Aθήνα-Τεχεράνη: Voices of Resilience – “Ό,τι συμβαίνει στο Ιράν δεν είναι τόσο μακριά”

Με αφορμή τη βραδιά «Αθήνα–Τεχεράνη: Voices of Resilience», που θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2026, στις 19:30, στο Goethe-Institut Athen (Ομήρου 14-16, τηλ. 210 36 61 000), ανοίγει ένας δημόσιος χώρος λόγου και αλληλεγγύης για την ελευθερία στο Ιράν.

Τρεις άνθρωποι που θα συμμετάσχουν στην ημερίδα μίλησαν στο NEWS 24/7 για το τι σημαίνει σήμερα να δημιουργείς, να μιλάς και να επιμένεις, όταν η καταστολή στο Ιράν εντείνεται και οι φωνές της κοινωνίας των πολιτών βρίσκονται υπό διωγμό.

Δεδομένης της άγριας καταστολής εναντίον της ιρανικής κοινωνίας των πολιτών και των δολοφονιών που σημειώθηκαν στις αρχές του 2026, το Goethe-Institut Athen δίνει βήμα στις φωνές αντίστασης. Άνθρωποι από διαφορετικούς χώρους της τέχνης ενώνουν τις μαρτυρίες και τις εμπειρίες τους, δηλώνοντας αλληλεγγύη προς τους διωκόμενους και τις διωκόμενες καλλιτέχνες, ακτιβιστές και ακτιβίστριες, τόσο στο Ιράν όσο και στη Διασπορά.

Η βία ενάντια στο αντικαθεστωτικό κίνημα στο Ιράν έχει αγγίξει μια νέα κορύφωση, με συστηματικές διώξεις και εκτελέσεις να σημαδεύουν την καθημερινότητα, σε μια προσπάθεια του καθεστώτος να καταπνίξει το αίτημα για αξιοπρέπεια και αυτοδιάθεση. Στο στόχαστρο βρίσκονται ιδιαίτερα οι καλλιτέχνες και οι καλλιτέχνιδες, καθώς μέσα από το έργο τους καθιστούν ορατό το ανείπωτο.

Η εκδήλωση επιχειρεί να δημιουργήσει έναν χώρο συνάντησης και συλλογικής κατάθεσης εμπειριών: Πώς επιβιώνει η τέχνη σε συνθήκες απόλυτης επιτήρησης; Ποιες γέφυρες χτίζει η ιρανική Διασπορά στην Αθήνα για να στηρίξει την αντίσταση στην πατρίδα της; Μέσα από συζήτηση και μαρτυρίες, η Αθήνα συνομιλεί με την Τεχεράνη, δίνοντας φωνή στην ανθεκτικότητα και στην ανάγκη για ελευθερία.

Siamak Etemadi: “Ό,τι συμβαίνει στο Ιράν δεν είναι μακριά. Η σιωπή είναι συμμετοχή στη λήθη”

Ο γεννημένος στο Ιράν σκηνοθέτης και παραγωγός Siamak Etemadi ζει από το 1995 στην Αθήνα. Οι ταινίες του “Cavo d’Oro” (Λοκάρνο, 2012) και “Pari” (Panorama Berlinale, 2020) γνώρισαν διεθνή αναγνώριση και διακρίσεις. Το 2020 ίδρυσε την Aegos Films. Το πρώτο του μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ, “The Stuff We Are Made Of” / “Από Τι Είμαστε Φτιαγμένοι”, έκανε πρεμιέρα στις «Νύχτες Πρεμιέρας» και προβάλλεται από τον Φεβρουάριο του 2026. Η πορεία του φέρει το αποτύπωμα της επιλογής του να δημιουργεί εκτός Ιράν, σε ένα περιβάλλον καλλιτεχνικής ελευθερίας.

Όπως αναφέρει ο σκηνοθέτης, στην Ευρώπη μάλλον δεν έχουμε αντιληφθεί την κλίμακα των όσων συμβαίνουν: “Μιλώ ως Ιρανός καλλιτέχνης της διασποράς, όχι ως πολιτικός εκπρόσωπος αλλά ως μάρτυρας. Όσα μοιράζομαι δεν ανήκουν στην ιδεολογία. Ανήκουν στο πένθος. Τις τελευταίες εβδομάδες έχουν βγει από το Ιράν εικόνες που αρνούνται να αποκαλύψουν ολοκληρωτικά το μέγεθος της σφαγής: ένας πατέρας που αναζητά τον γιο του ανάμεσα σε σειρές από σώματα, φωνάζοντας ξανά και ξανά το όνομά του· οικογένειες που χορεύουν στις κηδείες των παιδιών τους, όχι ως γιορτή, αλλά ως πράξη αξιοπρέπειας και άρνησης. Δεν πρόκειται για μεμονωμένες σκηνές, αλλά για θραύσματα μιας πολύ μεγαλύτερης καταστροφής. Οι αναφορές μιλούν για δεκάδες χιλιάδες νεκρούς μέσα σε λίγες ημέρες, για πάνω από εκατό χιλιάδες τραυματίες, πολλούς μόνιμα τυφλωμένους, ενώ οι εκτελέσεις και οι θάνατοι υπό κράτηση συνεχίζονται.

