Έρωτά μου αγιάτρευτε: Η γενιά που πίστεψε ότι θα αλλάξει τον κόσμο ξαναδίνει ραντεβού με την Ιστορία

Η δεκαετία του ’80. Με το ΠΑΣΟΚ, την Αλλαγή, τα μπουζούκια, τις ντίσκο, τις πολιτικές συγκεντρώσεις, τα συνθήματα, τις μεγάλες κοινωνικές μετατοπίσεις. Μια εποχή γεμάτη αντιφάσεις, υπερβολές, κατακτήσεις και αυταπάτες. Μια εποχή που σήμερα άλλοι αναπολούν, άλλοι απορρίπτουν και άλλοι προσπαθούν ακόμη να καταλάβουν τι ακριβώς μας άφησε.

Τι απέγιναν, όμως, εκείνοι που πίστεψαν πραγματικά ότι μπορούσαν να αλλάξουν τον κόσμο; Πού πήγαν οι μεγάλες υποσχέσεις; Τι απέμεινε από τους έρωτες που έμοιαζαν παντοτινοί, τις διαδηλώσεις που υπόσχονταν δικαιοσύνη, τα τραγούδια που έγιναν το σάουντρακ μιας ολόκληρης γενιάς;

Και, κυρίως, τι συμβαίνει όταν οι άνθρωποι που έζησαν εκείνα τα χρόνια ανεβαίνουν σήμερα στη σκηνή, όχι για να υποδυθούν τους νεότερους εαυτούς τους, αλλά για να αφηγηθούν όσα πραγματικά έζησαν;

Αυτή είναι η καρδιά της παράστασης «Έρωτά μου αγιάτρευτε: ένα ραντεβού με την ιστορία», που επιστρέφει στις 23 Οκτωβρίου, αυτή τη φορά στο Ολύμπια Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας», έπειτα από την πρώτη της παρουσίαση τον περασμένο Ιούνιο στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

Μια παράσταση μουσικού θεάτρου που γεννήθηκε μέσα από το πρόγραμμα «Ραντεβού» των Εκπαιδευτικών και Κοινωνικών Δράσεων της ΕΛΣ, με πρωταγωνιστές ανθρώπους άνω των 65 ετών. Ανθρώπους που δεν είναι επαγγελματίες ηθοποιοί, αλλά κουβαλούν κάτι που κανένα θεατρικό εργαστήριο δεν μπορεί να διδάξει: την προσωπική τους εμπειρία από μια ολόκληρη εποχή.

Για οκτώ μήνες, περίπου 80 συμμετέχοντες συναντιούνταν, τραγουδούσαν, χόρευαν, μοιράζονταν ιστορίες, ανακαλούσαν μνήμες. Από αυτές τις αφηγήσεις γεννήθηκε το υλικό μιας παράστασης που δεν επιχειρεί να αναπαραστήσει τη δεκαετία του ’80 όπως τη γνωρίζουμε από την τηλεόραση ή τα ιστορικά αφιερώματα. Επιχειρεί να την ξαναδεί μέσα από τα μάτια εκείνων που την έζησαν.

Τη σύλληψη και τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Αλέξανδρος Ευκλείδης, τη χορογραφία και την κίνηση η Ίρις Νικολάου, ενώ τη μουσική διεύθυνση έχει αναλάβει η Κική Κέρζελη.

Εδώ, ωστόσο, υπάρχει και κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον από τη νοσταλγία. Το σώμα ενός ανθρώπου που χορεύει στα 70 του ένα τραγούδι που χόρευε στα 25 του δεν αφηγείται μόνο τα χρόνια που πέρασαν. Αφηγείται όσα άντεξαν στον χρόνο. Τις επιθυμίες που δεν έσβησαν, τις ήττες που δεν ξεχάστηκαν, τη χαρά που εξακολουθεί να διεκδικεί χώρο.

Γιατί η τρίτη ηλικία αντιμετωπίζεται συχνά από την κοινωνία σαν μια περίοδος απολογισμού, σχεδόν σαν να έχουν ήδη ειπωθεί και συμβεί όλα τα σημαντικά. Εδώ συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Οι άνθρωποι αυτοί δεν ανεβαίνουν στη σκηνή για να αποχαιρετήσουν τη νεότητά τους. Ανεβαίνουν για να δημιουργήσουν κάτι καινούργιο.

