Διαδηλωτές στο Πεκίνο, την Κυριακή 27/11.
Διαδηλωτές στο Πεκίνο, την Κυριακή 27/11. AP
ΛΕΥΚΟ ΧΑΡΤΙ

Πώς μια λευκή κόλλα χαρτί έγινε σύμβολο της περιφρόνησης στην Κίνα

Οι Κινέζοι εξέλιξαν σε τέχνη το να τα λένε όλα, χωρίς να λένε τίποτα στις διαδηλώσεις. Τι εννοούν όσοι διαδηλώνουν με μια λευκή Α4 για την εξάντληση τους από την ουτοπική πολιτική zero Covid.

Από την Πέμπτη 17/11 οι Κινέζοι διαμαρτύρονται για την εξάντληση τους από τους περιορισμούς που έχει 'βάλει' η κυβέρνηση για τον Covid-19 την τελευταία τριετία, βγαίνοντας στους δρόμους.

Οι παρατηρητές έχουν σχολιάσει ότι οι συγκεκριμένες διαδηλώσεις δεν θυμίζουν σε τίποτα όσα έχουν γίνει τις τελευταίες δεκαετίες. Η οργάνωση και το εύρος παραπέμπουν περισσότερο στη θανατηφόρα καταστολή των φοιτητικών συγκεντρώσεων στην πλατεία Tiananmen του Πεκίνου, το 1989.

Εν αντιθέσει όμως, με τότε οι διαδηλωτές τώρα δεν φωνάζουν κάτι. Δεν λένε τίποτα. Την ίδια ώρα όμως, λένε τα πάντα. Πώς;

'Πνιγμένοι' από αναρίθμητους νόμους που απαγορεύουν την όποια εκδήλωση διαφωνίας και αντίστασης (οι παραβάτες προφανώς και συλλαμβάνονται), έχουν ανακαλύψει μεθόδους να κάνουν τη σιωπή τους πιο ηχηρή από το δυνατότερο -σε ένταση- ουρλιαχτό.

Κάποιοι τοποθετούν μονωτική ταινία στο στόμα.

Άλλοι φορούν χειροπέδες στα χέρια. Υπάρχουν κι αυτοί που υψώνουν πινακίδες με μαθηματική εξίσωση που επινόησε ο Ρώσος φυσικός, Alexander Friedmann -του οποίου το επίθετο στα κινεζικά είναι ομώνυμο με το ‘ελεύθερος άνθρωπος’.

Στο δε, διαδίκτυο όπου παρακολουθούνται τα πάντα και τίποτα δεν περνάει από το Great Firewall, οι αντιρρησίες επιστρατεύουν την ειρωνεία, στα ποστ βίντεο και αναρτήσεων για τη διαμαρτυρία. Εκφράζουν την αλληλεγγύη τους, με κινεζικούς χαρακτήρες για το ‘ναι’, το σωστό’ και το ‘καλό’. Έτσι, αποφεύγουν τη λογοκρισία, ενώ ενημερώνουν για την αντίθεση τους.

Οι περισσότεροι ωστόσο, κάνουν κάτι άλλο: όπως περπατούν στους δρόμους, κρατούν υψωμένα λευκά -άδεια από περιεχόμενο- φύλλα χαρτιού.

Για πρώτη φορά διαδηλωτές κάλεσαν τον ηγέτη της Κίνας να παραιτηθεί, αποκαμωμένοι από τα περιοριστικά μέτρα για τον Covid-19 που 'κρατούν' εδώ και τρία χρόνια.
Για πρώτη φορά διαδηλωτές κάλεσαν τον ηγέτη της Κίνας να παραιτηθεί, αποκαμωμένοι από τα περιοριστικά μέτρα για τον Covid-19 που 'κρατούν' εδώ και τρία χρόνια. AP

(ειρήσθω εν παρόδω, το λευκό είναι το χρώμα του πένθους στη χώρα που έχει απαγορεύσει δια νόμου συνθήματα και φράσεις που σχετίζονται με το μαζικό κίνημα διαμαρτυρίας του 2019 στο Χονγκ Κονγκ).