Εδώ, στην Ελλάδα αλλά και σε όλη την Ευρώπη, ίσως να μην έχουμε ακόμη αντιληφθεί την κλίμακα. Η τραγωδία ξεπερνά ό,τι μπορούμε να φανταστούμε. Το καθεστώς βασίζεται σε αυτή την απόσταση, στην υπόθεση ότι όσοι παρακολουθούν από μακριά τελικά θα συνεχίσουν τη ζωή τους. Όμως η ελευθερία, σε έναν ανελεύθερο κόσμο, γίνεται διαπραγμάτευση για τα πιο στοιχειώδη: να μιλάς, να ζεις, να υπάρχεις χωρίς φόβο. Ως καλλιτέχνες δεν μπορούμε να παραμένουμε ουδέτεροι παρατηρητές. Ο ρόλος μας δεν είναι να ερμηνεύουμε τα γεγονότα αλλά να τα καθιστούμε ορατά, να μεταφέρουμε φωνές πέρα από τα όρια του καθεστώτος. Ό,τι συμβαίνει στο Ιράν δεν είναι μακριά. Η σιωπή δεν θα ήταν ουδετερότητα· θα ήταν συμμετοχή στη λήθη.”

Βασίλης Κουκαλάνι: “Να σταματήσουν οι εκτελέσεις, να απελευθερωθούν οι πολιτικοί κρατούμενοι”

Ο Ελληνοϊρανός ηθοποιός Βασίλης Κουκαλάνι, έχει ερμηνεύσει χαρακτήρες που πραγματεύονται τα θέματα της ταυτότητας, της μετανάστευσης και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Από τις δουλειές του ξεχωρίζουν οι ρόλοι του στη βραβευμένη ταινία «Πλατεία Αμερικής» του Γιάννη Σακαρίδη και στην ταινία «Red Rose» της Sepideh Farsi.  Ο ηθοποιός μας λέει: “Η Επανάσταση του 1979 στο Ιράν δεν εκπληρώθηκε ποτέ διότι καταπνίγηκε από το ισλαμικό καθεστώς. Το ίδιο σύστημα που ήρθε στην εξουσία στο όνομα της ελευθερίας και της δικαιοσύνης διέλυσε τις ανεξάρτητες πολιτικές δυνάμεις, συνέτριψε τα εργατικά συμβούλια, έσυρε έναν ολόκληρο λαό σε έναν παράλογο οκταετή πόλεμο που στοίχησε τη ζωή σε ένα εκατομμύριο ανθρώπους, φίμωσε τις γυναίκες και εξάλειψε κάθε διαφωνία. Τα αρχικά αιτήματα της επανάστασης λοιπόν – ελευθερία, κοινωνική δικαιοσύνη, αξιοπρέπεια και αυτοδιάθεση — παραμερίστηκαν, ποινικοποιήθηκαν . Σήμερα, οι άνθρωποι επιστρέφουν στους δρόμους για τα ίδια ακριβώς αιτήματα.

Φαίνεται όμως τελικά ότι οι ξεσηκωμένοι του Ιράν να πρέπει να αγωνιστούν ταυτόχρονα σε δύο μέτωπα: ενάντια στην Ισλαμική Δημοκρατία, που κυβερνά μέσω δολοφονιών, φυλακίσεων και εκτελέσεων, αλλά και ενάντια σε κάθε σχέδιο που προσπαθεί να μετατρέψει την εξέγερση του λαού σε δικό του εργαλείο προπαγάνδας – είτε αυτό εμφανίζεται ως μοναρχικό «branding», είτε ως πολεμική πολιτική που προωθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, είτε ως μια βιομηχανία ΜΜΕ που μετατρέπει τον πόνο και τους νεκρούς σε έτοιμο αφήγημα.

Τα επείγοντα αιτήματά μας τώρα πρέπει να είναι σαφή: να σταματήσουν οι εκτελέσεις, να απελευθερωθούν οι πολιτικοί κρατούμενοι, να δοθούν απαντήσεις για τους εξαφανισμένους, να προστατευθεί το δικαίωμα στην οργάνωση και στη διαμαρτυρία και να τερματιστεί η συστηματική καταστολή.”