Με αφορμή την παράσταση, μιλήσαμε με τον Αλέξανδρο Ευκλείδη, που επιστρέφει μέσα από αυτή τη δημιουργία και στις δικές του παιδικές μνήμες, την Ίριδα Νικολάου, που είδε τα σώματα των συμμετεχόντων να ξαναβρίσκουν τη χαρά της κίνησης, και τον Θεμιστοκλή Κοτσιφάκη, έναν από τους ανθρώπους που έζησαν τις μεγάλες ελπίδες και τις διαψεύσεις εκείνης της εποχής και σήμερα τις μεταφέρουν στη σκηνή.

Αλέξανδρος Ευκλείδης: Δεν ήθελα μια παράσταση για τα “καημένα τα νιάτα” που γρήγορα περνούν

Ο Αλέξανδρος Ευκλείδης εξομολογείται τι ήταν αυτό που τον γοητεύει ιδιαίτερα στο  ραντεβού αυτό με την ιστορία: “Είναι ένα ραντεβού με τα δικά μου παιδικά χρόνια και την πηγή των εμμονών μου. Η αρχική ιδέα ήταν να δουλέψουμε πάνω στο υλικό μιας εποχής κατά την οποία οι συμμετέχοντες και οι συμμετέχουσες στο πρόγραμμα (άνθρωποι τουλάχιστον 65 ετών σήμερα) θα διένυαν διαφορετικές φάσεις της ενήλικης ζωής τους. Δεν ήθελα μια παράσταση για τα “καημένα τα νιάτα” που γρήγορα περνούν.

Με τον καιρό κατάλαβα πως ήταν μια καταβύθιση και στις δικές μου καταβολές και πως συνομιλώντας με το υλικό που γενναιόδωρα έφερναν στις συναντήσεις μας οι άνθρωποι της προηγούμενης από τη δική μου γενιάς, επέστρεφα και στις δικές μου καταβολές. Μεγάλωσα σε μια οικογένεια που σιχαινόταν το ΠΑΣΟΚ και τα λαϊκά τραγούδια, αυτά δηλαδή που αποτελούν τη βάση της παράστασης αυτής. Είναι ένα ραντεβού με τον εαυτό μου, λοιπόν, αλλά και τον μεγάλο Άλλο της παιδικής μου ηλικίας, που πλέον “στου δρόμου τα μισά” επιθυμώ να τον συναντήσω”.

Ο έρωτας και η πολιτική αποτελούν τους δύο βασικούς άξονες της παράστασης. Πιστεύετε ότι οι άνθρωποι εκείνης της γενιάς έζησαν με μεγαλύτερο πάθος και περισσότερες προσδοκίες από τις σημερινές γενιές; Και τι απέμεινε τελικά από τις μεγάλες υποσχέσεις της δεκαετίας του ’80;

Αλέξανδρος Ευκλείδης: Όλοι ζούσαμε με μεγαλύτερες προσδοκίες τη δεκαετία του ’80, είτε ως παιδιά, είτε ως ενήλικες. Και με πολλούς τρόπους, οι προσδοκίες αυτές οδήγησαν σε τεκτονικές αλλαγές στην ελληνική κοινωνία. Κακά τα ψέματα, τότε τέλειωσε ο Εμφύλιος (όσο τέλειωσε), τότε μεγάλωσε η μεσαία τάξη (με όλη τη χυδαιότητα που η αναγκαία αυτή διαδικασία επέφερε), τότε η Ελλάδα ξαναγύρισε σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο (αν και ο εξαιρετισμός παρέμεινε το εθνικό μας σπορ).

Οι άνθρωποι είχαν κάθε λόγο (και είχαν δίκιο) να ελπίζουν σε ένα καλύτερο αύριο. Με όλα της τα στραβά, η δεκαετία του ’80 ήταν τα πιο πρόσφατα πραγματικά ωραία χρόνια για τη χώρα, καθώς ήταν τα πρώτα πραγματικά δημοκρατικά και σημαντικά πιο δίκαια από τα περισσότερα προηγούμενα. Τι απέμεινε από αυτή τη μικρή βαλκανική και μικροαστική ουτοπία; Κυρίως πράγματα που μας ταλαιπωρούν. Αλλά και πολύ ωραία τραγούδια και η νοσταλγία μιας εποχής δυνατοτήτων που ξέρουμε πια πως δεν είναι εφικτές.

Ίρις Νικολάου: Στα σώματά τους «διάβαζα» τις εμπειρίες μιας ζωής

Η χορογράφος Ίρις Νικολάου εξηγεί πως δούλεψε με ανθρώπους άνω των 65 ετών:  “Αρχικά η πρόθεσή μου ήταν τα σώματα να ξανασυναντήσουν τη χαρά της κίνησης· όχι μέσα από την τεχνική ή την επίδοση, αλλά μέσα από τον ρυθμό, το παιχνίδι και την απόλαυση του να χορεύεις μαζί με άλλους. Ξεκινήσαμε ενεργοποιώντας το σώμα και επιτρέποντάς του να κινηθεί ελεύθερα μέσα στον ρυθμό και στην αίσθηση της μουσικής. Επειδή στόχος ήταν η παράσταση, δουλέψαμε πάνω σε συγκεκριμένα τραγούδια και ρυθμούς.

