ΠΟΣΑ ΧΡΗΜΑΤΑ ΧΑΝΕΙΣ ΣΤΟ ΜΠΟΤΙΛΙΑΡΙΣΜΑ – ΠΩΣ ΘΑ ΓΛΙΤΩΣΕΙΣ 1.500 ΕΥΡΩ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ

O χρόνος είναι χρήμα. Σωστά;

Σκεφτήκαμε λοιπόν, να βρούμε πόσο χρήμα χάνουμε, κολλημένοι στο μποτιλιάρισμα, όπως 2.5 εκατομμύρια οδηγοί ξεχυνόμαστε στους δρόμους της Αθήνας και πόσο χρήμα χάνει το κράτος με το κυκλοφοριακό που έχει φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα -δίχως να υπάρχει κάποια ένδειξη πως θα αλλάξει κάτι σε ορίζοντα πενταετίας.

Καθ’ οδόν (diplis), ανακαλύψαμε τις πιο “ακριβές” ώρες, για να κυκλοφορεί κάποιος στην Αθήνα, όπως και τους δρόμους που στοιχίζουν πιο “ακριβά”.

Ας αρχίσουμε.

Πώς προκύπτουν τα χρήματα που χάνουμε στο μποτιλιάρισμα

Στο δράμα που ζούμε κάθε φορά που μπαίνουμε στο αυτοκίνητο μας, για την όποια μετακίνηση, χάνουμε το χρόνο μας (παραγωγικές ώρες), καύσιμα και κάτι από το όχημα, που φθείρεται.

Προφανώς και δοκιμάζεται η συνολική μας υγεία, όταν το στρες είναι στο πικ, ενώ βρισκόμαστε εκτεθειμένοι στην ατμοσφαιρική ρύπανση, με τη ψυχική υγεία να εκπέμπει SOS.

Τα νούμερα που ακολουθούν είναι προ της αύξησης του κυκλοφοριακού προβλήματος, κατά περίπου 6.7% την τελευταία χρονιά -με τις εκτιμήσεις να θέλουν +16-20% τα επόμενα χρόνια.

Οι ειδικοί προτείνουν, αν μπορούμε, να μετακινούμαστε πριν τις 07.30 και μετά τις 10.00 το πρωί. Μια τέτοια συνθήκη μπορεί να μας εξοικονομήσει έως και 800 ευρώ το χρόνο, από καύσιμα και φθορές.

Περνάμε 4.5 ημέρες το χρόνο στο “σταμάτα-ξεκίνα”

Σύμφωνα λοιπόν, με τα πιο πρόσφατα στοιχεία συγκοινωνιολόγων και διεθνών δεικτών, όπως το TomTom Traffic Index για το 2025, χάνουμε κατά μέσο όρο 143 ώρες, “κολλημένοι” στην -κατά τα άλλα- κίνηση. Πριν δυο χρόνια ήταν 104 και πριν ένα 110.

Το νέο σύνολο αντιστοιχεί σε 5 ημέρες και 23 ώρες. Δηλαδή, παρά μία ώρα περνάμε έξι ημέρες το χρόνο, “κολλημένοι” στην κίνηση.

Σε εργατοώρες, το commuting, που λένε και στο χωριό μου, αντιστοιχεί σε σχεδόν 4 εβδομάδες, το χρόνο. Δηλαδή, “τρώμε” 3+ εβδομάδες, στη μετακίνηση από και προς τη δουλειά μας.

Χαλάμε 1.500 ευρώ το χρόνο στο… ρελαντί

Ο συγκοινωνιολόγος, καθηγητής του Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Διευθυντής του Εργαστηρίου Σχεδιασμού Συστημάτων Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κεπαπτσόγλου, είχε ενημερώσει τον περασμένο Δεκέμβριο, μέσω του ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι το οικονομικό κόστος του μποτιλιαρίσματος είναι κάπου στα 1.000 ευρώ, για κάθε οδηγό.

Ο πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων (ΣΕΣ), Θανάσης Τσιάνος εκτίμησε τη “χασούρα” μας στα 1.500 ευρώ, το χρόνο, τονίζοντας πως η προσέγγιση είναι συντηρητική.

