Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Ερωτήματα Ευρωβουλευτών τoυ ΣΥΡΙΖΑ για τη στάση της ΕΕ

Με ερώτηση προς την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική οι Ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ζητούν συγκεκριμένες διπλωματικές πρωτοβουλίες, διαφάνεια στη διάθεση των ευρωπαϊκών κονδυλίων και επανεξέταση της συνεργασίας με τις λιβυκές αρχές.

Όπως αναφέρεται, η έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, στις 20 Οκτωβρίου 2026, δημιουργεί νέα δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο και εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς σηματοδοτεί σύγκλιση των δύο αντίπαλων λιβυκών στρατοπέδων γύρω από μια συμφωνία την οποία η ίδια η ΕΕ έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει αντίθετη προς το Δίκαιο της Θάλασσας, επισημαίνοντας ότι παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα γι’ αυτά.

Στην κοινοβουλευτική ερώτηση προς την Ύπατη Εκπρόσωπο, ζητούνται συγκεκριμένες απαντήσεις για τις πρωτοβουλίες της ΕΕ έναντι της Τουρκίας και της Λιβύης, για τα ποσά που έχουν δεσμευθεί και εκταμιευθεί στη δυτική και ανατολική Λιβύη, τους τελικούς αποδέκτες και την αποτελεσματικότητα της χρηματοδότησης.

Παράλληλα, τίθεται το ερώτημα εάν η ΕΕ προτίθεται να επανεξετάσει τη χρηματοδοτική και επιχειρησιακή συνεργασία με τις εμπλεκόμενες λιβυκές αρχές.

Αναλυτικά το κείμενο της Ερώτησης:

«Παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, παραβίαση διεθνούς νομιμότητας και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση της Λιβύης

Στις 20 Οκτωβρίου 2026, η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ενέκρινε το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών1. Η εξέλιξη σηματοδοτεί τη σύγκλιση των δύο αντίπαλων λιβυκών στρατοπέδων ως προς τη συμφωνία με την Τουρκία.

Η ΕΕ έχει επανειλημμένα διαπιστώσει ότι το μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα Κρατών-Μελών, αντίκειται στο Δίκαιο της Θάλασσας και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα2.

Παράλληλα, η Ένωση χρηματοδοτεί προγράμματα και στις δύο πλευρές της Λιβύης, με διμερή κατανομή 224 εκατ. ευρώ μέσω του NDICI–Global Europe για την περίοδο 2021–20273, ενώ πρόσφατα ανακοινώθηκε πρόσθετη χρηματοδότηση 25 εκατ. ευρώ για συνεργασία με τις αρχές της ανατολικής Λιβύης4. Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο έχει επίσης επισημάνει αδυναμίες στην αξιολόγηση και εποπτεία ευρωπαϊκών δράσεων στη χώρα5

Ερωτάται η Ύπατη Εκπρόσωπος:

Ποιες συγκεκριμένες διπλωματικές και πολιτικές πρωτοβουλίες θα αναλάβει η ΕΕ έναντι της Λιβύης και της Τουρκίας για την προάσπιση του διεθνούς δικαίου και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών μελών;

Ποια ποσά έχουν δεσμευθεί και εκταμιευθεί στη δυτική και ανατολική Λιβύη και ποιοι είναι οι τελικοί αποδέκτες τους; Έχει αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα τους;

Προτίθεται να επανεξετάσει τη χρηματοδοτική και επιχειρησιακή συνεργασία με τις εμπλεκόμενες λιβυκές αρχές, διασφαλίζοντας τη συνέχιση της ανθρωπιστικής βοήθειας υπό το βάρος των πρόσφατων εξελίξεων;».