Το BBC δημοσιεύει ντοκουμέντα της φρίκης από το Ιράν

Εκατοντάδες φωτογραφίες που αποκαλύπτουν τα πρόσωπα όσων σκοτώθηκαν κατά τη βίαιη καταστολή των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Ιράν διέρρευσαν στο BBC Verify.

Οι εικόνες, που είναι υπερβολικά σκληρές για να προβληθούν χωρίς θόλωση, αποκαλύπτουν τα ματωμένα, πρησμένα και μελανιασμένα πρόσωπα τουλάχιστον 326 θυμάτων – ανάμεσά τους 18 γυναίκες. Οι φωτογραφίες, που εκτίθενται σε νεκροτομείο στο νότιο τμήμα της Τεχεράνης, αποτελούν έναν από τους ελάχιστους τρόπους με τους οποίους οι οικογένειες μπόρεσαν να αναγνωρίσουν τους νεκρούς συγγενείς τους.

Όπως γράφει το BBC, πολλά από τα θύματα ήταν τόσο παραμορφωμένα που δεν ήταν δυνατόν να αναγνωριστούν, ενώ 69 άτομα είχαν χαρακτηριστεί στα περσικά ως John ή Jane Doe, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ταυτότητά τους ήταν άγνωστη τη στιγμή που τραβήχτηκε η φωτογραφία. Μόνο 28 από τα θύματα είχαν ετικέτες με ευκρινώς ορατά ονόματα στις φωτογραφίες.

Οι ετικέτες σε περισσότερα από 100 θύματα, στα οποία είχε καταγραφεί ημερομηνία θανάτου, έδειχναν ως ημερομηνία την 9η Ιανουαρίου, μία από τις πιο αιματηρές νύχτες για τους διαδηλωτές στην Τεχεράνη μέχρι στιγμής.

Οι δρόμοι της πόλης τυλίχθηκαν στις φλόγες κατά τις συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας, με τους διαδηλωτές να φωνάζουν συνθήματα κατά του ανώτατου ηγέτη και της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Τα γεγονότα ακολούθησαν κάλεσμα για πανεθνικές διαδηλώσεις από τον Ρεζά Παχλαβί, τον εξόριστο γιο του εκλιπόντος σάχη.

Οι φωτογραφίες που διέρρευσαν προσφέρουν ένα μικρό στιγμιότυπο από τις χιλιάδες που πιστεύεται ότι έχουν σκοτωθεί από το ιρανικό κράτος.

Το BBC Verify παρακολουθεί την εξάπλωση των διαδηλώσεων σε όλο το Ιράν από τότε που ξέσπασαν στα τέλη Δεκεμβρίου, όμως το σχεδόν πλήρες μπλακάουτ του διαδικτύου που επέβαλαν οι αρχές έχει καταστήσει εξαιρετικά δύσκολη την τεκμηρίωση της κλίμακας της κυβερνητικής βίας κατά όσων αντιτίθενται στο καθεστώς.

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, έχει αναγνωρίσει δημοσίως ότι έχουν σκοτωθεί αρκετές χιλιάδες άνθρωποι, αλλά έχει επιρρίψει την ευθύνη στις ΗΠΑ, το Ισραήλ και σε εκείνους που χαρακτήρισε «στασιαστές».

Παρά το γεγονός ότι το μπλακάουτ του διαδικτύου έχει εισέλθει στην τρίτη εβδομάδα του, ένας μικρός αριθμός ανθρώπων έχει καταφέρει να διοχετεύσει κάποιες πληροφορίες προς τα έξω.

Εκατοντάδες κοντινές φωτογραφίες θυμάτων που τραβήχτηκαν μέσα από το Ιατροδικαστικό Κέντρο Καχριζάκ διέρρευσαν στο BBC Verify.

Το BBC Verify ανέλυσε 392 φωτογραφίες θυμάτων και κατάφερε να ταυτοποιήσει 326 άτομα – σε ορισμένους είχαν ληφθεί πολλαπλές φωτογραφίες από διαφορετικές γωνίες. Πηγές ανέφεραν ότι ο πραγματικός αριθμός των νεκρών στο νεκροτομείο έφτανε τις χιλιάδες.