Sepideh Farsi: “Oι Ιρανοί έχουν δείξει ότι είναι αποφασισμένοι να αγωνιστούν για την ελευθερία τους”

Γεννημένη στην Τεχεράνη και εγκατεστημένη στο Παρίσι, όπου αρχικά σπούδασε μαθηματικά, η Sepideh Farsi στράφηκε σύντομα στον κινηματογράφο και εξελίχθηκε σε μία από τις πιο ανήσυχες φωνές του σύγχρονου ιρανικού σινεμά. Από τα πρώτα της ντοκιμαντέρ μέχρι τις ταινίες μυθοπλασίας και animation που ταξίδεψαν σε μεγάλα διεθνή φεστιβάλ και απέσπασαν σημαντικές διακρίσεις, η δουλειά της κινείται σταθερά ανάμεσα στην πολιτική πραγματικότητα και την προσωπική αφήγηση. Η πιο πρόσφατη ταινία της, «Put Your Soul on Your Hands and Walk», επιστρέφει στο ντοκιμαντέρ και εξερευνά τα σκοτεινά τοπία του πολέμου στη Γάζα, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή της προσήλωση σε ένα σινεμά μαρτυρίας και αντίστασης.

Η Sepideh Farsi μάς λέει: “Στις 28 Δεκεμβρίου 2025, οι κουρτίνες του παζαριού της Τεχεράνης έπεσαν και έτσι ξεκίνησε ένας νέος κύκλος διαδηλώσεων, πιο μαζικός και πιο εκτεταμένος από ποτέ, σε κάθε γωνιά του Ιράν. Αρχικά ενάντια στο υψηλό κόστος ζωής, οι κινητοποιήσεις γρήγορα ξεπέρασαν αυτό το πλαίσιο, με συνθήματα που απαιτούσαν το τέλος της δικτατορίας, υπενθυμίζοντάς μας για ακόμη μία φορά τη δίψα του ιρανικού λαού για ελευθερία. Και με ακόμη περισσότερους νέους ανθρώπους και ακόμη περισσότερες γυναίκες στους δρόμους του Ιράν.

Κατά μία έννοια, αυτό αποτέλεσε άμεση συνέχεια της εξέγερσης «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» του 2022. Αυτές οι διαδηλώσεις, ως προς την έκτασή τους, ξεπέρασαν οτιδήποτε είχε παρατηρηθεί σε προηγούμενα κύματα. Και τότε, η καταστολή του ιρανικού καθεστώτος έπληξε τους ειρηνικούς διαδηλωτές. Οι δυνάμεις επιβολής του νόμου και οι πολιτοφυλακές πυροβόλησαν με πραγματικά πυρά εναντίον των διαδηλωτών, στοχεύοντας στα πρόσωπά τους, στα μάτια τους… Συχνά πολύ νέοι, έπεφταν κατά εκατοντάδες, κατά χιλιάδες, ίσως κατά δεκάδες χιλιάδες.

Όταν αυτός ο μακάβριος απολογισμός ολοκληρωθεί, θα μάθουμε τελικά πόσους αγαπημένους έχουμε χάσει. Αλλά όποιος κι αν είναι ο αριθμός, ο καθένας τους είναι μοναδικός και αναντικατάστατος, και οι Ιρανοί έχουν δείξει ότι είναι αποφασισμένοι να αγωνιστούν για την ελευθερία τους.”

Aθήνα-Τεχεράνη: Voices of Resilience – Πρόγραμμα

19:30 | Φιλμικές μαρτυρίες και ντοκουμέντα

Ένα πρόγραμμα ταινιών μικρού μήκους και επαληθευμένων βίντεο που έγιναν viral, κατορθώνοντας παρά το μπλακάουτ του Διαδικτύου στο Ιράν να φτάσουν στην Ευρώπη. Δείχνουν το ακούραστο θάρρος των ανθρώπων και τη δύναμη της εικόνας ως μιας πράξης αντίστασης.

20:15 | Συζήτηση στρογγυλής τράπεζας: Η τέχνη ως αγώνας επιβίωσης

Πώς αντιδρά ο χώρος της τέχνης στο τρέχον κύμα βίας; Στο πάνελ θα συζητηθεί η ευθύνη της διεθνούς κοινότητας και ο ρόλος της τέχνης στον αγώνα κατά της λήθης.

• Siamak Etemadi (σκηνοθέτης κινηματογράφου)
• Sahar Rahimi (σκηνοθέτιδα θεάτρου / περφόρμερ)
• Βασίλης Κουκαλάνι (ηθοποιός)
• Συντονισμός: Αλεξία Καλαϊτζή (δημοσιογράφος)

21:30 | Συναντήσεις και μουσική

Ένας χώρος για τη δικτύωση μεταξύ της ιρανικής κοινότητας στην Αθήνα και της τοπικής καλλιτεχνικής σκηνής. Οι ανταλλαγές απόψεων και ιδεών θα πλαισιωθούν από ένα σετ επιλεγμένης ιρανικής μουσικής το οποίο θα παρουσιάσει ο DJ Booty Carrell (Habibi Kiosk/Münchner Kammerspiele).

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί σε αγγλική γλώσσα
Είσοδος ελεύθερη