Αν δηλαδή, κινούμαστε όλες τις λάθος ώρες (τις πιο ακριβές, όπως αναφέρονται στη συνέχεια), το σύνολο φτάνει και τα 3.500 ευρώ, το χρόνο.

Πώς υπολογίζεται το ποσό; Κατ’ αρχάς, λαμβάνονται υπ’ όψιν

• οι ώρες που θα μπορούσαν να διατεθούν σε εργασία ή ξεκούραση (στη μέση αξία των 15 ευρώ την ώρα) και
• τα καύσιμα.

Η κατανάλωση αυξάνεται από 20% έως 40% ανά χιλιόμετρο στο “σταμάτα-ξεκίνα”, σε σχέση με την κίνηση σε ελεύθερη ροή-, με τους υπολογισμούς να αναφέρουν πως τα ΙΧ στην Ατττική καίνε πάνω από 3 δισεκατομμύρια λίτρα καυσίμων ετησίως.

Το κόστος αγγίζει τα 5.5 δισεκατομμύρια ευρώ, σύνολο που προκύπτει από τον πολλαπλασιασμό των λίτρων με τη μέση τιμή της αμόλυβδης και του πετρελαίου κίνησης (περίπου 1.80 με 1.90 ευρώ).

Κρατήστε πως κάθε μήνα δίνουμε από 70 έως 80 ευρώ, στο “σταμάτα-ξεκίνα”.

Αν βάλετε και τα συνεργεία (η κυκλοφοριακή συμφόρηση επιβαρύνει τα φρένα, τον συμπλέκτη και τον κινητήρα, 3 φορές περισσότερο ανά χιλιόμετρο, συγκριτικά με την ελεύθερη ροή), για την συντήρηση, το ποσό αυξάνεται περαιτέρω.

(ούτε λόγος για τα ιατρικά έξοδα, των πολλών ενοχλήσεων από τις ώρες στο κάθισμα, στην ακινησία και… στις ασκήσεις υπομονής).

Το μποτιλιάρισμα στοιχίζει στην ελληνική οικονομία 180 με 200 εκατ. ευρώ

Αν όσα διαβάσατε έως εδώ δεν ενδιαφέρουν ιδιαίτερα το κράτος -διαφορετικά θα είχαν γίνει στοιχειώδεις προσπάθειες, να μην φτάσουμε στο σημείο που είμαστε σήμερα-, μάλλον το ενδιαφέρει το γεγονός ότι το μποτιλιάρισμα έχει απώλειες που εκτιμώνται από 180 έως 200.000.000 ευρώ, ετησίως.

Αυτό προέκυψε, μεταξύ πολλών άλλων, στην ημερίδα του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, στις 27/1, με το σύνολο να μην αφορά τα καύσιμα μας, αλλά τις καθυστερήσεις στα φορτηγά που αυξάνουν τα προϊόντα στα ράφια, τις χαμένες εργατοώρες που μειώνουν τον ΑΕΠ της χώρας και το περιβαλλοντικό κόστος (ρύπανση και επιβάρυνση της υγείας των πολιτών, που μεταφράζονται σε μελλοντικές δαπάνες για το κράτος).

Μόνο ο Κηφισός, κεντρικός άξονας με πάνω από 260.000 διελεύσεις την ημέρα, προκαλεί ετήσια ζημιά περί τα 90 εκατομμύρια ευρώ, στην εθνική οικονομία.

Την τελευταία εξαετία διπλασιάστηκαν οι ώρες που χάνονται στο μποτιλιάρισμα του Κηφισού: οι 3.5 εκατομμύρια ώρες του 2020 έγιναν 6.5 εκατομμύρια ώρες.

Συν το μποτιλιάρισμα, στους άλλους μεγάλους οδικούς άξονες και τις καθυστερήσεις στις εμπορευματικές μεταφορές, οι απώλειες φτάνουν έως τα 200 εκατομμύρια ευρώ, το χρόνο.

Οι ώρες που πληρώνουμε πιο ακριβά τις μετακινήσεις μας

Η Αθήνα είναι σε συμφόρηση στο 34% της ημέρας, σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, με την αυξητική τάση να είναι σταθερή.

