Ludmilla, 40-years-old and her son Vladislav, 11-years-old, pose for a portrait in Kharkiv, Ukraine, on April 11, 2022. 

Ludmilla used to be a refueling operator before the war, in the sourroundings of Kharkiv city. For two weeks, she stayed home under the bombings, but one day, a loud eplosion was too close and she came to live in the subway. 

"I was very scared and worried for my child when I saw him presing our cat on his chest, saying : mommy, I don't want to die."

Until the last second, they hesitated with her family between going abroad or staying : "But Kharkiv is our city, we need to stay, and we need to stay together," she says. So they moved with her mom, husband and son. 

"All the cold, the bad sleep, it is nothing compared to the war," she says. "At least we feel safe here."

She came to see MSF because of knee problems that have started around a year before. She had done all the tests in December, and had an operation planned for the end of February, but then the war started. "Running while coming her eI urt myself even more," she says, hoping to get some painkillers.
Μια μάνα με το γιό της στο Κίεβο. ADRIENNE SURPRENANT/MYOP
ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ

Μαμάδες κάτω από τους δρόμους του Κιέβου

Φέτος οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα αφιερώνουν την Ημέρα της Μητέρας, σε όλες τις μητέρες από την Ουκρανία που έφυγαν από τα σπίτια τους μαζί με τα παιδιά τους και βρήκαν καταφύγιο ακόμη και κάτω από τους δρόμους του Κιέβου.

Η Έλενα είναι μια από τις πολλές μητέρες που έχουν βρει καταφύγιο σε έναν από τους υπόγειους σταθμούς του μετρό στο Κίεβο. Υπέφερε από σοβαρά συμπτώματα άγχους, τα οποία δεν την άφηναν να κοιμηθεί για τρεις ολόκληρες ημέρες μετά τον πρώτο βομβαρδισμό κοντά στο σπίτι της. Είχε πάρει την κόρη της Νατάλια και τον σκύλο τους και κλειδώθηκαν στο αυτοκίνητό τους παρά το κρύο για τρεις ημέρες. Μετά αποφάσισε να πάει με όλη την οικογένεια στο σταθμό του μετρό.

«Εκείνο το βράδυ, κοιμήθηκα για έξι ώρες συνεχόμενα, ήμουν τόσο εξαντλημένη σωματικά και ψυχικά» είπε. Μετά από λίγες μέρες, αποφάσισε να αντιμετωπίσει τους φόβους της και να πάει τη Νατάλια στο σπίτι του παππού της, αλλά η κατάσταση ήταν ακόμα πολύ επικίνδυνη και, μετά από λίγες ώρες, επέστρεψαν στο καταφύγιο του υπόγειου σταθμού. Λίγο αργότερα το κτίριο του παππού δέχτηκε επίθεση. Ως εκ θαύματος, ο παππούς επέζησε.

Η Έλενα είχε ζήσει εβδομάδες μέσα στον φόβο και τις κρίσεις άγχους, ενώ έκανε ό,τι καλύτερο μπορούσε για να προστατεύσει τη μικρή Νατάλια. «Όταν έμαθα τι είχε συμβεί στην Bucha, κατέρρευσα. Δεν μπορώ καν να φανταστώ τι θα είχα κάνει αν είχε συμβεί αυτό στην κόρη μου» είπε.

Η κόρη της μόλις έκλεισε τα πέντε της χρόνια. Γιόρτασε τα γενέθλιά της σε έναν από τους υπόγειους σταθμούς του μετρό στο Κίεβο. Ένας εθελοντής είχε κανονίσει να φέρει ένα κέικ σοκολάτας και μερικά ροζ μπαλόνια για να φωτίσει τον γκρίζο, κρύο σταθμό του μετρό.

Παιδιά διαφόρων ηλικιών ήταν εκεί για να γιορτάσουν τα ασυνήθιστα γενέθλια της Νατάλια. Ο εννιάχρονος Μαξίμ έπαιζε με τον Αντρέι, ένα 13χρονο αγόρι με σύνδρομο Down, ο οποίος του έμαθε πώς να πετάει ένα μπουκάλι νερό στον αέρα και να προσγειώνεται όρθιο στο έδαφος.

Ludmilla, 40-years-old kisses the head of her son Vladislav, 11-years-old, in Kharkiv, Ukraine, on April 11, 2022. 

