Η ΝΔ πιέζει το ΠΑΣΟΚ μέσω Συντάγματος

Την πρόταση της για τη συνταγματική αναθεώρηση κατέθεσε χθες η Νέα Δημοκρατία, με τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, να καλεί “όλες τις πολιτικές δυνάμεις να καταθέσουν τις θέσεις τους, αντί να απέχουν όπως σήμερα”. 

Σε αυτή τη φράση κρύβεται και μία βασική πολιτική στόχευση του Μαξίμου: Μέσω της αναθεώρησης του Συντάγματος να πιέσει το ΠΑΣΟΚ, επιδιώκοντας να πάρει τους πιο συντηρητικούς κεντρώους ψηφοφόρους.

Αυτός ήταν εξαρχής ο στόχος του Μαξίμου, ιδίως με την πρόταση αναθεώρησης των άρθρων 16 για ιδιωτικά ΑΕΙ και 103 για τη μονιμότητα στο δημόσιο. Το πρώτο αποτελεί βέβαια μία πάγια θέση της ΝΔ από το 1989, ενώ το δεύτερο το είχε θέσει στο δημόσιο διάλογο πριν από ένα χρόνο ο κ.Μητσοτάκης, εκτιμώντας μάλιστα δημοσίως ότι το ΠΑΣΟΚ θα δοκιμαστεί στη συνταγματική αναθεώρηση.

Έκτοτε βέβαια το πολιτικό σκηνικό έχει αλλάξει δραματικά, με την ΕΛ.Α.Σ του Αλέξη Τσίπρα να πιέζει το ΠΑΣΟΚ εξ αριστερών, ενώ η ΝΔ του κ.Μητσοτάκη συνεχίζει και εντείνει την πίεση εκ δεξιών.

Γιατί το Μαξίμου κοιτάζει κυρίως προς το κέντρο

Στο Μαξίμου άλλωστε φαίνεται ότι θεωρούν πως έχουν μεγαλύτερο χώρο προς το κέντρο παρά προς τα δεξιά. Το σκεπτικό είναι ότι μερίδα των δεξιών ψηφοφόρων που έχουν φύγει ήδη προς το κόμμα του Κυριάκου Βελόπουλου ή ετοιμάζονται να φύγουν προς ένα νέο κόμμα του Αντώνη Σαμαρά, έχουν κόψει πλέον δεσμούς με τη μητσοτακική ΝΔ και δεν θα πειστούν εύκολα να επιστρέψουν.

Ενώ οι πασοκογενείς ψηφοφόροι που αμφιταλαντεύονται αποτελούν ένα πιο πρόσφορο ακροατήριο. Μαζί με όσους παραδοσιακούς νεοδημοκράτες συσπειρωθούν τελικά ξανά μπροστά στην απειλή μίας κυβέρνησης Τσίπρα- ΠΑΣΟΚ ή και σε μία νέα κρίση με την Τουρκία.

Τυχόν αρνητική στάση του ΠΑΣΟΚ στη συνταγματική αναθεώρηση θα παρουσιαστεί μάλιστα από τη ΝΔ ως μία ακόμη “απόδειξη” της σύμπλευσης της αξιωματικής αντιπολίτευσης με την ΕΛ.Α.Σ του κ.Τσίπρα. 

Κυβερνητικά στελέχη υποστηρίζουν άλλωστε ότι με τις τελευταίες εξελίξεις στο χώρο της αντιπολίτευσης “επιβεβαιώνεται ο Κυριάκος Μητσοτάκης που πριν μια εβδομάδα είχε μιλήσει για πολιτική Βαβέλ”. Κάνουν λόγο για εμφανή κατακερματισμό της αντιπολίτευσης με σφοδρές εσωτερικές αντιπαραθέσεις σε ΠΑΣΟΚ και αριστερά. Και επικαλούνται ότι στα γκάλοπ η ΝΔ διατηρεί τη δυναμική της με διπλάσια ποσοστά από το δεύτερο κόμμα, παρά την είσοδο των νέων κομματικών σχηματισμών.

Τα μαθηματικά της συνταγματικής αναθεώρησης

Σημειωτέον ότι  ο κ.Μητσοτάκης έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι χωρίς το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί πρακτικά να προχωρήσει η συνταγματική αναθεώρηση, δεδομένου ότι απαιτούνται 180 ψήφοι είτε στην παρούσα (προτείνουσα) είτε στην επόμενη (αναθεωρητική) Βουλή.

Υπενθυμίζεται ειδικότερα ότι, το ίδιο το Σύνταγμα προβλέπει στο άρθρο 110 ότι για συνταγματική αναθεώρηση πρέπει η Βουλή να προτείνει τα προς αναθεώρηση άρθρα και μετά τις επόμενες εκλογές, η νέα Βουλή να αναθεωρήσει τα συγκεκριμένα άρθρα.

