Ρουμανία: Μάχη για να γίνουν ασφαλέστεροι οι πιο θανατηφόροι δρόμοι της ΕΕ

Η Ρουμανία εξακολουθεί να έχει τους πιο επικίνδυνους δρόμους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με υψηλά ποσοστά θανάτων από τροχαία δυστυχήματα. Μάλιστα, μια από τις τραγωδίες που έχει γραφτεί στους δρόμους της ήταν το πρόσφατο δυστύχημα με 7 νεκρούς οπαδούς του ΠΑΟΚ που ταξίδευαν για να παρακολουθήσουν τον αγώνα της ομάδας τους.

Το τραγικό γεγονός έφερε ξανά στο προσκήνιο το μεγάλο πρόβλημα με τους δρόμους της Ρουμανίας, όπου καταγράφονται κάθε χρόνο χιλιάδες θάνατοι από τροχαία. Όπως αναφέρει ρεπορτάζ του Guardian, πέραν από ορισμένα πρόσφατα βήματα της κυβέρνησης για την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας, η κακή υποδομή, η ελλιπής αστυνόμευση, η παλαιότητα των οχημάτων και μια βαθιά ριζωμένη επιθετική οδηγική κουλτούρα συνεχίζουν να συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα.

Την ίδια στιγμή, η αύξηση των SUV και η ατμοσφαιρική ρύπανση στα μεγάλα αστικά κέντρα επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση, δημιουργώντας ένα σύνθετο πρόβλημα δημόσιας υγείας και ασφάλειας.

Στη Ρουμανία, που κατέχει σταθερά μία από τις πρώτες θέσεις σε θανάτους από τροχαία στην ΕΕ, το 2024 καταγράφηκαν 78 νεκροί ανά εκατομμύριο κατοίκων. Σχεδόν οι μισοί από τους περίπου 1.500 ετήσιους θανάτους αφορούν ευάλωτους χρήστες του δρόμου, όπως πεζούς και ποδηλάτες.

Αν και το 2024 σημειώθηκε μικρή μείωση —κατά μέσο όρο τέσσερις θάνατοι την ημέρα— τα στοιχεία της αστυνομίας δείχνουν ότι το πρόβλημα παραμένει βαθιά ριζωμένο, ιδίως στις αγροτικές περιοχές, όπου η θνησιμότητα είναι διπλάσια σε σχέση με τα αστικά κέντρα.

Καθώς αυξάνεται η κοινωνική πίεση, η κυβέρνηση προχώρησε για πρώτη φορά σε ουσιαστικές παρεμβάσεις: όρισε νομικά την επιθετική οδήγηση (όπως η επικίνδυνη προσκόλληση στο προπορευόμενο όχημα και ο εκφοβισμός άλλων οδηγών), αυστηροποίησε τις ποινές και δρομολόγησε την εγκατάσταση δικτύου καμερών ταχύτητας και αυτοματοποιημένου συστήματος καταγραφής παραβάσεων.

Ωστόσο, τον Οκτώβριο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητική επιστολή στο Βουκουρέστι για πλημμελή εφαρμογή της ευρωπαϊκής οδηγίας περί οδικής ασφάλειας, επισημαίνοντας ότι οι διαρθρωτικές αλλαγές καθυστερούν.

Ρουμανία: Οι κίνδυνοι για το περιβάλλον και τα SUV

Στην πρωτεύουσα Βουκουρέστι —τη δεύτερη πιο μολυσμένη πρωτεύουσα της ΕΕ σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος— η κυκλοφορία ευθύνεται για περίπου το 60% της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, σύμφωνα με την Περιβαλλοντική Πλατφόρμα για το Βουκουρέστι. Ο γερασμένος στόλος οχημάτων, συχνά εισαγόμενων μεταχειρισμένων αυτοκινήτων ντίζελ με περιορισμένα συστήματα ασφαλείας, επιτείνει τόσο τους κινδύνους για την υγεία όσο και τη σοβαρότητα των τροχαίων.

Ο Ραούλ Καζάν, πρόεδρος της περιβαλλοντικής οργάνωσης 2Celsius, προειδοποιεί ότι τα εισαγόμενα παλαιά οχήματα συχνά παρουσιάζουν φθορές και στερούνται σύγχρονων τεχνολογιών, όπως ηλεκτρονικό έλεγχο ευστάθειας και προηγμένους αερόσακους. Όπως σημειώνει, η χώρα «δεν εισάγει μόνο ρύπανση από τη Δύση, αλλά και κίνδυνο».

Παράλληλα, η ραγδαία αύξηση των SUV εγείρει νέες ανησυχίες. Το μέσο ύψος καπό στα νέα αυτοκίνητα αυξήθηκε σημαντικά την τελευταία δεκαετία, περιορίζοντας την ορατότητα και αυξάνοντας τη σοβαρότητα των τραυματισμών σε συγκρούσεις με πεζούς και ποδηλάτες. Στη Ρουμανία —σημαντικό παραγωγό εξαρτημάτων για τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία— τα SUV αποτελούν περίπου το ήμισυ των νέων ταξινομήσεων και κυριαρχούν στην αγορά μεταχειρισμένων.

Ο Τζέιμς Νιξ, από τη μη κυβερνητική οργάνωση Transport & Environment με έδρα τις Βρυξέλλες, επισημαίνει ότι όσο αυξάνεται το μέγεθος και το βάρος των οχημάτων, τόσο μειώνεται η ασφάλεια για τους υπόλοιπους χρήστες του δρόμου, καθώς αυξάνονται οι πλευρικές συγκρούσεις και η ένταση των τραυματισμών.

Σύμφωνα με ανάλυση αστυνομικών δεδομένων από τον Συνασπισμό για την Οδική Ασφάλεια, η υπερβολική ταχύτητα ήταν η βασική αιτία θανάτων το 2024, ενώ η λεγόμενη «απειθαρχία πεζών» —όπως η παράνομη διάσχιση δρόμου— καταγράφηκε ως κύριος παράγοντας σοβαρών τραυματισμών. Η έλλειψη ασφαλών διαβάσεων και πεζοδρομίων, ιδιαίτερα στην ύπαιθρο, επιδεινώνει το πρόβλημα, με σχεδόν τους μισούς θανάτους να σημειώνονται σε εθνικές οδούς υψηλής ταχύτητας που διασχίζουν κατοικημένες περιοχές.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, προσωπικές ιστορίες όπως εκείνη του Λούτσιαν Μιντρουτσά —δημοσιογράφου και ραδιοφωνικού παραγωγού στο Βουκουρέστι— αναδεικνύουν το ανθρώπινο κόστος της επικίνδυνης οδήγησης. Έχοντας επιβιώσει από πολλαπλές συγκρούσεις στο παρελθόν, παραδέχεται ότι έμαθε «με τον δύσκολο τρόπο» πόσο λεπτή είναι η γραμμή ανάμεσα σε ένα ατύχημα και μια τραγωδία. Όπως λέει σήμερα, η σκέψη ότι θα μπορούσε να είχε σκοτώσει κάποιον παραμένει ο χειρότερος εφιάλτης.