Ludmilla used to be a refueling operator before the war, in the sourroundings of Kharkiv city. For two weeks, she stayed home under the bombings, but one day, a loud eplosion was too close and she came to live in the subway.
Η Λουντμίλα με τον 11χρονο γιό της. ADRIENNE SURPRENANT/MYOP


Η μητέρα του Μαξίμ βρήκε καταφύγιο στο σταθμό του μετρό από τις πρώτες μέρες της σύγκρουσης μαζί με την αδελφή και τη θεία του. O Μαξίμ είναι ένα πολύ έξυπνο, περίεργο και θαρραλέο παιδί. Ο πόλεμος τον τρόμαξε, είπε η μεγαλύτερη αδελφή του, Οξάνα, η οποία περιέγραψε πώς ήταν οι τελευταίες τους εβδομάδες και μίλησε για τους φόβους τους. Ο Μαξίμ κοιμόταν πολύ λίγο και έκανε ξεσπάσματα κάθε φορά που έπρεπε να πάει για ύπνο στο αυτοσχέδιο πρόχειρο στρώμα του. Ήταν ευαίσθητος σε δυνατούς θορύβους και, όσο χρόνο κι αν περνούσε παίζοντας με τα μπουκάλια, οι σκέψεις του αναπόφευκτα επέστρεφαν στον πόλεμο.

Μια άλλη μητέρα κάθεται μαζί τον γιό της, τον δεκατριάχρονο Ιγκόρ, στα σκαλιά του μετρό. Η μητέρα του πήρε τον Ιγκόρ, την άρρωστη γιαγιά του και δύο γάτες από το Hostomel, μια περιοχή που δέχεται σφοδρή επίθεση. Το σπίτι τους είχε βομβαρδιστεί. Ο Ιγκόρ ήλπιζε ότι θα μπορέσει να επιστρέψει στο σπίτι και στο σχολείο του. Δεν μιλούσε πολύ, αλλά χαμογελούσε πολύ. Έβλεπε αστεία βίντεο στο τηλέφωνό του με γάτες να μπλέκουν σε μπελάδες ή να κάνουν περίεργες γκριμάτσες. Η μητέρα του είπε ότι έτσι περνούσε τα βράδια του: προσπαθώντας να αποσπάσει την προσοχή του με το τηλέφωνό του για να μην σκέφτεται.

A stroller abandonner in the middle of the street. Irpin.
Ένα καρότσι ανάμεσα στις βόμβες. JEAN-PIERRE AMIGO/MSF


Η Ιρίνα βρίσκεται στο σταθμό του μετρό με τον άντρα της Βολόντια. Ο μοναχογιός της βρίσκεται στο εξωτερικό και επικοινωνεί μαζί τους καθημερινά. Βρίσκονται στο σταθμό του μετρό από την πρώτη εβδομάδα και προσπαθούν να διαχειριστούν αυτή την εμπειρία όσο καλύτερα μπορούν.

Η Ιρίνα έχει διαπεραστικά, ερευνητικά μάτια. Φροντίζει τον άντρα της σαν να έχουν μόλις γνωριστεί. Παρά την κούραση και τα διάφορα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζουν, ήταν γεμάτοι ελπίδα και επιθυμία να επιστρέψουν στο χωριό τους

Η Ιρίνα έδειχνε φωτογραφίες του σπιτιού της, το οποίο είχε χτυπηθεί από βόμβες. Περιμένει το πράσινο φως από τον στρατό, για να επιστρέψει στον τόπο όπου είχαν ζήσει ευτυχισμένοι με τον σύζυγο και τον γιο τους για τόσα πολλά χρόνια.

Elena, 35-years-old and her son Kirill, 6-years-old are examined by Kelly and Kirill, in Kharkiv, Ukraine, on April 11, 2022.

She was living near the metro station where she took refuge with her son, husband, mother and step father on the first day of the war.
Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα δίπλα στον δοκιμασμένο λαό της Ουκρανίας. ADRIENNE SURPRENANT/MYOP


Τις ιστορίες αυτές αφηγείται η ψυχολόγος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, Concetta Feo, που συνάντησε ανθρώπους οι οποίοι έχουν βρει καταφύγιο κάτω από τους δρόμους του Κιέβου, στους υπόγειους σταθμούς του μετρό. Αυτή την στιγμή εκατοντάδες χιλιάδες μητέρες αντιμετωπίζουν αντίστοιχες προκλήσεις σε 30 ακόμα εμπόλεμες ζώνες σε όλο τον κόσμο.

Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα εδώ και 50 χρόνια βρίσκονται πάντοτε στην πρώτη γραμμή των μεγάλων κρίσεων, σε εμπόλεμες ζώνες, σε περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, σε χώρες που μαστίζονται από επιδημίες. Με τη δική σας υποστήριξη μπορούν να είναι σταθερά εκεί. Όπου ο πόλεμος μαίνεται, όπου οι άνθρωποι αναγκάζονται να αφήσουν σπίτια, πατρίδες, ζωές. Βοηθήστε τους να συνεχίσουν να είναι σταθερά στην 1η γραμμή https://msf.gr/stathera
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: Γιατροί Χωρίς Σύνορα, Πόλεμος στην Ουκρανία