Στην πρώτη Βουλή, που αποφασίζει ποια άρθρα του Συντάγματος θα αναθεωρηθούν, απαιτείται διευρυμένη πλειοψηφία 180 βουλευτών ώστε η νέα Βουλή μετά τις εκλογές να μπορεί να αλλάξει το περιεχόμενο των άρθρων αυτών με 151 ψήφους.

Εάν στην πρώτη Βουλή δεν υπάρξει διευρυμένη πλειοψηφία 180 βουλευτών, προβλέπεται πρόταση άρθρων προς αναθεώρηση από την απόλυτη πλειοψηφία 151 βουλευτών. Όμως σε αυτή την περίπτωση στη νέα Βουλή, που θα προκύψει μετά τις επόμενες εκλογές, απαιτούνται 180 ψήφοι για να αναθεωρηθούν τα προτεινόμενα άρθρα.

Πρακτικά, εφόσον στην πρώτη, την προτείνουσα, Βουλή συγκεντρωθεί πλειοψηφία 180 βουλευτών, η κυβέρνηση που θα προκύψει από τις επόμενες εκλογές θα έχει ελεύθερα τα χέρια της ώστε μόνη της να καθορίσει το ακριβές περιεχόμενο των συνταγματικών άρθρων που θα αναθεωρηθούν.

Αυτός είναι και ο κίνδυνος που έχει επισημάνει στο παρελθόν ο Νίκος Ανδρουλάκης, εκφράζοντας την αντίθεση του στην αναθεώρηση του άρθρου 103 του Συντάγματος για τη μονιμότητα στο δημόσιο.

Η ΝΔ έχει 156 βουλευτές και το ΠΑΣΟΚ 32. Επομένως – και με δεδομένο ότι με την άρση της μονιμότητας a priori διαφωνούν ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ, αλλά και οι 11 βουλευτές που μέχρι χθες συγκροτούσαν την ΚΟ της Νέας Αριστεράς- μόνο με το ΠΑΣΟΚ διασφαλίζονται άνετα πάνω από 180 ψήφοι και συγκεκριμένα 188. Τουλάχιστον όσον αφορά στο επίμαχο άρθρο 103.

Οι δεξιές και θολές δεξαμενές, όπου θα ψαρέψει η ΝΔ

Υπενθυμίζεται πάντως ότι στη συνταγματική αναθεώρηση οι βουλευτές ψηφίζουν ανά άρθρο, επομένως κάποιες από τις προτάσεις της ΝΔ μπορεί να συγκεντρώσουν άνετα 180 ψήφους και κάποιες άλλες όχι.

Σημειωτέον επίσης ότι στη δεξαμενή των 40 πλέον ανεξάρτητων βουλευτών, περιλαμβάνονται και οι 12 διαγραφέντες από ΠΑΣΟΚ, Σπαρτιάτες, Ελληνική Λύση και Νίκη, καθώς και οι τρεις βουλευτές που στηρίζουν (ακόμη) το Κίνημα Δημοκρατίας του Στέφανου Κασσελάκη, ο οποίος το (τόσο μακρινό πλέον…) 2024 ως πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο άρσης μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων.

Εκ δεξιών της ΝΔ, ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος, που έχει 11 βουλευτές, έχει πάντως κατηγορήσει τον πρωθυπουργό για κοινωνικό αυτοματισμό με την πρόταση για άρση της μονιμότητας στο δημόσιο. Ενώ ο πρόεδρος της Νίκης, Δημήτρης Νατσιός, έχει δηλώσει ότι η άρση μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων αποτελεί κόκκινη γραμμή για το κόμμα του.

Σε άλλα άρθρα που προτείνει η ΝΔ για τη συνταγματική αναθεώρηση, όπως το 16 για την ίδρυση ιδιωτικών ΑΕΙ, φαίνεται ότι το ΠΑΣΟΚ θα ψηφίσει παρά τις επιφυλάξεις, ενώ η κυβέρνηση θα έχει και δεξιές χείρες βοηθείας. Αντίστοιχη φαίνεται ότι θα είναι η εικόνα και στο άρθρο 24 για τα δάση, ενώ ακόμη και εάν δεν ψηφίσει το ΠΑΣΟΚ τις αλλαγές στο άρθρο 86 (νόμος περί ευθύνης υπουργών) φαίνεται να συγκεντρώνει σχετικά άνετα τους 180.

Ωστόσο είναι σαφές ότι ο κ.Μητσοτάκης θα απευθύνεται σε πολιτικό και επικοινωνιακό επίπεδο κυρίως στο ΠΑΣΟΚ για τη συνταγματική αναθεώρηση, με στόχο την κεντρώα συντηρητική ψήφο.