Ως εκ τούτου, υπάρχουν ώρες μετακινήσεων, που κοστίζουν πιο ακριβά άλλες. Να δούμε κάποια παραδείγματα, με τη βοήθεια του TomTom Traffic Index.

Η πιο ακριβή μετακίνηση είναι της πρωινής αιχμής, από τις 07.30 έως τις 09.30. Οι ταχύτητες πέφτουν κάτω των 20 χιλιομέτρων την ώρα και προστίθενται από 19 έως 22 λεπτά, σε κάθε διαδρομή μισής ώρας. Ο χρόνος που χάνουμε και τα καύσιμα, αντιστοιχούν σε 13.50 ευρώ, την ημέρα.

Πολύ κοντά είναι το διάστημα 16.30 με 20.30, από την επιστροφή από την εργασία και τις δραστηριότητες των παιδιών, που κάποιος πρέπει να τους πάει κάπου, όταν προστίθενται από 22 έως 25 λεπτά, σε διαδρομή μισής ώρας.

Το πρωί η κίνηση κορυφώνεται απότομα κάπου στις 08.30. Το απόγευμα “κρατά” παραπάνω (16.30-20.00).

Ο χειρότερος συνδυασμός είναι αυτός της απογευματινής αιχμής, την ημέρα Πέμπτη.

Οι πιο άνετες ώρες είναι από τις 22.00 και μετά, όταν το εκτιμώμενο επιπλέον κόστος κάθε ημέρας είναι μόλις 1 ευρώ.

Οι πιο “ακριβοί” δρόμοι της Αθήνας

Eίπαμε για τις ώρες που το μποτιλιάρισμα στοιχίζει ο κούκος αηδόνι. Πάμε τώρα, και στους πιο ακριβούς δρόμους, σύμφωνα με στοιχεία του ΕΜΠ, του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων και του Ινστιτούτου Μηχανικών Μεταφορών.

Η Λεωφόρος Κηφισού λοιπόν, “προσφέρει” την εμπειρία από 110 έως 115 επιπλέον ωρών σε μποτιλιάρισμα, η Λεωφόρος Κηφισίας από 95 έως 100 και η Λεωφόρος Αθηνών από 85 έως 90 ώρες.

Στον Κηφισό, συχνά η ταχύτητα των οχημάτων είναι αυτή… του γρήγορου βάδην (έως 12 χιλιόμετρα, την ώρα). Ένας οδηγός που διασχίζει κάθε μέρα αυτόν τον δρόμο, χάνει 1.650 ευρώ, το χρόνο.

Πολύ “δυνατή” είναι και η Λεωφόρος Κηφισίας, που έχει τα περισσότερα φανάρια και κόμβους, που “κόβουν” τη ροή. Στην πρωινή και απογευματινή αιχμή η καθυστέρηση προσθέτει έως 28 λεπτά ανά διαδρομή και οι οδηγοί που τη διασχίζουν καθημερινά, χάνουν από 1.200 έως 1.400 ευρώ, το χρόνο.

Δεν θα μπορούσε να λείπει από τη λίστα η Λεωφόρος Αθηνών, στο τμήμα από το Χαϊδάρι έως τον Σκαραμαγκά, λόγω των φορτηγών και της εξόδου προς την Εθνική Οδό, με το κέντρο του κέντρου (Βασιλίσσης Σοφίας και Πανεπιστημίου) να είναι ο κάτοχος της χαμηλότερης ταχύτητας στην Αθήνα (9 με 10 χιλιόμετρα, την ώρα). Είναι η περίπτωση που η κατανάλωση του καυσίμου σχεδόν διπλασιάζεται, με οδηγούς που περνούν από εκεί κάθε μέρα να “προσφέρουν” στην εμπειρία 1.300 ευρώ, το χρόνο.

Το ΤΟΡ5 του δράματος μας συμπληρώνει η Λεωφόρος Μεσογείων, των 1.100 ευρώ το χρόνο (σε περίπτωση καθημερινής χρήσης), για κόστος με επιπλέον ώρες στην κίνηση από 70 έως 75.