Από την πρώτη κιόλας συνάντηση με εξέπληξε, αλλά κυρίως με συγκίνησε, ότι είχα απέναντί μου ένα ολοζώντανο σώμα 80 περίπου ανθρώπων άνω των 65 ετών, που ήθελαν να εκφραστούν με όλο τους το είναι, και πόσο γενναιόδωρα προσφέρθηκαν στη διαδικασία. Στα σώματά τους «διάβαζα» τις εμπειρίες μιας ζωής: πίστες, πάρτι, έρωτες, διαψεύσεις, ταξίδια, μικρές και μεγάλες στιγμές, άλλες ιστορικές και άλλες βαθιά προσωπικές. Η ντίσκο, το twist, το rock & roll, τα μπουζούκια, το τσιφτετέλι και το ζεϊμπέκικο αναδύονταν οργανικά, όπως και η μνήμη των πανηγυρισμών και των διαδηλώσεων.

Κάθε εβδομάδα, στη διάρκεια των οκτώ μηνών που κράτησε το πρόγραμμα, έβλεπα και ένιωθα τα σώματα να μαλακώνουν, να ανοίγουν, να αποζητούν την κίνηση και να εμπιστεύονται όλο και περισσότερο τον ρυθμό και τον άνθρωπο δίπλα τους. Τα γέλια, οι αγκαλιές και η χαρά που γεννιόταν κάθε φορά στην αίθουσα ήταν μεταδοτικά. Και συχνά, στο τέλος κάθε συνάντησης, μου έλεγαν ότι ακόμα και οι σωματικοί πόνοι μαλάκωναν και ότι έφευγαν πιο ελαφριοί απ’ ό,τι είχαν έρθει”.

Πόσο διαφορετικά χορεύει ένας άνθρωπος στα 70 του χρόνια ένα τραγούδι που χόρευε στα 25; Τι μπορεί να αφηγηθεί ένα σώμα για τον έρωτα, τη νεότητα και το πέρασμα του χρόνου χωρίς να χρειαστεί να ειπωθεί ούτε μία λέξη;

Ίρις Νικολάου: “Νομίζω ότι χορεύει και διαφορετικά και ακριβώς το ίδιο. Ίσως η ταχύτητα ή το εύρος της κίνησης να αλλάζουν, αλλά το τραγούδι βρίσκει το ίδιο σημείο μέσα του. Στην παράσταση αυτό φαίνεται καθαρά: η συνάντηση με τον εαυτό που, τώρα όπως και τότε, χορεύει στα τραγούδια μιας δεκαετίας που καθόρισε τόσο τις προσωπικές όσο και τις συλλογικές αφηγήσεις.

Προσωπικά πιστεύω ότι το σώμα «μιλάει»: εκπέμπει τη βιωμένη του ιστορία σε κάθε στιγμή. Κάθε κίνηση, στάση, περπάτημα, χειρονομία κουβαλά ένα κομμάτι της. Και όταν τα σώματα έχουν διανύσει διαδρομή πολλών δεκαετιών, είναι φορείς ενός αρχείου εμπειριών που αναδύεται ακόμα και μέσα από τις πιο απλές κινήσεις και χειρονομίες. Για να φανεί αυτό, δεν χρειάζονται λέξεις. Οι παλάμες, τα δάχτυλα, οι μικρές λεπτομέρειες της κίνησης, τα βλέμματα, τα αγγίγματα γίνονται μια άλλη μορφή «ομιλίας». Αποτελούν μια ενσώματη μεταγραφή του χρόνου που πέρασε, ζωντανή στο παρόν.

Θεμιστοκλής Κοτσιφάκης: “Νιώσαμε όμορφα και γεμάτοι, όχι για να ξεχωρίσουμε αλλά για να σμίξουμε…”

O συμμετέχων της παράστασης Θεμιστοκλής Κοτσιφάκης  αν μπορούσε να επιστρέψει για μία ημέρα στη δεκαετία του ’80, θα ήθελε να ξαναζήσει έναν έρωτα, μια προσωπική επιτυχία, μια πολιτική στιγμή ή κάτι που τότε φαινόταν ασήμαντο αλλά σήμερα έχει αποκτήσει τεράστια αξία;

“Μου βάζετε πάρα πολύ δύσκολα. Η δεκαετία του 80 ήταν μια περίοδος της ζωής μου, νεανική, με ζωντάνια σε όλα τα επίπεδα. Και πολλές πρωτιές. Πρώτος γάμος, πρώτη κόρη, πρώτη δουλειά, πρώτη απεργία, πρώτη φορά πρόεδρος σωματείου, πρώτη συνέντευξη σε εφημερίδα, πρώτη οργάνωση σε κόμμα, πρώτο δικό μου αμάξι ….

