Οι Novoflot προσπαθούν να εξελίξουν την όπερα με τον δικό τους τρόπο

Με το The 5th Season – Fat Tuesday, η διεθνώς αναγνωρισμένη ομάδα Novoflot επιστρέφει στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο ΚΠΙΣΝ για δύο μοναδικές παραστάσεις που μετατρέπουν το μουσικό θέατρο σε έναν ζωντανό, πολυαισθητηριακό εορτασμό του καρναβαλιού.

Το έργο αποτελεί το τρίτο μέρος του επταμελούς κύκλου The 5th Season, μέσα από τον οποίο η ομάδα εξερευνά τις δυνατότητες της όπερας, του θεάτρου και της performance art, δημιουργώντας έναν χώρο όπου οι διαφορετικές κουλτούρες, οι μουσικές παραδόσεις και οι κοινότητες συγκλίνουν σε μια ενιαία καλλιτεχνική εμπειρία.

Το Fat Tuesday αντλεί έμπνευση από τον θρυλικό εορτασμό Mardi Gras στη Νέα Ορλεάνη, μεταφέροντας όμως το πνεύμα του καρναβαλιού στην Αθήνα, με τη δημιουργία των λεγόμενων «μαγικών κοινωνιών» – μουσικές, θεατρικές και εικαστικές κοινότητες που συνυπάρχουν και αλληλεπιδρούν πάνω στη σκηνή. Μέσα από μάσκες, κοστούμια και πολυφωνικές εκφράσεις, οι συμμετέχοντες αναδεικνύουν μια γιορτή της φαντασίας και της συλλογικής δημιουργίας, όπου το γέλιο, η αλληλεγγύη και η συμμετοχή γίνονται όπλα για έναν νέο τρόπο καλλιτεχνικής επικοινωνίας.

Το έργο δεν περιορίζεται στην παράσταση: γίνεται ένα είδος «καλλιτεχνικού ηχείου» που συνδέει τοπικό και διεθνές, δημιουργούς και κοινότητες, εξερευνώντας τη δυναμική της συνεργασίας, της έκπληξης και της ουτοπίας. Οι θεατές δεν παρακολουθούν απλώς, συμμετέχουν σε έναν χώρο όπου η μουσική, ο χορός και η εικόνα συνθέτουν μια ολοκληρωμένη εμπειρία, σε μια γιορτή που προαναγγέλλει το καρναβάλι του μέλλοντος.

Οι Novoflot ανοίγουν για το NEWS 24/7 το παρασκήνιο του έργου, εξηγούν πώς το Fat Tuesday επεκτείνει τον κύκλο The 5th Season, και πώς η σύζευξη διαφορετικών τεχνών και κοινοτήτων μετατρέπει την παράσταση σε ένα πρωτότυπο, ζωντανό γεγονός τέχνης και συλλογικής εμπειρίας.

“Το πρότζεκτ αποτελείται συνολικά από επτά μέρη. Κάθε μέρος είναι μια ανεξάρτητη, πλήρους μήκους παραγωγή. Ακολουθώντας μια εισαγωγική παράσταση στο Βερολίνο πριν από έναν χρόνο, παρουσιάσαμε δύο πρότζεκτ το φθινόπωρο: το ένα σε δημόσιο χώρο και το άλλο σε μια πρόσφατα ανακαλυφθείσα παλιά βιομηχανική αίθουσα στο Βερολίνο. Κάθε πρότζεκτ συνδέεται συγκεκριμένα με τους χώρους με τους οποίους συνσυνεταιρίζουμε την παραγωγή.

Για την Αθήνα, δημιουργήσαμε το «Fat Tuesday», στο οποίο διαφορετικές κοινότητες παρουσιάζονται ως οι λεγόμενες μαγικές κοινωνίες. Το «The 5th Season είναι ένα διεθνές καλλιτεχνικό πρότζεκτ που συνδέεται με το τοπικό πλαίσιο, τις τοποθεσίες, τις κοινότητες και τους καλλιτέχνες, με στόχο να εμπνεύσει νέες μορφές συνεργασίας” αναφέρουν.

