Τράπεζες: Στοχευμένες εθελούσιες έξοδοι και νέες προσλήψεις αλλάζουν τον χάρτη της απασχόλησης

Η ελληνική τραπεζική αγορά διαμορφώνει έναν νέο χάρτη απασχόλησης, στον οποίο οι αποχωρήσεις έμπειρων εργαζομένων συνυπάρχουν με την προσέλκυση νέων στελεχών, σε μια προσπάθεια ανανέωσης του ανθρώπινου δυναμικού και προσαρμογής στις αυξανόμενες απαιτήσεις της τεχνολογίας.

Έπειτα από μια δεκαετία κατά την οποία η μείωση του προσωπικού αποτέλεσε βασική προτεραιότητα για τον περιορισμό του λειτουργικού κόστους, οι τράπεζες περνούν σε μια διαφορετική φάση, δίνοντας έμφαση στην ανακατανομή των θέσεων εργασίας και στην ενίσχυση δραστηριοτήτων που δημιουργούν νέες πηγές εσόδων.

Οι γενικευμένες περικοπές προσωπικού αντικαθίστανται από επιλεκτικές αποχωρήσεις, ενώ την ίδια στιγμή οι τραπεζικοί όμιλοι ενισχύουν το δυναμικό τους με εργαζομένους που διαθέτουν εξειδικευμένες γνώσεις στην πληροφορική, στην ανάλυση δεδομένων, στις επιχειρηματικές χρηματοδοτήσεις και στη διαχείριση επενδύσεων. Πρόκειται για μια ουσιαστική μεταβολή της πολιτικής ανθρώπινου δυναμικού, καθώς οι εθελούσιες έξοδοι δεν αποσκοπούν πλέον αποκλειστικά στη μείωση του αριθμού των εργαζομένων, αλλά λειτουργούν ως εργαλείο οργανωτικής αναδιάρθρωσης και ανανέωσης των δεξιοτήτων.

Η νέα αυτή προσέγγιση αποτυπώνεται τόσο στις αποφάσεις των τραπεζικών διοικήσεων όσο και στα στοιχεία για την απασχόληση στον κλάδο. Παρά τη συνεχιζόμενη συρρίκνωση του δικτύου καταστημάτων, ο συνολικός αριθμός των τραπεζοϋπαλλήλων επέστρεψε σε ανοδική τροχιά το 2025, επιβεβαιώνοντας ότι η ψηφιοποίηση των συναλλαγών δεν συνεπάγεται απαραίτητα και συνολική μείωση των θέσεων εργασίας. Αντίθετα, μεταβάλλει τη σύνθεσή τους, περιορίζοντας την ανάγκη για παραδοσιακές τραπεζικές εργασίες και ενισχύοντας τη ζήτηση για νέες ειδικότητες.

Ενδεικτική της στρατηγικής αυτής είναι η νέα εθελούσια έξοδος που ανακοίνωσε η Τράπεζα Πειραιώς, με οικονομικά κίνητρα που φθάνουν έως τις 220.000 ευρώ και με σαφή στόχευση σε εργαζομένους ηλικίας 55 ετών και άνω. Το πρόγραμμα δεν έχει οριζόντιο χαρακτήρα, καθώς εξαιρεί το δίκτυο καταστημάτων και βασικές πελατοκεντρικές μονάδες, αναδεικνύοντας την πρόθεση της διοίκησης να προχωρήσει σε επιλεκτική ανανέωση του προσωπικού χωρίς να αποδυναμώσει τους τομείς που στηρίζουν την ανάπτυξη των τραπεζικών εργασιών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι από το πρόγραμμα εξαιρούνται οι εργαζόμενοι στο δίκτυο καταστημάτων και σε πελατοκεντρικές μονάδες, όπως το Corporate & Investment Banking, το Wealth & Asset Management και το PFM. Η επιλογή αυτή αποτυπώνει την πρόθεση της τράπεζας να διατηρήσει το ανθρώπινο δυναμικό σε δραστηριότητες που συνδέονται άμεσα με την εξυπηρέτηση πελατών και την ανάπτυξη εργασιών. Η προθεσμία εκδήλωσης ενδιαφέροντος ολοκληρώνεται στις 26 Οκτωβρίου, ενώ η διοίκηση δεν έχει θέσει συγκεκριμένο αριθμητικό στόχο αποχωρήσεων.

