Giles Robson: Όσα χωρούν στην ανάσα μιας φυσαρμόνικας – Με τον John Primer στο Half Note

«Αν δεν έχεις νιώσει ακόμη τα μπλουζ, συνέχισε να ζεις», λέει ο Buddy Guy, ένας από τους σπουδαιότερους κιθαρίστες και τραγουδιστές στην ιστορία των μπλουζ. Εννοούσε ότι η ζωή στο πέρασμά της, αναπόφευκτα, θα σου φέρει απώλειες και απογοητεύσεις που θα σε κάνουν να νιώσεις πιο κοντά σε αυτή τη μουσική.

Τη φράση του θυμάται ο Βρετανός μουσικός Giles Robson, δεξιοτέχνης της φυσαρμόνικας και τραγουδιστής, όταν μιλά για την παρηγοριά που προσφέρουν τα μπλουζ μεγαλώνοντας.  Από τις 16 έως τις 19 Οκτωβρίου ο Robson επιστρέφει στο Half Note Jazz Club μαζί με τον βετεράνο Αμερικανό κιθαρίστα και τραγουδιστή John Primer. Από το Σάββατο 17 Οκτωβρίου μαζί τους θα είναι και η Αμερικανίδα ερμηνεύτρια των μπλουζ Robbin Kapsalis.

Με αφορμή τις εμφανίσεις τους στην Αθήνα και το νέο του άλμπουμ «Nine Blues Originals», ο Giles Robson θυμήθηκε μερικά από τα βήματα της σπουδαίας διαδρομής του και έδωσε το δικό του μήνυμα στο ελληνικό κοινό.

Giles Robson: Ο έρωτάς μου με τη φυσαρμόνικα και τα μπλουζ

Αγόρασε την πρώτη του φυσαρμόνικα σε μια σχολική εκδρομή στο Τολέδο. Λίγο μετά την επιστροφή του στο Τζέρσεϊ, άκουσε ζωντανά δύο σπουδαίους εκπροσώπους των ακουστικών μπλουζ, τον κιθαρίστα και τραγουδιστή John Cephas και τον δεξιοτέχνη της φυσαρμόνικας Phil Wiggins. Τι θυμάται από εκείνη την εμπειρία, που ήταν ουσιαστικά το πρώτο “καρδιοχτύπι” για τα μπλουζ;

«Εκείνο το βράδυ μέναμε στη Μαδρίτη και θυμάμαι ότι ερωτεύτηκα το όργανο και μόνο από την εμφάνισή του. Δεν μπορούσα να σταματήσω να το κοιτάζω. Ήταν μια αυθεντική Hohner Blues Harp, σε μια μαλακή μπλε πλαστική θήκη με κουμπώματα και ένα μικρό βιβλιαράκι με οδηγίες για το πώς να παίζεις. Κοιτάζοντας πίσω, ήταν μια αρκετά έντονη και βαθιά αντίδραση!

Και μετά, κυριολεκτικά δύο εβδομάδες αργότερα, όταν επέστρεψα στον τόπο μου, το Τζέρσεϊ, είχα την ευκαιρία να ακούσω από κοντά τους απίστευτους Cephas & Wiggins. Ακόμη θυμάμαι τον Phil Wiggins να ανοίγει την εμφάνισή τους με ένα απίστευτο ορχηστρικό κομμάτι στη φυσαρμόνικα και τον John Cephas να λέει στο τέλος: «Ουάου, ακόμη δεν ξέρω πώς το κάνει αυτό!». Από τότε, ο έρωτάς μου με τη φυσαρμόνικα και τα μπλουζ δεν έχει σταματήσει!».

Στη διάρκεια της καραντίνας, ο Robson άκουγε πολύ τον Sonny Boy Williamson II, έναν από τους μεγάλους δασκάλους της μπλουζ φυσαρμόνικας. Ιδιαίτερα οι ακουστικές ηχογραφήσεις του στην Ευρώπη τον έκαναν να προσέξει πώς το όργανο μπορούσε να συνυπάρχει με τη φωνή και την υπόλοιπη μπάντα, αφήνοντας χώρο να ακουστούν οι λεπτομέρειες του παιξίματος. Άρχισε κι ο ίδιος να παίζει χωρίς ενισχυτή και να εξερευνά περισσότερο τις διαβαθμίσεις της έντασης, τον ρυθμό και τον τρόπο που σχημάτιζε κάθε μουσική φράση. Τι ανακάλυψε έτσι στον δικό του ήχο;