Αλλά και πολλές συναυλίες, απεργίες, διαδηλώσεις, έρωτες, κινηματογράφους, μπουάτ, εκδρομές. Τυχερός που έζησα μεγαλειώδεις συναυλίες που με καθόρισαν ως προσωπικότητα. Αλλά και πολιτικά Φεστιβάλ, και Παλλάς για κλασική, και Ολυμπιά για Λυρική. Και θέατρα, πολλά.

Τελικά όμως δεν σας είπα ποια στιγμή της ζωής  μου, θα ήθελα να ξαναζήσω.
Πολλές ελπίδες και διαψεύσεις…..
Θα ήθελα να ξαναζούσα λοιπόν όλα αυτά, αλλά στο τέλος να είχε δικαιωθεί το όραμά μας για έναν δίκαιο κόσμο, μια ανθρώπινη κοινωνία.
Αλλά δυστυχώς…. Ήρθαν όλα ανάποδα. Αλλά εμείς ….. πάντα θα ελπίζουμε.
Αυτό λοιπόν κρατάω από τη δεκαετία του 80: Την ελπίδα ….”

Τι σημαίνει για εσάς να ανεβαίνετε σήμερα στη σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και να μοιράζεστε με το κοινό κομμάτια της προσωπικής σας ιστορίας; Ανακαλύψατε μέσα από αυτή τη διαδικασία κάτι καινούργιο για τον εαυτό σας ή κάτι που πιστεύατε ότι είχατε αφήσει οριστικά πίσω;

Θεμιστοκλής Κοτσιφάκης: “Πολλή σημαντική η πρωτοβουλία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής να υλοποιεί αυτά τα προγράμματα που απευθύνονται σε απλούς ανθρώπους, εννοώ μη επαγγελματίες της τέχνης. Ξεκίνησα από το πρόγραμμα κιθάρα expess το 2022. Όταν το είδα, είπα «ώπα, εδώ είσαι Θέμη». Δεν έμαθα κιθάρα ποτέ λόγω «πανελληνίων». Πικρή ιστορία. Πείτε το απωθημένο.

Έτσι λοιπόν εδώ βρήκαμε, και με την εξέλιξη των προγραμμάτων με τα χρόνια: λίγο μουσική, λίγο χορό, λίγο θέατρο (κατά το λίγο κρασί, λίγο θάλασσα και τ’ αγόρι μου….). Δηλαδή, αυτά που είχαμε εσωτερική ανάγκη, για να αισθανθούμε πως δεν ξωφλήσαμε. Απλά ξεκουραζόμασταν….

Σίγουρα αυτή η διαδικασία σε ανεβάζει γενικώς, τόνωσε αυτό που λέμε αίσθημα της συλλογικής προσπάθειας, ψηλώσαμε συναισθηματικά, νιώσαμε όμορφα και γεμάτοι, όχι για να ξεχωρίσουμε αλλά για να σμίξουμε…
Ευχαριστούμε όλους και όλες που ήταν σε αυτή την προσπάθεια”.

Και συνεχίζει με χιούμορ: Όταν μας ανακοίνωσαν ότι θα επαναλάβουμε τις παραστάσεις στο Ολυμπιά, ενθουσιάστηκα και έγραψα στιχάκια για ένα τραγουδάκι πάνω στο ρυθμό του «Με τον Γκάλη , τον Γιαννάκη και τάλλα παιδιά».
Κακότεχνο ίσως, αλλά από καρδιάς……

Με Κική και Αλεξάνδρο
Ίριδα, Φάνη και τ’ άλλα παιδιά
Τραγουδάμε, και μιλάμε
Για του ογδόντα τη νιότη γλυκά.

Τα τρελά μας, όνειρά μας
Τραγουδάμε χορευτικά
Και ξανάρθαν, όλα μπρος μας
τα καλύτερα χρόνια αυτά.

