Πώς η Ελλάδα “μπλέχτηκε” στη διαδοχή Τραμπ

Η ομιλία του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, στην Πνύκα, φαίνεται πως ήταν για τον ίδιο το highlight της επίσκεψης του στην Αθήνα. Μία ομιλία σε ένα βήμα με το αμερικανικό έμβλημα, με φόντο την Ακρόπολη σε πρώτο πλάνο και στο βάθος τη διαδοχή του Ντόναλντ Τραμπ. 

Τις ηγετικές φιλοδοξίες Ρούμπιο “διάβασαν” στην ομιλία του στην Πνύκα άλλωστε και τα διεθνή ΜΜΕ. Ο κ.Ρούμπιο είχε εξάλλου διεκδικήσει το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών για την αμερικανική προεδρία το 2016, αλλά είχε αποσυρθεί μπροστά στον τυφώνα Τραμπ. Συντάχθηκε στη συνέχεια με την τραμπική ακραία δεξιά, με αντάλλαγμα το State Department, και πλέον τοποθετείται για την επόμενη ημέρα.

Βασικός αντίπαλος του στην κούρσα για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών για την προεδρία αναμένεται να είναι ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Τραμπ, Τζέι Ντι Βανς. Και κάπως έτσι η χώρα μας φαίνεται πως θα βρεθεί μπλεγμένη στην κούρσα διαδοχής Τραμπ, καθώς ο κ.Βανς έχει εκφράσει την επιθυμία του να επισκεφθεί και εκείνος την Αθήνα στις αρχές του 2027, πιθανότατα το Φεβρουάριο.

Δεν έχει ακόμη ζητήσει να μιλήσει και εκείνος στην Πνύκα, αλλά μετά βεβαιότητας θα θελήσει και εκείνος να χρησιμοποιήσει και επίσης να διαστρεβλώσει την αρχαία ελληνική κληρονομιά στα μέτρα του ακραία δεξιού αφηγήματος της MAGA.

Αν ο Ρούμπιο θεωρείται πάντως στην Ευρώπη το “ήπιο πρόσωπο του τραμπισμού”, ο εκρηκτικός Βανς φέρεται σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post να έχει την παρασκηνιακή στήριξη του Τραμπ προκείμενου να είναι εκείνος ο προεδρικός υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών στις εκλογές του 2028.

Από την ελληνική κυβέρνηση προφανώς και θα καλωσορίσουν και μία επίσκεψη Βανς στη χώρα μας, καθώς και αυτή θα εντασσόταν στο κυβερνητικό αφήγημα περί αναγνώρισης από τις ΗΠΑ του ρόλου της Ελλάδας ως πυλώνα σταθερότητας. Το Μαξίμου άλλωστε έχει καταβάλει μεγάλη προσπάθεια για να ανοίξει διαύλους με το “σύστημα” της διακυβέρνησης Τραμπ. Καθώς στο Λευκό Οίκο υπήρχε η αίσθηση ότι η Αθήνα είχε ποντάρει στην εκλογή της Καμάλα Χάρις και δυσαρέσκεια για δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών κατά του τραμπισμού.

“Μιζέρια” η κριτική για την ομιλία Ρούμπιο στην Πνύκα κατά το Μαξίμου

Επί το παρόντος πάντως, στο κυβερνητικό επιτελείο πανηγυρίζουν για την επίσκεψη Ρούμπιο και θεωρούν ότι θετικό το ότι ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας και ένας πιθανός διάδοχος Τραμπ έφυγε ικανοποιημένος από την Πνύκα και την Αθήνα.

Ο Ρούμπιο είναι άλλωστε αυτή τη στιγμή ο άνθρωπος- κλειδί για τη διαμόρφωση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και η κυβέρνηση προσδοκά πλέον παρέμβαση των ΗΠΑ υπέρ της χώρας μας και απέναντι στην Τουρκία για το καλώδιο Ελλάδας- Κύπρου. Είναι επίσης ένας πολιτικός που έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του σχήματος 3+1 (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και ΗΠΑ).

Από την κυβέρνηση απορρίπτουν μάλιστα ως “μιζέρια” της αριστεράς την κριτική στο σόου Ρούμπιο στην Πνύκα. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, υποστήριξε δε ότι όσα είπε ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ στην Πνύκα “αποτελούν την καλύτερη επιβεβαίωση για το ρόλο της χώρας ως πυλώνα σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή, για μία Ελλάδα που μεγαλώνει σεβόμενη το διεθνές δίκαιο και για την ιστορία του τόπου”. 