«Η συντριπτική πλειονότητα των εμφανίσεων που κάνω μέσα στη χρονιά είναι συναυλίες σε μικρές αίθουσες, όπου το κοινό κάθεται σε σειρές, όπως στο θέατρο. Διαπίστωσα ότι το να παίζω μέσα από έναν μεγάλο ενισχυτή λυχνιών και να πετυχαίνω τον ενισχυμένο ήχο του Little Walter ήταν υπερβολικά δυνατό και τραχύ για αυτό το περιβάλλον. Το ακουστικό παίξιμο ενθαρρύνει το κοινό να σκύψει προς τα εμπρός και να απολαύσει τις αποχρώσεις και τις λεπτομέρειες του παιξίματος, ενώ παράλληλα σου δίνει, ως μουσικό, περισσότερο έλεγχο και ακρίβεια.

Ο ενισχυτής είναι εξαιρετικός αν παίζεις μπροστά σε 4.000 ανθρώπους σε ένα φεστιβάλ ή σε μια θορυβώδη παμπ ή ένα κλαμπ, όπου όλοι πίνουν και μιλούν, αλλά δεν είναι τόσο κατάλληλος για μια αίθουσα με ακροατές που γνωρίζουν και εκτιμούν αυτή τη μουσική. Με συναρπάζουν οι χαμηλής έντασης, οικείες ηχογραφήσεις που έκαναν στην Ευρώπη αστέρες των μπλουζ του Σικάγου όπως ο Memphis Slim, ο Big Bill Broonzy και ο Sonny Boy Williamson. Ανέδειξαν πραγματικά την απίστευτη λεπτομέρεια, τον χώρο, τις δυναμικές και την τεχνική της μουσικής.

Έχει περιγράψει τη μουσική του σύνδεση με τον John Primer ως σχεδόν τηλεπαθητική. 

«Αρχίσαμε να παίζουμε μαζί μόλις το 2023, στο πλαίσιο μιας περιοδείας με τίτλο “Chicago Blues Legends”, την οποία οργάνωσα στο Ηνωμένο Βασίλειο, και πραγματικά λειτούργησε. Η φυσαρμόνικα, η κιθάρα και η φωνή του John πλέκονταν μεταξύ τους με φυσικό τρόπο, και αυτό συνεχίστηκε όταν ηχογραφήσαμε μαζί. Στη συνέχεια, ο John μού ζήτησε να τον συνοδεύω μουσικά στην Ευρώπη.

Ο John είναι ένας από τους τελευταίους μεγάλους των μπλουζ του Σικάγου που γεννήθηκαν στο Μισισίπι και μεταδίδουν όλο το συναίσθημα και το μουσικό νόημα μέσα από μια βαθιά αίσθηση του ρυθμού με σουίνγκ. Και αυτή είναι μια τέχνη που έχει σχεδόν χαθεί. Το προνόμιο να παίζω και να περιοδεύω με τον John με έχει βοηθήσει πολύ να αφομοιώσω αυτόν τον ρυθμό, τον οποίο προσπαθώ να ενσωματώνω στις δικές μου εμφανίσεις.

Η συνεργασία με τον John υπήρξε επίσης μια πραγματική εκπαίδευση, τόσο μουσική όσο και επαγγελματική. Είναι σε καλύτερη φόρμα από ποτέ. Δεν έπινε σε όλη του τη ζωή και φρόντιζε πραγματικά τον εαυτό του, κι έτσι έχει επιβιώσει και συνεχίζει να ακμάζει, ενώ πολλοί από τους συγχρόνους του έχουν φύγει από τη ζωή. Προσπαθώ, λοιπόν, να μαθαίνω από το παράδειγμά του.»

Ηχογραφήσαν το άλμπουμ “Ten Chicago Blues Classics” με ένα μόνο μικρόφωνο, σε λιγότερο από τρεις ώρες (!). Υπήρξε κάποια στιγμή που κοιτάχτηκαν και κατάλαβαν ότι αποτυπώθηκε αυτό που ήθελαν;

«Ήταν μια μαγική εμπειρία. Ανάμεσα στις λήψεις, ο John διηγούνταν ιστορίες από τα παλιά, καθώς και το πώς το «Rolling Stone» ήταν το πρώτο τραγούδι που έμαθε να παίζει σε ένα diddley bow, το οποίο είχε φτιάξει στην εξωτερική πλευρά της ξύλινης καλύβας της οικογένειάς του στο Μισισίπι. Ήταν δύο καρφιά χτυπημένα στον τοίχο, με ένα σύρμα τεντωμένο σφιχτά ανάμεσά τους. Χρησιμοποιούσε ένα μαχαίρι ή μια ειδική ράβδο, την οποία γλιστρούσε πάνω κάτω στο σύρμα για να βγάλει ήχο.