Οι παραγωγές σας συχνά θολώνουν τα όρια μεταξύ όπερας, θεάτρου, κονσέρτου και performance art. Τι δυνατότητες σας προσφέρει αυτή η υβριδική μορφή που δεν παρέχουν οι πιο παραδοσιακές φόρμες;

Ζούμε σε έναν εξαιρετικά ποικιλόμορφο κόσμο, στον οποίο το ομοιογενές έργο, ως αυτοτελής μορφή τέχνης, απειλείται με εξαφάνιση. Προσπαθούμε να αναπτύξουμε μια αυθεντική καλλιτεχνική έκφραση ενσωματώνοντας την ποικιλομορφία αυτού του κόσμου – διαφορετικές κουλτούρες και διαφορετικά είδη – στη μορφή τέχνης της όπερας.

Η όπερα υπήρξε πάντα η ενσάρκωση μιας σύγκλισης των πιο διαφορετικών τεχνών. Ωστόσο, όσον αφορά την παρουσίασή της, έχει εξελιχθεί σε μια υποτιθέμενα ομοιογενή μορφή τέχνης. Ενσωματώνοντας διαφορετικά είδη, επιδιώκουμε να εξελίξουμε περαιτέρω το είδος της όπερας με τον δικό μας τρόπο.

Σε μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από πολιτική και κοινωνική αβεβαιότητα, πιστεύετε ότι η τέχνη μπορεί ακόμα να δημιουργήσει αίσθηση κοινότητας;

Εδώ και αρκετά χρόνια, ο κόσμος μας έχει ανατραπεί περισσότερο από ποτέ. Ζούμε σε μια εποχή όπου ούτε το μοντέλο της Δυτικής Δημοκρατίας ούτε αυτό του αυταρχισμού λειτουργεί. Αλήθειες που θεωρούσαμε δεδομένες για δεκαετίες πλέον δεν ισχύουν.

Πρέπει να βρούμε ξανά τα σημεία αναφοράς μας. Από την άλλη, όμως, το να φέρνουμε τους ανθρώπους μαζί παραμένει το μόνο που μπορούμε να κάνουμε: να ενισχύουμε τη αλληλεγγύη, να ενώσουμε κοινότητες, να εμπλακούμε σε συζητήσεις και να χρησιμοποιήσουμε αυτά για να εφεύρουμε νέες μορφές πολιτιστικής πολιτικής και κοινωνίας.

Μετά την Αθήνα, τι ελπίζετε ότι θα μείνει στους θεατές όταν η μουσική σταματήσει και το καρναβάλι τελειώσει;

Ιδανικά, θα έχουμε όλοι μοιραστεί μια νέα εμπειρία μαζί με το κοινό. Αυτές οι εμπειρίες θα παραμείνουν στους συμμετέχοντες – περίπου 150 άτομα – καθώς και στους θεατές. Είναι οι ειδικά προσκεκλημένοι μας, στους οποίους παρουσιάζουμε για πρώτη φορά τις Μαγικές Κοινωνίες μας.

Λίγα λόγια για τον θίασο Novoflot

Ο θίασος Novoflot ιδρύθηκε το 2002 στο Βερολίνο από τον σκηνοθέτη Σβεν Χολμ, τον αρχιμουσικό Βισέντε Λαρρανιάγα και τον καλλιτέχνη της περφόρμανς και δραματολόγο Ζεμπάστιαν Μπαρκ. Έκτοτε, ο θίασος έχει δημιουργήσει πάνω από πενήντα παραγωγές με την προσθήκη περαιτέρω τεχνογνωσίας από τον δραματολόγο Μάλτε Ούμπεναουφ και τη διευθύντρια παραγωγής Νταίρτε Βόλτερ.

Οι Novoflot έχουν εμφανιστεί σε πολυάριθμα θέατρα και φεστιβάλ στο Βερολίνο, μεταξύ άλλων το φεστιβάλ transmediale, το πολιτιστικό κέντρο Radialsystem, την αίθουσα Sophiensæle, το μουσείο Hamburger Bahnhof, το θέατρο Haus der Berliner Festspiele, την Ακαδημία Τεχνών, το θέατρο Volksbühne am Rosa-Luxemburg-Platz και τον Οίκο Στατιστικής. Έχουν επίσης απευθυνθεί σε ευρύτερο κοινό μέσω παραστάσεων στην Κρατική Όπερα του Αμβούργου, το Γερμανικό Εθνικό Θέατρο Βαϊμάρης, το φεστιβάλ Ultraschall και την αίθουσα Kölner Philharmonie.

