Οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν για το “αγοράστε ευρωπαϊκά”

Οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν να προχωρήσουν στην πολιτική «Buy European» (Αγοράστε Ευρωπαϊκά) με στόχο την προστασία στρατηγικών τομέων της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, κατά τη διάρκεια συνόδου κορυφής για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης σε ένα ολοένα και πιο ασταθές παγκόσμιο περιβάλλον.

Στη σύνοδο, οι 27 ηγέτες της ΕΕ συζήτησαν τρόπους ενίσχυσης της οικονομικής ισχύος της Ένωσης έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας, εν μέσω οικονομικών πιέσεων και γεωπολιτικών αναταράξεων. Ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ έκανε λόγο για «υπαρξιακή κρίση» λόγω κλεισίματος εργοστασίων, μειωμένων επενδύσεων, υψηλού ενεργειακού κόστους, αυξημένης ρύθμισης και «κινεζικού ντάμπινγκ».

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, δήλωσε ότι υπάρχει ευρεία συμφωνία για την προστασία και ενίσχυση τομέων όπως η άμυνα, το διάστημα, οι καθαρές τεχνολογίες, η κβαντική τεχνολογία, η τεχνητή νοημοσύνη και τα συστήματα πληρωμών. Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε ότι έως τον Μάρτιο θα παρουσιαστεί σχέδιο δράσης για την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς, με μείωση της γραφειοκρατίας, νέο νομικό καθεστώς για νεοφυείς επιχειρήσεις («EU Inc»), ενοποίηση των κεφαλαιαγορών και μέτρα για τη μείωση των τιμών ενέργειας.

Η συζήτηση για την ευρωπαϊκή προτίμηση –την ενίσχυση δηλαδή ευρωπαϊκών εταιρειών σε στρατηγικούς τομείς μέσω δημόσιων συμβάσεων– έχει επανέλθει δυναμικά, υπό το βάρος της ενεργειακής κρίσης μετά τη διακοπή του ρωσικού αερίου, των εμπορικών πολέμων των ΗΠΑ και των κρατικών επιδοτήσεων της Κίνας. Στα τέλη του μήνα αναμένεται η παρουσίαση του Industrial Accelerator Act, που θα θέτει στόχους για ευρωπαϊκό περιεχόμενο σε προϊόντα όπως τα φωτοβολταϊκά και τα ηλεκτρικά οχήματα.

Ωστόσο, υπάρχουν διαφοροποιήσεις μεταξύ των κρατών-μελών. Ο Εμανουέλ Μακρόν στηρίζει την ευρωπαϊκή προτίμηση σε στρατηγικούς κλάδους όπως η καθαρή τεχνολογία, η χημική βιομηχανία, ο χάλυβας, η αυτοκινητοβιομηχανία και η άμυνα, χαρακτηρίζοντάς την «αμυντικό μέτρο». Αντίθετα, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εμφανίζεται πιο επιφυλακτικός, προκρίνοντας πιο ανοιχτή εμπορική πολιτική και ευρύτερη απορρύθμιση.

Η Ιρλανδία τόνισε την ανάγκη διατήρησης του ανοιχτού χαρακτήρα της ευρωπαϊκής οικονομίας, ενώ η φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε ότι η ευρωπαϊκή προτίμηση αποτελεί «λεπτή ισορροπία» που πρέπει να συμβαδίζει με τις διεθνείς υποχρεώσεις της ΕΕ.

Στη σύνοδο συζητήθηκαν επίσης η υπερβολική εθνική ρύθμιση («gold-plating»), τα εμπόδια στην ενιαία αγορά και η ανάγκη ενοποίησης των κεφαλαιαγορών. Ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας Μάριο Ντράγκι προειδοποίησε ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να καταστεί «υποτελής, διχασμένη και αποβιομηχανοποιημένη», εάν δεν προχωρήσει σε βαθύτερη ενοποίηση και ταχύτερη λήψη αποφάσεων.