Αυτή η διακριτική κίνηση είναι “η πιο τολμηρή διαφωνία κατά των κινεζικών αρχών”, με τις λευκές κόλλες να εξελίσσονται σε “σύμβολο σιωπηρής περιφρόνησης”, όπως αναφέρουν οι New York Times.

Γιατί;

Πρόκειται για χειρονομία-δήλωση εναντίον της φίμωσης της διαφωνίας και συνάμα πρόκληση στις αρχές -που δεν μπορούν να προχωρήσουν σε συλλήψεις για ένα χαρτί που δεν γράφει τίποτα. Ακόμα και αν όλοι ξέρουν τη σημασία του. Σημαίνει πως “είμαστε άφωνοι, αλλά και ισχυροί” όπως δήλωσε η 29χρονη παραγωγός κινηματογραφικών ταινιών, Hazel Liu.

Tα λευκά χαρτιά εκπροσωπούν όσα θέλουν να πουν οι Κινέζοι, αλλά δεν μπορούν: πως δεν αντέχουν άλλο τους περιορισμούς για τον Covid-19 και την ουτοπία της πολιτικής του zero Covid του Xi Jinping.

Χαρακτηριστικά της υπομονής που δεν υπάρχει πια ήταν τα επεισόδια που ξέσπασαν στο μεγαλύτερο εργοστάσιο παραγωγής iPhone της χώρας .

Τα νούμερα των αυτοκτονιών έχουν αυξηθεί επικίνδυνα, όπως και αυτά των θανάτων που είναι συνέπεια των αυστηρών μέτρων για τον κορονοϊό. Την περασμένη Πέμπτη 24/11 σκοτώθηκαν 10 άνθρωποι σε πυρκαγιά που ξέσπασε σε κτίριο, στην περιοχή Xinjiang, που τελούσε υπό lockdown για 100 ημέρες.

Οι αρχές κατηγόρησαν τους κατοίκους για την τραγωδία και ο λαός βγήκε στους δρόμους σε επτά μεγάλες πόλεις, ζητώντας την παραίτηση του Xi. Μετά τις δεκάδες συλλήψεις, οι διαδηλωτές στράφηκαν στις λευκές κόλλες Α4.

Πώς προέκυψε το trend της λευκής κόλλας

Eικόνα από τις διαδηλώσεις στο Χονγκ Κονγκ, το 2019.
Eικόνα από τις διαδηλώσεις στο Χονγκ Κονγκ, το 2019. AP

Το 2020, στις διαδηλώσεις του Χονγκ Κονγκ διαδηλωτές κράτησαν -για πρώτη φορά- τις λευκές κόλλες, ώστε να διαμαρτυρηθούν ενάντια στο νέο νόμο για την εθνική ασφάλεια της πόλης.

Το Πεκίνο εξασφάλισε την εξουσία να διαμορφώνει τη ζωή εκεί -κάτι που δεν είχε συμβεί ποτέ στο παρελθόν, εξ ου και ιστορικοί έκαναν λόγο για “το τέλος του Χονγκ Κονγκ”.

Το περιεχόμενο των 66 άρθρων παρέμενε άγνωστο, έως ότου ψηφίστηκε από το κοινοβούλιο.

Μεταξύ των νέων δεδομένων ήταν η διευκόλυνση των αρχών στην προσαγωγή διαδηλωτών και η ποινικοποίηση πράξεων όπως

α) αποσκίρτηση,

β) ανατροπή-υπονόμευση της δύναμης της εξουσίας της κεντρικής κυβέρνησης,

γ) τρομοκρατία -χρήση βίας ή εκφοβισμού εναντίον ανθρώπων (τρομοκρατία θεωρείται και η καταστροφή των δημοσίων συγκοινωνιών),

δ) συνωμοσία με ξένες ή εξωτερικές δυνάμεις (τιμωρείται με μέγιστη ποινή την ισόβια κάθειρξη).

Τις ημέρες που ακολούθησαν, συνελήφθησαν εκατοντάδες διαδηλωτές, ακτιβιστές και πρώην βουλευτές της αντιπολίτευσης, με το Πεκίνο να σχολιάζει πως ήταν ο μόνος τρόπος που υπήρχε “για να επανέλθει η σταθερότητα στην πόλη”. Πράγμα που δεν έγινε. Ποτέ.

