Σεβασμός στην εργατική τάξη, σεβασμός στα χέρια που μάς ταϊζουν

Χρειάστηκε να σκοτωθούν, με φρικιαστικό τρόπο, πέντε εργάτριες στην μπισκοτοβιομηχανία των Τρικάλων για να κατανοήσουμε ή να θυμηθούμε ότι στην Ελλάδα (και στον κόσμο) υπάρχει ακόμα εργατική τάξη.

Βέβαια, το σύστημα δεν επιθυμεί να χρησιμοποιούμε αυτούς τους όρους, που θυμίζουν αναλύσεις παλιών κομμουνιστών. Προτιμά πιο “ευγενικές” ορολογίες, ίσως πιο “αθώες” και περισσότερο προσαρμοσμένες στη νέα τάξη πραγμάτων που επικρατεί στον κόσμο από το 1989 και μετά.

Στην Ελλάδα, δε, έχουμε μιλήσει ακόμα και για “απασχολήσιμους” αλλά επειδή ο εμπνευστής του όρου δεν βρίσκεται πια στη ζωή, δεν θα επιμείνουμε. Η ανάγκη όμως του σύγχρονου καπιταλισμού να αλλάζει τη γλώσσα και τους όρους μαρτυρά μία ανάγκη που πρέπει να καταγραφεί. Μία ανάγκη που, μεταξύ άλλων, επιθυμεί πάση-θυσία να απαλείψει τον όρο εργατική τάξη από τη δημόσια συζήτηση.

Η πραγματικότητα, όπως και τα γεγονότα, είναι ξεροκέφαλη. Στον αχαλίνωτο καπιταλισμό που ζούμε, η τάξη που εξακολουθεί να παράγει με το κόπο και τον ιδρώτα της είναι η εργατική. Και αυτή σκοτώνεται όταν τα πράγματα “στραβώνουν” με οποιοδήποτε τρόπο. Ετσι γινόταν, έτσι γίνεται και έτσι θα γίνεται πάντα στον καπιταλισμό, έχει να κάνει με τη φύση του συστήματος (τουλάχιστον μέχρι να μας αντικαταστήσουν παντού με ρομπότ).

Τις πέντε γυναίκες, τις θρηνούμε ως νεκρές ΕΡΓΑΤΡΙΕΣ. Ηταν, βέβαια, και πολλά άλλα όπως κάθε άνθρωπος στη ζωή του. Σύζυγοι, μητέρες, γυναίκες. Αλλά σκοτώθηκαν ως ΕΡΓΑΤΡΙΕΣ. Βρίσκονταν εκεί τη συγκεκριμένη ώρα όχι από επιλογή αλλά από ανάγκη. Ανάγκη βιοποριστική. Αν δεν εργάζονταν, δεν θα μπορούσαν να ζήσουν αξιοπρεπώς. Και αυτό είναι που καθιστά το θάνατό τους αχώνευτο. Απαράδεκτο. Μη διαχειρίσιμο. Πήγαν για δουλειά, είπαν γεια στους αγαπημένους και στις αγαπημένες τους, δεν επέστρεψαν ποτέ.

Καταλαβαίνει κανείς ότι δεν έχει τίποτα ηρωικό αυτός ο θάνατος. Oύτε κάποια από αυτές τις γυναίκες ήθελαν με κάποιο τρόπο να μνημονεύονται στο μέλλον και να μπουν σε κάποιο “πάνθεον”. Να επιστρέψουν στα σπίτια τους ήθελαν, στους ανθρώπους που τις αγαπούσαν. Αυτό δεν κατέστη δυνατόν, ΟΧΙ με δική τους ευθύνη. Δεν έκαναν οι ίδιες κάποιο λάθος. Τα λάθη, οι παραλείψεις, πιθανόν και παράνομες πράξεις, αναζητούνται ΑΛΛΟΥ, όχι στα σώματα των νεκρών γυναικών.

Με τραγικό τρόπο ήρθε έτσι και πάλι στην επικαιρότητα η δραματική καθημερινότητα της εργατικής τάξης (στη χώρα, και στον πλανήτη ολόκληρο). Οι γυναίκες των Τρικάλων δούλευαν στη νυχτερινή βάρδια, άλλες και άλλοι μπορεί να εργάζονται κάτω από ακόμα πιο δύσκολες συνθήκες κάπου αλλού, στην Κίνα, που αίφνης ανακάλυψε τα “αγαθά” του καπιταλισμού, στη Νιγηρία, στις ΗΠΑ, στην Αργεντινή ή στην Γαλλία. Η μοίρα αυτών των ανθρώπων κοινή δεν είναι αλλά κάποια χαρακτηριστικά τη συνδέουν.

Αυτό το επαλαμβανόμενο της εργασίας στο ίδιο αντικείμενο, η αλλοτρίωση, η έλλειψη δημιουργικότητας, η κούραση, σωματική και ψυχική που επιφέρουν όλα τα παραπάνω. Για ένα μισθό αυτά. Καλό, κακό, μέτριο αλλά πάντως για ένα μισθό. Που δύσκολα ξεπερνάει τα όρια της επιβίωσης ακόμη και στη σύγχρονη εποχή. Για να μην μιλήσουμε για την Ελλάδα, το 13ώρο, την αγοραστική δύναμη των μισθών και βυθιστούμε ακόμα περισσότερο στην κατάθλιψη.

Η εργατική τάξη, λοιπόν, μέχρι τη χειραφέτησή της, αν και όποτε αυτή έρθει, απαιτεί τουλάχιστον σεβασμό.Γιατί μόνο σεβασμός πρέπει σ’ αυτούς που παράγουν με τα χέρια και το μυαλό τους τον παραγόμενο πλούτο. Ισως σε κάποιους/κάποιες όλα αυτά ακούγονται αναχρονιστικά, πασέ και μπάναλ, αλλά είναι αλήθεια τα ρημάδια όσο και αν ωραιοποιήσουμε τις έννοιες και “χειρουργήσουμε” τις λέξεις. Η δουλειά είναι δουλειά και ο εργάτης, εργάτης.

Γι’ αυτό λοιπόν την επόμενη φορά που θα βρεθείτε στο σούπερ μάρκετ χαρίστε ένα χαμόγελο και ένα ευχαριστώ στην/στον ταμία. Την επόμενη φορά που θα ψωνίσετε στο εμπορικό μην αναγκάσετε την πωλήτρια να σας κατεβάσει όλο το ράφι και αν το κάνετε, πείτε ένα γλυκό λόγο. Την επόμενη φορά που θα βγείτε έξω για φαγητό θυμηθείτε ότι ο σερβιτόρος δεν είναι δούλος σας για να του δίνετε προσταγές με ύφος χιλίων καρδιναλίων.

Ας σεβαστούμε, επιτέλους, τα χέρια που μας ταϊζουν…