Ο θίασος απέκτησε διεθνή απήχηση σε χώρους όπως το φεστιβάλ Φθινόπωρο της Βαρσοβίας / Μεγάλο Θέατρο Βαρσοβίας, το Εθνικό Θέατρο Λουξεμβούργου, το κέντρο τεχνών Trafó στη Βουδαπέστη, η αίθουσα Gare du Nord της Βασιλείας, το θέατρο Schauspielhaus της Ζυρίχης, το κέντρο τεχνών Matucana100 στο Σαντιάγο της Χιλής, το Πολιτιστικό Πάρκο Βαλπαραΐσο and το Φεστιβάλ Όπερας Κοπεγχάγης. Σε αναγνώριση του «υψηλού βαθμού απήχησης του θιάσου τόσο ανά τη Γερμανία όσο και στο εξωτερικό», το 2014 οι Novoflot τιμήθηκαν με το Βραβείο Τάμπορι του Ταμείου Παραστατικών Τεχνών. Το 2018, το βιβλίο Novoflot: Η 15η σεζόν εκδόθηκε από τον οίκο Theater der Zeit.

Στην πρώτη τους επίσκεψη στην Ελλάδα τον Οκτώβριο του 2022, οι Novoflot παρουσίασαν το καινοτόμο έργο Η όπερα #2 – Στα σχοινιά (Σχετικά με το τέλος) στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ και την αλληγορική – αθλητική – οπερατική περφόρμανς H όπερα #3 – Οι κομμένες σκηνές στο Ξέφωτο του Πάρκου Σταύρος Νιάρχος στο ΚΠΙΣΝ.

Μουσική: Αντώνης Ανισέγκος, Μίχαελ Βερτμύλλερ
Σκηνοθεσία, σύλληψη: Σβεν Χολμ
Μουσική διεύθυνση: Βισέντε Λαρρανιάγα
Κοστούμια: Ρεγκίνε Στάντφους
Συνεργάτιδα σκηνικού: Φλόρα Κρούππα
Σχεδιασμός φωτισμών: Χρήστος Τζιόγκας
Σχεδιασμός βίντεο: Μίρκο Μπορστ
Δραματουργία, σύλληψη: Μάλτε Ούμπεναουφ

Σαρά Ντεφρίζ, Ρόουζμαιρυ Χάρντυ (υψίφωνοι)
Ρεναί Σάντλερ (περφόρμερ)

Χορωδία Λεσχών Φιλίας (Τρίτης Ηλικίας) Δήμου Παλαιού Φαλήρου
Μουσική διδασκαλία, διεύθυνση Χορωδίας Λεσχών Φιλίας Δήμου Παλαιού Φαλήρου: Κατερίνα Βασιλικού

Παιδική Χορωδία Εθνικής Λυρικής Σκηνής, στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής της αποστολής
Μουσική διδασκαλία, διεύθυνση Παιδικής Χορωδίας ΕΛΣ: Κωνσταντίνα Πιτσιάκου

Σπουδάστριες του Α΄ και Β΄ Έτους της Ανώτερης Σχολής Χορού Ωδείου Αθηνών
Διεύθυνση Ανώτερης Επαγγελματικής Σχολής Χορού ΩΑ Λίλα Ζαφειροπούλου

dissonArt Ensemble: Γιάννης Ανισέγκος (φλάουτο), Αλέξανδρος Σταυρίδης (κλαρινέτο), Θοδωρής Πατσαλίδης (βιολί), Βασίλης Σαΐτης (βιολοντσέλο), Κώστας Αργυρόπουλος (κρουστά), Λενιώ Λιάτσου (πιάνο)

Χέιντεν Τσίσολμ (σαξόφωνο), Κρις Ντάλκγρεν (ηλεκτρικό μπάσο, κιθάρα, φωνή), Έρικ Σαίφερ (ντραμς), Αντώνης Ανισέγκος / Γιάκοπο Σαλβατόρι (πλήκτρα)

Φιλαρμονική Ορχήστρα Δήμου Χαλανδρίου
Καλλιτεχνική και μουσική διεύθυνση Φιλαρμονικής Ορχήστρας Δήμου Χαλανδρίου: Κώστας Ιωαννίδης