Τα παλιά μας, αγαπάμε
Τα καλά μας και τα στραβά
Προχωράμε, και ρουφάμε
Τη ζωή μας όλη ξανά

Ραντεβού με Ιστορία
Και την τρέλα της εποχής
Ο ερωτάς μου, ήταν πάντα
Αγιάτρευτος και συνεπής”

Ιnfo

23 Οκτωβρίου 2026
Ώρες έναρξης: 18.00, 21.00
Ολύμπια Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας»

Η προκράτηση δελτίων εισόδου πραγματοποιείται:
• Μέσω της πλατφόρμας Ticket Athens – Τηλ: +30 210 881 7072
• Στο ταμείο του θεάτρου:
– Πέμπτη 22 Οκτωβρίου: 11.00-15.00
– Παρασκευή 23 Οκτωβρίου: 2 ώρες πριν από την έναρξη κάθε προγραμματισμένης παράστασης

Συντελεστές

Μουσική διεύθυνση, μουσική προετοιμασία, επιμέλεια: Κική Κέρζελη
Σύλληψη, σκηνοθεσία, δραματουργία, θεατρική διδασκαλία: Αλέξανδρος Ευκλείδης
Κίνηση, χορογραφία, δραματουργία: Ίρις Νικολάου
Μουσική προετοιμασία, μουσική επιμέλεια ορχήστρας: Φάνης Ζαχόπουλος
Σκηνικό, κοστούμια: Χριστίνα Σπανού, Δήμητρα Σταματοπούλου
Φωτισμοί, βίντεο: Χρήστος Τζιόγκας

Μουσικό σύνολο: Δημήτρης Τάσαινας (μπάσο), Χάρης Παρασκευάς (ντραμς), Φάνης Ζαχόπουλος (κιθάρα), Ευγένιος Χαλίλ (μπουζούκι), Χρήστος Παπαθανασίου (πλήκτρα)

Συμμετέχοντες/ουσες: Θέμις Αγγελοπούλου, Αθανασία Αγιάσογλου, Χαρά Αντωνάτου, Γιώργος Αντωνόπουλος, Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος, Μαίρη Απκαριάν, Ράνια Βισβάρδη, Ζέτα Βακαλοπούλου Παπά, Ελένη Γαλάνη, Αναστασία Γιαννοπούλου, Καίτη Γιουβάννου, Χριστίνα Γκούμα, Αγγελική Γλαντζή, Σοφία Γραμματικοπούλου, Λουκάς Δελαπόρτας, Δέσποινα Δεληγιαννίδου, Έλενα Ζαραλίκου, Χρήστος Ζωγράφος, Εμμανουήλ Ηλιού, Γιάννης Καλλέργης, Βίκυ Καλογιάννη, Κανέλλα Καμινάρη, Χριστίνα Καράγιωργα, Ματίνα Καραμάνου, Ρίτα Καρανικολάου, Εύα Καρρά, Ελένη Κεσίσογλου, Ευαγγελία Κιαγιά, Κατερίνα Κορδονούρη, Βιβή Κοκώνα, Άννα Κορνελάκη, Θεμιστοκλής Κοτσιφάκης, Μάγδα Κουνάδη, Φρειδερίκη Κυριτσοπούλου, Γεωργία Λεβιδιώτου, Δημήτρης Λευτέρογλου, Βεατρίκη Μαθιανάκη, Μαίρη Μακρομάλλη, Ελένη Μάντζαρη, Μαίρη Μαντέλη, Ρίτα Μενετιάν, Αναστασία Μικέλη, Μαριάννα Μιχαλιτσιάνου, Φιλίτσα Μπεβεράτου, Κίρστεν Μπένστεν, Λιλή Μπερδέση, Αναστασία Νιούτσιου, Γεωργία Νιώρα, Ελένη Ντάνου, Άννα Παλαιολόγου, Σάντρα Παλαιολόγου, Εύη Παπαδογιαννάκη, Χριστίνα Παπάζογλου, Ντίνα Παπαθανασίου, Ιωάννα Πέτσα, Κορίνα Πίττα, Άννα Πλέσσα, Αλεξάνδρα Ρούβαλη, Λυδία Ρούση, Ελευθερία Σιέμπενου, Ακριβή Σκαπετοράχη, Μαρία Σκιαδαρέση, Χαράλαμπος Σολομωνίδης, Αθηνά Σουρτζή, Βάσω Σωτηράκου, Λάγια Τζώρτζη, Ρήγας Τριπολιτσιώτης, Αλέξανδρος Τσιρακίδης, Βάσω Τσούση, Μαρία Φέρλα, Λούση Χατζηλία, Ειρήνη Χατζιδάκη, Μιχάλης Χατίρης, Αναστασία Χηρίδου, Κυριακή Χρηστίδου