Περισσότεροι εργαζόμενοι, λιγότερα καταστήματα

Η αλλαγή στρατηγικής αποτυπώνεται και στα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την ελληνική τραπεζική αγορά. Το 2025 ο αριθμός των εργαζομένων αυξήθηκε στους 28.379, από 27.866 το 2024, καταγράφοντας καθαρή αύξηση 513 ατόμων ή 1,8%. Την ίδια περίοδο, τα τραπεζικά καταστήματα μειώθηκαν από 1.387 σε 1.352, δηλαδή κατά 35 μονάδες.

Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί τη σταδιακή αποσύνδεση της απασχόλησης από το φυσικό δίκτυο. Οι τράπεζες μπορούν πλέον να αυξάνουν το προσωπικό τους χωρίς να επεκτείνουν τα καταστήματα, καθώς οι νέες θέσεις δημιουργούνται κυρίως σε εξειδικευμένες υπηρεσίες.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες προχώρησαν σε περίπου 1.500 νέες προσλήψεις το 2025, με σημαντικό μέρος τους να κατευθύνεται στην πληροφορική, στο digital banking και στην ανάλυση δεδομένων.

Η αύξηση της απασχόλησης δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι όλες οι παραδοσιακές τραπεζικές θέσεις αναπληρώνονται. Αντίθετα, η αυτοματοποίηση των συναλλαγών περιορίζει την ανάγκη για ορισμένες εργασίες, ενώ δημιουργεί ζήτηση για διαφορετικές ειδικότητες.

Οι ειδικότητες που ζητούν οι τράπεζες

Στο επίκεντρο των νέων προσλήψεων βρίσκονται οι προγραμματιστές, οι αναλυτές δεδομένων, οι ειδικοί κυβερνοασφάλειας και τα στελέχη ανάπτυξης ψηφιακών εφαρμογών. Ταυτόχρονα, η αύξηση των επιχειρηματικών χρηματοδοτήσεων ενισχύει τις ανάγκες στελέχωσης στο Corporate Banking, στο Project Finance και στη διαχείριση επενδύσεων.

Αυξημένη ζήτηση καταγράφεται επίσης σε ειδικότητες κανονιστικής συμμόρφωσης, διαχείρισης πιστωτικού κινδύνου και αξιολόγησης περιβαλλοντικών κινδύνων, καθώς οι εποπτικές απαιτήσεις γίνονται περισσότερο σύνθετες.

Στην πράξη, οι τράπεζες επιδιώκουν να διαμορφώσουν ένα μικρότερο σε παραδοσιακές λειτουργίες, αλλά περισσότερο εξειδικευμένο οργανωτικό σχήμα.

Από τις μαζικές αποχωρήσεις στις επιλεκτικές παρεμβάσεις

Η νέα φιλοσοφία διαφοροποιείται σημαντικά από εκείνη της προηγούμενης δεκαετίας, όταν τα προγράμματα εθελούσιας εξόδου αποτελούσαν βασικό εργαλείο δραστικής μείωσης του προσωπικού. Σήμερα οι αποχωρήσεις είναι περισσότερο επιλεκτικές και συνδέονται με συγκεκριμένες ηλικιακές ομάδες και οργανωτικές ανάγκες.

Η Πειραιώς είχε εφαρμόσει αντίστοιχο πρόγραμμα τον Οκτώβριο του 2025, με στόχευση περίπου 200 αποχωρήσεων, ενώ Alpha Bank και Εθνική Τράπεζα προχώρησαν στον σχεδιασμό νέων παρεμβάσεων για το 2026.

Το ζητούμενο δεν είναι πλέον η οριζόντια συρρίκνωση της απασχόλησης, αλλά η αλλαγή της σύνθεσής της. Οι τράπεζες επιδιώκουν να περιορίσουν θέσεις που επηρεάζονται από την αυτοματοποίηση, διατηρώντας παράλληλα τη δυνατότητα προσέλκυσης νέων εργαζομένων με τεχνολογικές και χρηματοοικονομικές δεξιότητες.

Η μετάβαση, πάντως, δημιουργεί και προκλήσεις, καθώς η αντικατάσταση παλαιότερων ειδικοτήτων από νέες απαιτεί επενδύσεις στην επανεκπαίδευση του υφιστάμενου προσωπικού. Έτσι, το νέο τραπεζικό μοντέλο απασχόλησης δεν χαρακτηρίζεται από γενικευμένες περικοπές ή ανεξέλεγκτη αύξηση θέσεων, αλλά από στοχευμένες αποχωρήσεις, επιλεκτικές προσλήψεις και συνεχή αναβάθμιση δεξιοτήτων, με στόχο τη βελτίωση της παραγωγικότητας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των τραπεζικών ομίλων.