Ο κ.Ρούμπιο όμως χρησιμοποίησε όπως προαναφέρθηκε την Ακρόπολη ως ντεκόρ για το προσωπικό του μανιφέστο της τραμπικής δεξιάς. Επιχείρησε να επικαλεστεί την κλασική κληρονομιά για να υπερασπιστεί τον εθνικισμό του “America first”.

Παρουσίασε την τραμπική Αμερική ως σύγχρονο εκφραστή της αρχαίας ελληνικής Δημοκρατίας. Έμπλεξε τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό με το χριστιανισμό και υποστήριξε ουσιαστικά ότι αυτά τα δύο συνθέτουν τον δυτικό πολιτισμό, αγνοώντας τη σημασία του Διαφωτισμού για τη Δύση. Μίλησε δε για παρακμή της Δύσης και κάλεσε την Ευρώπη να ξυπνήσει από τον “μακρύ της λήθαργο”.

Ρούμπιο- Βανς: Διαφορετικοί τόνοι, ίδια αφετηρία

Ο Ρούμπιο βέβαια επέλεξε πιο χαμηλούς τόνους απευθυνόμενος στην Ευρώπη από ό,τι ο Βανς. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ είχε σοκάρει την Ευρώπη όταν στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου το 2025 είχε επιτεθεί στην ΕΕ για την άμυνα και το μεταναστευτικό, ενώ έκλεισε το μάτι στην ευρωπαϊκή ακροδεξιά, κάνοντας λόγο για αντιδημοκρατικές πρακτικές και λογοκρισία από ευρωπαϊκά κράτη και συναντώντας την επικεφαλής του γερμανικού ακροδεξιού κόμματος AfD, Αλις Βάιντελ.

Αλλά και τα δύο στελέχη της νέας τραμπικής γενιάς των Ρεπουμπλικανών ξεκινούν από την ίδια αφετηρία και εκφράζουν την ίδια γραμμή Τραμπ απέναντι στην Ευρώπη και την ίδια αντίληψη για την αμερικανική εξωτερική πολιτική της ισχύος. Σημειωτέον ότι ο Βανς έσπευσε με ανάρτηση του να κάνει λόγο για μία “εξαιρετική ομιλία του Μάρκο” στην Πνύκα, προσθέτοντας: “Οι φίλοι μας στην Ευρώπη βρίσκονται μπροστά σε ένα ξεκάθαρο δίλημμα: παρακμή ή αναγέννηση. Ελπίζω να επιλέξουν σοφά”. 

Οι εγχώριοι θαυμαστές του Τραμπ αγνοούν βέβαια τους κινδύνους που υποκρύπτει για την Ελλάδα το όραμα που μοιράζονται Ρούμπιο και Βανς για έναν κόσμο στον οποίο οι ΗΠΑ θα έχουν τον πρώτο λόγο και τα αμερικανικά συμφέροντα θα έρχονται πρώτα, χωρίς καν ένα προπέτασμα διεθνούς δικαίου και διπλωματίας. Ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, που χαρακτήρισε την ομιλία Ρούμπιο στην Πνύκα τη συγκλονιστικότερη πολιτική ομιλία που έχει παρακολουθήσει στη ζωή του, πιθανώς με τον ίδιο ενθουσιασμό να χειροκροτούσε και μία αντίστοιχη ομιλία Βανς. 

Στο Μαξίμου πάντως έχουν υιοθετήσει μία Realpolitik, θεωρώντας ότι η χώρα μας δεν μπορεί παρά να αποδεχθεί το πως διαμορφώνεται το διεθνές τοπίο και να ενισχύσει τη “στρατηγική συμμαχία” με τις ΗΠΑ, προσφέροντας ενεργειακή και αμυντική συνεργασία, με αντάλλαγμα την προσδοκία για αμερικανική στήριξη έναντι της Τουρκίας. Και μπροστά στα δύο τραμπικά κακά, η Αθήνα όπως και συνολικά η Ευρώπη, ενδεχομένως να προτιμούσε αυτό που φαίνεται ως μικρότερο κακό. Αλλά η “στρατηγική συμμαχία” με ΗΠΑ παραμένει συνειδητή προτεραιότητα σε κάθε περίπτωση.