της αγοράς.

Νέες δυνατότητες για αυτοπαραγωγή και κοινή χρήση ενέργειας

Το νομοσχέδιο εισάγει επίσης ρυθμίσεις για την κοινή χρήση ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

Νοικοκυριά, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς θα μπορούν να παράγουν και να μοιράζονται ενέργεια από ΑΠΕ, είτε μέσω ιδιωτικών συμφωνιών είτε μέσω κοινών νομικών σχημάτων.

Βασική προϋπόθεση είναι η δραστηριότητα αυτή να μην αποτελεί την κύρια εμπορική ή επαγγελματική απασχόληση των συμμετεχόντων.

Για τους οικιακούς καταναλωτές που διαθέτουν φωτοβολταϊκά συστήματα αυτοκατανάλωσης ισχύος έως 10,8 kW, προβλέπεται επίσης ότι, όταν οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά είναι αρνητικές, η αποζημίωση για την πλεονάζουσα ενέργεια θα υπολογίζεται με μηδενική και όχι αρνητική τιμή.

Επενδύσεις 2,3 δισ. ευρώ για την ενεργειακή μετάβαση των νησιών

Σημαντικό μέρος του νομοσχεδίου αφορά τη δημιουργία του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών, μέσω του οποίου προβλέπεται να κινητοποιηθούν επενδύσεις ύψους 2,3 δισ. ευρώ.

Στόχος είναι να περιοριστεί σταδιακά η εξάρτηση των ελληνικών νησιών από την ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο και να ενισχυθούν η ενεργειακή τους αυτονομία και ασφάλεια.

Το Ταμείο θα μπορεί να συγχρηματοδοτεί έως το 60% της επιλέξιμης επενδυτικής δαπάνης, καλύπτοντας έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αποθήκευσης, ηλεκτρικών διασυνδέσεων, υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και φραγμάτων πολλαπλού σκοπού.

Οι πόροι θα προέρχονται κυρίως από τη δημοπράτηση έως 25 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.

Νέοι κανόνες για τις συνδέσεις στο δίκτυο και τα Data Centers

Αλλαγές προβλέπονται και στη διαδικασία σύνδεσης νέων εγκαταστάσεων με το ηλεκτρικό δίκτυο.

Ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΑΔΜΗΕ θα υποχρεούνται να δημοσιεύουν ανά τρίμηνο στοιχεία για τον διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο, ενώ οι αιτήσεις σύνδεσης θα υποβάλλονται αποκλειστικά ψηφιακά.

Σε περιοχές όπου δεν υπάρχει επαρκής χωρητικότητα, εισάγονται οι λεγόμενες Συμβάσεις Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος, που θα επιτρέπουν νέες συνδέσεις με προκαθορισμένους περιορισμούς στη χρήση του δικτύου.

Παράλληλα, θεσπίζεται ειδικό πλαίσιο για την ανάπτυξη Κέντρων Δεδομένων (Data Centers).

Μεταξύ άλλων, προβλέπεται ότι οι επενδυτές θα αναλαμβάνουν το κόστος σύνδεσης και των αναγκαίων έργων ενίσχυσης του ηλεκτρικού συστήματος, ενώ τα νέα Data Centers θα πρέπει να καλύπτουν τουλάχιστον το 60% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ.

Θεσπίζεται επίσης εγγυητική επιστολή ύψους 200.000 ευρώ ανά MW και δημιουργείται ειδικό μητρώο στη ΡΑΑΕΥ.

Ρυθμίσεις για αγρότες, δήμους και το γήπεδο «Γ. Καραϊσκάκης»

Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει και σειρά διατάξεων που δεν περιορίζονται στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Για τους επαγγελματίες αγρότες που παράγουν ηλεκτρική ενέργεια δίνεται εκ νέου η δυνατότητα υποβολής της απαραίτητης δήλωσης για το 2025, προκειμένου να λάβουν την αυξημένη τιμή αποζημίωσης.

Για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης προβλέπεται απαλλαγή από συγκεκριμένα τέλη υποβολής αιτήσεων για έργα ΑΠΕ και μείωση κατά 50% του τέλους δέσμευσης φυσικού και ηλεκτρικού χώρου.

Επιπλέον, περιλαμβάνεται ρύθμιση για τη μετεγκατάσταση του οικισμού Μεταμόρφωση του Δήμου Παλαμά Καρδίτσας, ο οποίος έχει υποστεί σοβαρές ζημιές από επαναλαμβανόμενες πλημμύρες.

Ξεχωριστή διάταξη αφορά τον εκσυγχρονισμό του σταδίου «Γ. Καραϊσκάκης», προβλέποντας δυνατότητα αύξησης της χωρητικότητας από περίπου 33.500 σε 52.000 θέσεις, με τις αναγκαίες εργασίες να χρηματοδοτούνται από τον Ολυμπιακό.

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει, τέλος, ρυθμίσεις για τη διαχείριση του Θερμαϊκού Κόλπου, τη χρήση καλυβών στο Δέλτα του Έβρου και την ανάπτυξη μονάδας φροντίδας ηλικιωμένων στον Δήμο Τανάγρας.

Η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώνεται στις 24 Οκτωβρίου, ενώ οι προβλεπόμενες αλλαγές θα πρέπει να περάσουν από την κοινοβουλευτική διαδικασία προτού αποκτήσουν ισχύ νόμου.