Μία πηγή, της οποίας το όνομα δεν αποκαλύπτεται για λόγους ασφαλείας, είπε στο BBC ότι δεν ήταν προετοιμασμένη για το επίπεδο της καταστροφής που αντίκρισε μέσα στο συγκρότημα του νεκροτομείου και ανέφερε ότι είδε θύματα ηλικίας από 12 ή 13 ετών έως και 60 και 70 ετών. «Ήταν απλώς πάρα πολύ», είπε.

Μέσα στο χάος του νεκροτομείου, συγγενείς και φίλοι ήταν συγκεντρωμένοι γύρω από μια οθόνη. Προσπαθούσαν να αναγνωρίσουν τους δικούς τους ανθρώπους, ενώ εκατοντάδες εικόνες νεκρών περνούσαν η μία μετά την άλλη στην οθόνη. Η παρουσίαση διήρκεσε ώρες, ανέφεραν, προσθέτοντας ότι πολλοί από τους τραυματισμούς των θυμάτων ήταν τόσο σοβαροί που δεν μπορούσαν να αναγνωριστούν. Το πρόσωπο ενός άνδρα ήταν τόσο πρησμένο που τα μάτια του μόλις που φαίνονταν. Ένας άλλος άνδρας είχε ακόμη έναν αναπνευστικό σωλήνα στο στόμα του, γεγονός που υποδηλώνει ότι πέθανε αφού είχε λάβει ιατρική περίθαλψη.

Ορισμένα θύματα ήταν τόσο βαριά τραυματισμένα ώστε οι οικογένειές τους ζητούσαν να δουν ξανά τις φωτογραφίες και να μεγεθύνουν τα πρόσωπά τους για να βεβαιωθούν ότι ήταν πράγματι αυτοί, όπως μας είπαν. Άλλες φορές οι άνθρωποι αναγνώριζαν αμέσως τους δικούς τους και τους έβλεπαν να καταρρέουν στο πάτωμα, ουρλιάζοντας.

Πολλές φωτογραφίες έδειχναν ανοιχτούς σάκους μεταφοράς σορών, με χαρτιά τοποθετημένα κοντά στα πρόσωπα, που τους ταυτοποιούσαν με όνομα, αριθμό ταυτότητας ή ημερομηνία θανάτου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μας είπαν, το μοναδικό αναγνωριστικό στοιχείο ήταν μια τραπεζική κάρτα τοποθετημένη πάνω στον σάκο – το τελευταίο εναπομείναν προσωπικό αντικείμενο των θυμάτων.

Το BBC Verify έχει επιβεβαιώσει ξεχωριστά βίντεο από το ίδιο νεκροτομείο που καταδεικνύουν τη βία που ασκήθηκε κατά των διαδηλωτών. Ένα δείχνει το σώμα ενός παιδιού, όπως φαίνεται, ενώ ένα άλλο δείχνει έναν άνδρα με εμφανές τραύμα από πυροβολισμό στο κέντρο του κεφαλιού του. Και τα δύο βίντεο είναι υπερβολικά οδυνηρά για να προβληθούν.

Παρά το μπλακάουτ, ελάχιστοι Ιρανοί καταφέρνουν να ανεβάσουν πληροφορίες μέσω Starlink ή δικτύων γειτονικών χωρών. Το βρετανικό δίκτυο διασταύρωσε ονόματα θυμάτων από το νεκροτομείο με αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και εντόπισε πέντε ταυτοποιήσεις – χωρίς να αποκαλύπτονται στοιχεία, καθώς δεν υπάρχει δυνατότητα επικοινωνίας με τις οικογένειες.

Ελλείψει επίσημων και ανεξάρτητων στοιχείων, η οργάνωση Human Rights Activists News Agency (HRANA), με έδρα τις ΗΠΑ, εκτιμά ότι οι νεκροί από την καταστολή ξεπερνούν πλέον τις 4.000.