Πάνω από το 70% των βρεφικών τροφών στις ΗΠΑ είναι υπερ-επεξεργασμένες

Η συντριπτική πλειονότητα των βρεφικών τροφών, ποτών και σνακ που πωλούνται στις ΗΠΑ για παιδιά ηλικίας από 6 μηνών έως 36 μηνών, είναι υπερ-επεξεργασμένα και μπορεί να περιέχουν πρόσθετα που συνδέονται ολοένα και περισσότερο με πιθανούς κινδύνους για την υγεία.

Αυτό προκύπτει από νέα μελέτη, την οποία και δημοσιεύει το CNN. Πάνω από το 70% των 651 τροφών που εξετάστηκαν στη μελέτη περιείχαν πρόσθετα που, σύμφωνα με τις αναδυόμενες έρευνες, συνδέονται με «φλεγμονές και διαταραχές στο μικροβίωμα του εντέρου», όπως δήλωσε η Ελίζαμπεθ Ντάνφορντ, επίκουρη καθηγήτρια διατροφής στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας στο Τσάπελ Χιλ.

«Αυτό που με σόκαρε ήταν ότι το κύριο συστατικό στο 71% αυτών των βρεφικών τροφών δεν ήταν φρούτο ή λαχανικό. Ήταν ένα ή περισσότερα πρόσθετα», δήλωσε η Ντάνφορντ, η οποία είναι επίσης σύμβουλος στο The George Institute for Global Health, το οποίο δημιούργησε το FoodSwitch, μια εφαρμογή που περιέχει διατροφικές πληροφορίες για χιλιάδες προϊόντα παγκοσμίως.

«Ξέρουμε ότι το έντερο των μωρών δεν είναι αρκετά αναπτυγμένο για να μπορεί να χειριστεί τα πρόσθετα με τον ίδιο τρόπο που το κάνει το στομάχι ενός ενήλικα», είπε. «Δεν υπάρχει ανάγκη για αυτά τα πρόσθετα· είναι απλώς καλλυντικά, σχεδιασμένα για να κάνουν την τροφή να φαίνεται πιο ελκυστική».

Τα ονόματα και οι μάρκες των βρεφικών τροφών δεν αποκαλύφθηκαν στη μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nutrients, που είναι επιστημονικά αξιολογημένο.

Ακριβώς το ίδιο ποσοστό των βρεφικών τροφών στη μελέτη κατατάχθηκε ως υπερ-επεξεργασμένες τροφές, ή UPFs. Παραδείγματα αυτών περιλαμβάνουν κράκερς από ζώα και ψάρια και γιαούρτια με γλυκίσματα. Οι ειδικοί λένε ότι οι κατασκευαστές σχεδιάζουν τις υπερ-επεξεργασμένες τροφές έτσι ώστε να είναι υπερβολικά ευχάριστες στη γεύση, κάνοντάς τες δύσκολο να «φάει κανείς μόνο μία».

Περίπου το 62% των τροφών που καταναλώνει ένα παιδί στις ΗΠΑ είναι υπερ-επεξεργασμένες, σύμφωνα με πρόσφατη αναφορά των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ. Οι προτιμήσεις για τις τροφές αρχίζουν τα πρώτα χρόνια της ζωής, επομένως τα ευρήματα της μελέτης είναι ανησυχητικά, σύμφωνα με την Τζέιν Χούλιχαν, διευθύντρια έρευνας για την οργάνωση Healthy Babies, Bright Futures, μια συμμαχία μη κερδοσκοπικών οργανισμών, επιστημόνων και δωρητών με αποστολή την μείωση της έκθεσης των μωρών σε νευροτοξικά χημικά.

Μελέτες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση μόνο 10% περισσότερων θερμίδων την ημέρα από υπερ-επεξεργασμένες τροφές -περίπου μία μερίδα- μπορεί να σχετίζεται με 50% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου λόγω καρδιοαγγειακής νόσου. Υπάρχει επίσης 55% μεγαλύτερη πιθανότητα παχυσαρκίας και 40% υψηλότερη πιθανότητα ανάπτυξης διαβήτη τύπου 2.

Αναδυόμενη έρευνα για τα πρόσθετα

Τα πρόσθετα τροφίμων περιλαμβάνουν συντηρητικά για την αντίσταση στη μούχλα και τα βακτήρια, γαλακτωματοποιητές για να κρατούν τα ασύμβατα συστατικά από το να χωρίζονται, τεχνητές χρωστικές και βαφές, ενισχυτές αρωμάτων και γεύσης, παράγοντες κατά των αφρών, διογκωτικά, λευκαντικά, ζελατινοποιητές και παράγοντες γυαλίσματος, και προστιθέμενη ή τροποποιημένη ζάχαρη, αλάτι και λίπη για να κάνουν την τροφή πιο ελκυστική.

Η Ντάνφορντ και η ομάδα της βρήκαν 105 μοναδικά πρόσθετα στις βρεφικές τροφές που εξέτασαν. Πάνω από τα μισά ήταν πρόσθετα που συνήθως προστίθενται σε υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα· τα υπόλοιπα ήταν πιο φυσικές επιλογές, όπως η χρήση χυμού λεμονιού ως συντηρητικού ή χυμού παντζαριού για χρώμα.

