Εθνικό Απολυτήριο: Γιατί είναι τρομερά δύσκολο εγχείρημα

Η συζήτηση για το Εθνικό Απολυτήριο έχει ήδη αρχίσει. Δεν είναι πλέον φιλολογική, ούτε καν υποθετική αφού η κυβέρνηση γνωστοποίησε επισήμως την Τρίτη την πρόθεσή της να αρχίσει το θεσμικό διάλογο έτσι ώστε το αργότερο τον Οκτώβριο του 2026 να έχει καταλήξει σ’ ένα συνεκτικό σχέδιο που θα έχει ένα διττό στόχο: Την αναβάθμιση του Λυκείου και το πέρασμα στη νέα εποχή σε ότι αφορά τον τρόπο εισόδου των μαθητών και των μαθητριών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Δεν πρόκειται για μία εύκολη διαδικασία ούτε για μία εύκολη μεταρρύθμιση. Γνωρίζουμε άπαντες καλά ότι το τωρινό σύστημα των Πανελλήνιων Εξετάσεων μπορεί να είναι ουσιαστικά απαρχαιωμένο αλλά παραμένει απολύτως αδιάβλητο (ίσως ένας από τους ελάχιστους θεσμούς στην Ελλάδα για τον οποίο δεν υπάρχει ο παραμικρός ψίθυρος για το οτιδήποτε).

Γι’ αυτό αλλά και επειδή πρόκειται για αλλαγή που αφορά χιλιάδες οικογένειες της χώρας δεν υπάρχουν περιθώρια εσφαλμένων χειρισμών αλλά ούτε και βιασύνης.

Όπως εξηγεί στο NEWS 24/7 o εκπαιδευτικός αναλυτής Γιώργος Χατζητέγας, ο βαθμός δυσκολίας υλοποίησης του εγχειρήματος είναι υψηλός για μία σειρά από σημαντικούς λόγους.

Ο πρώτος είναι καθαρά πολιτικός: “Η πολιτική συγκυρία σήμερα δεν ευνοεί μία τέτοια μεταρρύθμιση αφού είμαστε σε χρόνο που βρίσκεται κοντά στις επόμενες εκλογές όποτε αυτές και αν γίνουν. Δεν ευνοεί τις συνθέσεις ένας τέτοιος πολιτικός χρόνος” τονίζει χαρακτηριστικά ο συνομιλητής μας.

“Θα υπάρξουν” υπογραμμίζει επίσης “και αυτοί που θα εμποδίσουν, που θα θελήσουν να ακυρώσουν τη διαδικασία, που θα ισχυριστούν ότι το σχολείο θα μετατραπεί σε εξεταστικό κέντρο. Δεν είναι αλήθεια αυτό αλλά οι αντιδράσεις θα υπάρξουν δεδομένα”.

Κατά τον κ. Χατζητέγα “οι εκπαιδευτικές συντεχνίες σίγουρα δεν βλέπουν με καλό μάτι μία τέτοια μεταρρύθμιση γιατί σε περίπτωση εφαρμογή της ένα σημαντικό βάρος μεταφέρεται στο σχολείο. Πρέπει όμως εδώ να πούμε ότι είμαστε η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που δεν διαθέτει αξιόπιστο εθνικό απολυτήριο το οποίο χρησιμεύει ως διαβατήριο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση”.

Να μην παίζει ρόλο ο προφορικός βαθμός

Και φτάνουμε στον τέταρτο λόγο ο οποίος είναι ο πιο σημαντικός: “Το αδιάβλητο του νέου συστήματος πρέπει να διασφαλιστεί πάση θυσία. Οτιδήποτε άλλο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό” λέει ο κ. Χατζητέγας και συνεχίζει ως εξής: “Το σύστημα πρέπει να είναι έξυπνο και απολύτως αντικειμενικό. Αυτό μπορεί να διασφαλιστεί με τις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής και την ηλεκτρονική διόρθωση κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα”.

Ο συνομιλητής μας επισημαίνει και κάτι άλλο εξόχως σημαντικό: “Σ’ ένα τέτοιο σύστημα προφανώς δεν χωρά ο προφορικός βαθμός. Αν παίξει ρόλο ο προφορικός βαθμός, το όλο εγχείρημα θα ακυρωθεί όπως έγινε με το σχέδιο Αρσένη. Ούτε τράπεζες θεμάτων πρέπει να υπάρχουν. Κατά τη δική μου οπτική χρειαζόμαστε ένα ήπιο εξεταστικό σύστημα που να μην συσχετίζει την επίδοση στην εξέταση με την προαγωγή στην επόμενη τάξη. Απλά θα διασφαλίζει την αξιολογική κατάσταση των υποψηφίων”.

“Οι Πανελλήνιες εξετάσεις μπορεί να παραμείνουν για τις σχολές με υπερβάλλουσα ζήτηση, για σχολές στις οποίες απαιτούνται γνώσεις σχεδίου, για τις μουσικές σχολές κτλ. Αλλά με τόσες ανοιχτές θύρες πλέον στην τριτοβάθμια εκπαίδευση μάλλον είναι αστείο να μπαίνουν συνεχώς εξετάσεις”.

Περισσότερα για το σχέδιο και τις κυβερνητικές προτάσεις θα γίνουν γνωστά την Πέμπτη μετά από τη συνέντευξη Τύπου που θα παραχωρήσει η αρμόδια Υπουργός Σοφία Ζαχαράκη η οποία επωμίζεται και το δύσκολο έργο του συντονισμού της προσπάθειας.

Κλειδί για όλο το εγχείρημα, μεταξύ άλλων, θα είναι και η προστασία των εκπαιδευτικών από τις όποιες πιέσεις. Παραπάνω ο κ. Χατζητέγας έδωσε ένα στίγμα και μία ιδέα. Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών, ηλεκτρονική διόρθωση, κανένας ρόλο του προφορικού βαθμού.

Δεν είναι όμως δεδομένο ότι αυτό το μοντέλο θα επικρατήσει αφού ο διάλογος, τυπικά τουλάχιστον, αρχίζει από το μηδέν. Οπότε μία ανασφάλεια των εκπαιδευτικών σχετικά με το ρόλο που θα κληθούν να διαδραματίσουν στη νέα εποχή είναι προφανώς δικαιολογημένη.

Προς αυτή την κατεύθυνση θα προσανατολιστούν οι προτάσεις τους. Όπως και οι προτάσεις των εκπαιδευτικών στον ιδιωτικό τομέα οι οποίοι, λόγω και του εργασιακού τους στάτους, θεωρούνται ακόμα πιο ευάλωτοι.