Στις διαδηλώσεις του 2020 οι κινεζικές αρχές έκαναν χρήση εκτεταμμένης βίας.
Στις διαδηλώσεις του 2020 οι κινεζικές αρχές έκαναν χρήση εκτεταμμένης βίας. AP

Οι αντικυβερνητικοί διαδηλωτές είχαν χρησιμοποιήσει τις λευκές κόλλες, μετά τις αλλεπάλληλες προειδοποιήσεις των αξιωματούχων και της αστυνομίας να μη φωνάζουν πολιτικά συνθήματα.

Ορισμένοι διαδηλωτές εξήγησαν στους New York Times ότι το trend αυτό προκύπτει από ένα αστείο της σοβιετικής εποχής: ένας αντιφρονών είχε συλληφθεί από την αστυνομία επειδή μοίραζε φυλλάδια σε μια δημόσια πλατεία. Αργότερα αποκαλύφθηκε πως τα φυλλάδια δεν έγραφαν τίποτα. Σε σχετική ερώτηση, ο αντιφρονών είχε απαντήσει πως “δεν χρειάζονται λόγια γιατί όλοι ξέρουν”.

Φήμη η απόσυρση των χαρτιών Α4

Η εταιρεία παραγωγής χαρτιού Shanghai M&G Stationary αναγκάστηκε να διαψεύσει τις φήμες που την ήθελαν να έχει αποσύρει όλα τα χαρτιά Α4 από τα ράφια, για λόγους εθνικής ασφάλειας. Εκπρόσωπος της εταιρίας είπε ότι η παραγωγή συνεχίζεται κανονικά. Όπως και ότι η M&G ειδοποίησε την αστυνομία για ένα πλαστό έγγραφο που κυκλοφορούσε στο Διαδίκτυο, το οποίο ξεκίνησε τη φήμη της απόσυρσης.

Τι αναμένεται να ακολουθήσει

Η Guardian υπογράμμισε πως οι διαδηλώσεις στην Κίνα δεν είναι κάτι σπάνιο. Της κλίμακας όμως, που έχουν οι τωρινές είναι, όπως ο λαός απαιτεί το τέλος της πολιτικής zero Covid.

Υπάρχουν επίσης, ανησυχίες για την αποτελεσματικότητα των εμβολίων εγχώριας παραγωγής, σε σύγκριση με ξένες επιλογές της οποίες αρνήθηκε να εισάγει η κυβέρνηση. Επιπροσθέτως, τα ποσοστά πλήρους εμβολιασμού -ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους- είναι χαμηλότερα από αυτά που θα ήθελαν οι ειδικοί στον τομέα της υγείας.

Αυτοί οι παράγοντες, σε συνδυασμό με την άδικα κατsανεμημένη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, θα είχε ως συνέπεια πολλά περισσότερα θύματα του ιού. Παρ' όλα αυτά, όπως δεν αλλάζει κάτι στο σχέδιο προστασίας, με τα lockdowns να παραμένουν στη θέση τους και τους περιορισμούς στα ταξίδια, οι Κινέζοι έχουν εξαντληθεί.

Όλη η προσοχή είναι στραμμένη στο πώς θα αντιδράσει η κυβέρνηση στις διαδηλώσεις.

Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης δεν μεταδίδουν σχετικές ειδήσεις και εικόνες. “Γεμίζουν” αυτόν τον χώρο με -έντονα διατυπωμένες- εκκλήσεις για “σταθερή τήρηση” των περιορισμών για μηδενικό Covid.

Δεν αποκλείεται να κάνει η κυβέρνηση κάποιες αλλαγές, για να κατευνάσει τους ανθρώπους. Μπορεί και να μειώσει την πίεση, κάνοντας αποδιοπομπαίους τράγους τοπικούς αξιωματούχους ή ιδιωτικές εταιρείες που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση της πανδημίας.

”Σε αυτό το σημείο τα μηνύματα ήταν απογοητευτικά και μπερδεμένα, ακόμη και στους αξιωματούχους”, δήλωσε ο καθηγητής πολιτικών επιστημών στο University of Chicago, Dali Yang.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: Κίνα, Covid-19