Το 36% των βρεφικών τροφών περιείχαν συνθετικούς ενισχυτές γεύσης, όπως το καραγενάνιο, το οποίο έχει συνδεθεί με φλεγμονές στο έντερο, σύμφωνα με τη μελέτη. Παχύνεται όπως το καραγενάνιο, το ζανθάνιο και η γκουάρ γόμα βρέθηκαν στο 29% των βρεφικών τροφών, ενώ τόσο οι συνθετικές χρωστικές τροφίμων όσο και οι γαλακτωματοποιητές βρέθηκαν στο 19% των προϊόντων.

Μελέτη του 2025 έδειξε σύνδεση μεταξύ παχυνητών και γαλακτωματοποιητών, όπως το πολυσορβικό 80, το καραγενάνιο, το ζανθάνιο και η γκουάρ γόμα, και αυξημένου κινδύνου για τύπο 2 διαβήτη.

Τα χρωστικά τροφίμων από πετρέλαιο, τα οποία έχουν συνδεθεί με προβλήματα συμπεριφοράς στα παιδιά, έχουν δεχτεί κριτική από την κυβέρνηση Τραμπ. Ο FDA πρόσφατα ενέκρινε το παντζάρι ως φυσική βαφή τροφίμων και διεύρυνε την πρόσβαση σε εκχύλισμα σπιρουλίνας.

Ωστόσο, γενικά, οι ειδικοί λένε ότι υπάρχει λίγη εποπτεία των βρεφικών τροφών που πωλούνται στις ΗΠΑ. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής ζήτησε «επείγουσα ανάγκη μεταρρυθμίσεων» στη διαδικασία ρύθμισης του FDA για τα πρόσθετα τροφίμων σε δήλωση πολιτικής του 2018.

Υπερβολική ζάχαρη και αλάτι

Η προστιθέμενη ζάχαρη βρέθηκε μόνο στις υπερ-επεξεργασμένες βρεφικές τροφές και σε πολύ υψηλότερα επίπεδα από τα μη υπερ-επεξεργασμένα προϊόντα, σύμφωνα με τη μελέτη. Τα σνακ και τα φαγητά για μωρά και νήπια είχαν τα υψηλότερα επίπεδα, με τα υπερ-επεξεργασμένα προϊόντα να περιέχουν 2,5 φορές περισσότερη ζάχαρη.

Σχεδόν το 94% των σνακ-συσκευασμένων προϊόντων ήταν υπερ-επεξεργασμένα, σύμφωνα με τη μελέτη.

«Τα λιγότερο υγιεινά προϊόντα με προστιθέμενη ζάχαρη περιείχαν επίσης υπερ-επεξεργασμένα πρόσθετα, κάτι που δεν με ξαφνιάζει, αφού τα προϊόντα με προστιθέμενη ζάχαρη είναι πιο πιθανό να περιέχουν συνθετικές χρωστικές, για παράδειγμα», είπε η Ντάνφορντ. «Ξέρουμε ήδη ότι αυτά τα συστατικά έρχονται σε συνδυασμούς».

Τα σακουλάκια βρεφικών τροφών ήταν από τους χειρότερους παραβάτες. Σε ανάλυση του 2024 των ίδιων δεδομένων, η Ντάνφορντ βρήκε ότι το 50% της ζάχαρης που καταναλώνεται από τα βρέφη προέρχεται από αυτά τα σακουλάκια.

Η ίδια ανάλυση βρήκε ότι το 70% των 651 βρεφικών τροφών δεν πληρούσαν τις διατροφικές οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τις πρωτεΐνες στις τροφές των βρεφών και των νηπίων. Ένα στα πέντε βρεφικά ή νηπιακά τρόφιμα περιείχαν αλάτι πάνω από τα συνιστώμενα όρια του οργανισμού, και το 25% δεν πληρούσε τις συστάσεις για τις θερμίδες, βρήκαν οι ερευνητές.

Οι γονείς μπορούν να αναλάβουν δράση για να περιορίσουν την έκθεση των μωρών τους στην υπερ-επεξεργασία και τα πρόσθετα που τη συνοδεύουν, δήλωσε η Χούλιχαν.

«Όταν μπορείτε, φτιάξτε τα γεύματα στο σπίτι με φρέσκα, ολόκληρα συστατικά όπως φρούτα, λαχανικά, φασόλια και ολικής άλεσης σιτηρά. Αν αγοράζετε συσκευασμένα ή επεξεργασμένα τρόφιμα, ρίξτε μια γρήγορη ματιά στη λίστα των συστατικών και επιλέξτε επιλογές με πιο απλά, πιο γνωστά συστατικά. Αν είναι δύσκολο να καταλάβετε τι περιέχει ένα προϊόν, μπορεί να είναι υπερ-επεξεργασμένο και όχι η καλύτερη επιλογή για την ανάπτυξη υγιεινών διατροφικών συνηθειών για όλη τη ζωή», είπε.