Ήταν αμέσως φανερό ότι είχαμε κάτι ξεχωριστό όταν ακούσαμε τις ηχογραφήσεις των κομματιών μετά το τέλος της διαδικασίας. Ήμασταν πολύ ενθουσιασμένοι και χαίρομαι που μπορώ να πω ότι το άλμπουμ στη συνέχεια κέρδισε ένα Blues Blast Music Award στις ΗΠΑ.»

Στο φετινό άλμπουμ “Nine Blues Originals” παρουσίασε εννέα δικά του τραγούδια. Ποια ιστορία αφηγείται αυτό το άλμπουμ;

«Στην πραγματικότητα, ήθελα απλώς να παρουσιάσω μια επιλογή διαφορετικών ιστοριών, όλες βασισμένες σε εμπειρίες που έχω ζήσει. Σε αυτές προσπαθώ να εντάσσω φράσεις από την ιστορία της μπλουζ τραγουδοποιίας ή φράσεις που έχω ακούσει και σχετίζονται με το θέμα.

Ήθελα επίσης να αναδείξω κάποια από τα εκτεταμένα σόλο φυσαρμόνικας που ακούει ο κόσμος στις συναυλίες μου. Νομίζω ότι το άλμπουμ ωφελείται πολύ από τη διακριτική, μινιμαλιστική συνοδεία του κιθαρίστα Manny Fizzotti, που έχει ωραία ρυθμική αίσθηση και πραγματικά δημιουργεί πολύ χώρο.»

Το νέο άλμπουμ κλείνει με ένα ορχηστρικό κομμάτι αφιερωμένο στον φίλο και μέντορά του Joe Louis Walker. Ποια ανάμνηση πέρασε σε αυτό το κομμάτι;

«Ο Joe με αποκαλούσε «μουσικό αδελφό» του και μου έλεγε ότι είχα «δημιουργήσει τον δικό μου μουσικό κόσμο». Το να ακούω κάτι τέτοιο από εκείνον ήταν πραγματικά ξεχωριστό, καθώς ήταν ένας μουσικός που διαρκώς προσπαθούσε να διευρύνει τα μουσικά όρια.

Στο κομμάτι αποφάσισα να γράψω ένα μελωδικό μοτίβο στη χαμηλή περιοχή του οργάνου και στη συνέχεια να παίξω σόλο αποκλειστικά στην ψηλή περιοχή. Είναι ένα μέρος της μπλουζ φυσαρμόνικας που χρησιμοποιείται σπάνια, αλλά το παίξιμό μου σε αυτή την περιοχή ήταν ένα από τα βασικά στοιχεία που άρεσαν στον Joe στο ύφος μου.

Ελπίζω ο Joe να το έχει ακούσει από τον Παράδεισο των Μπλουζ και να το απολαμβάνει! Είχε πραγματικά τεράστια συμβολή στην καριέρα μου και στο ύφος του παιξίματός μου, και θα του είμαι για πάντα ευγνώμων.»

Έρχεστε στην Αθήνα για να παίξετε στο Half Note – με τον John Primer. Τι θα θέλατε να πείτε στο ελληνικό κοινό πριν από τη ζωντανή σας εμφάνιση;

«Ανυπομονώ πραγματικά να επιστρέψω στην Ελλάδα και να παίξω σε αυτό το απίστευτο, ατμοσφαιρικό και οικείο κλαμπ! Το ελληνικό κοινό θα ακούσει γνήσια, αυθεντικά μπλουζ από έναν αληθινό θρύλο, κάτι που πολύ δύσκολα συναντά κανείς στις μέρες μας. Το σχήμα του ντουέτου είναι ο ιδανικός τρόπος για να ακούσει και να νιώσει κανείς τον ρυθμό αυτής της μουσικής και να απολαύσει την αλληλεπίδραση ανάμεσα στη φυσαρμόνικα και την κιθάρα.

Επιπλέον, η σύζυγός μου, Robbin Kapsalis, μια πραγματικά δυναμική και ταλαντούχα τραγουδίστρια από τη νότια πλευρά του Σικάγου, θα συμμετέχει ως καλεσμένη στα φωνητικά από το Σάββατο 17 και μετά. Θα είναι μερικές υπέροχες βραδιές απίστευτης μουσικής!»