ΕΧΕΤΕ ΠΕΝΤΕ ΛΕΠΤΑ ΝΑ ΜΙΛΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΩΝ ΥΠΟΚΛΟΠΩΝ;

Το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών έκρινε ένοχους τους τέσσερις κατηγορούμενους στη δίκη των υποκλοπών για «παραβίαση προσωπικών δεδομένων κι απορρήτου των επικοινωνιών» μέσω του παράνομου λογισμικού Predator. 

Οι Γιάννης Λαβράνος, Φέλιξ Μπίτζιος, Ταλ Ντίλιαν και Σάρα Αλεξάνδρα Χάμου καταδικάστηκαν σε 126 έτη και 8 μήνες κατά συγχώνευση έκαστος-η (εκτιτέα τα 8). Χωρίς ελαφρυντικά, με αναστολή εκτέλεσης της ποινής μέχρι την εκδίκαση της έφεσης. 

Πολλοί χαρακτήρισαν την απόφαση «ιστορική», οι περισσότεροι συμπέραναν ότι η υπόθεση των υποκλοπών όχι μόνο δεν έχει κλείσει (όπως πολιτική, δικαστική και τέταρτη εξουσία προκαταβάλλουν διαρκώς εδώ και 3.5 χρόνια), αλλά στην πραγματικότητα τώρα ανοίγει για τα καλά αφού η απόφαση προτείνει τον δρόμο για περαιτέρω έρευνα διαβιβάζοντας εκ νέου την δικογραφία στην εισαγγελία πρωτοδικών Αθήνας. 

Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και στόχος παρακολούθησης τόσο από την ΕΥΠ όσο και από Predator, Νίκος Ανδρουλάκης, έδωσε έκτακτη συνέντευξη Τύπου, στην οποία δήλωσε δικαιωμένος για την στρατηγική που ακολούθησε, ενώ ο πρώην Πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, με ανάρτησή του στα σόσιαλ έβαλε στο κάδρο τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη μαζί με τον ανιψιό και πρώην γενικό γραμματέα του, Γρηγόρη Δημητριάδη, υποστηρίζοντας ότι «τη γλίτωσαν, γιατί απουσίαζαν από το κατηγορητήριο» (Ο Δημητριάδης του απέστειλε εξώδικο, ο Τσίπρας  απάντησε «η διεύθυνσή και τα στοιχεία μου είναι γνωστά (…) αναμένω μηνύσεις κι αγωγές»)

Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με μια κατάσταση «βίντεο Άδωνι Γεωργιάδη» για να το δούμε στο VAR, τα πράγματα είναι σοβαρά. Έχουμε μια απόφαση δικαστηρίου που επαναφέρει την υπόθεση στον αφρό της επικαιρότητας. Προφανώς ισχύει το τεκμήριο αθωότητας ως τον δεύτερο βαθμό, προφανέστατα βγαίνουν πολιτικά συμπεράσματα από όσα αναγνώρισε το δικαστήριο. Αλλά κι επίσης, από τη δίκη που κράτησε περίπου έναν χρόνο, προκύπτουν δεκάδες ερωτηματικά και διαπιστώσεις για τον τρόπο που (δεν) έγινε η διερεύνηση ενός από τα μεγαλύτερα σκανδαλα της περιόδου της Μεταπολίτευσης.

Ας προσπαθήσουμε να τα συμπυκνώσουμε*…

Η γραμμή της κυβέρνησης για την απόφαση, έτσι όπως εκφράστηκε κι από τον εκπρόσωπό της, Παύλο Μαρινάκη, είναι ότι αφορά «υπόθεση ιδιωτών». Είναι δύσκολο να διαλέξεις τι υποτιμά περισσότερο τη συλλογική νοημοσύνη: Ότι κάποιοι ιδιώτες ξέμειναν από χόμπι κι αποφάσισαν να παρακολουθήσουν κορυφαίους υπουργούς, ανώτατους δικαστικούς, δημοσιογράφους, την ηγεσία του στρατού και της αστυνομίας, ή ότι η κυβέρνηση δεν αισθάνεται ότι πρέπει να απολογηθεί/λογοδοτήσει που όλα αυτά συνέβαιναν κάτω από τη μύτη της;

Στο μεταξύ, οι «ιδιώτες»…

– Ο Γιάννης Λαβράνος είναι κουμπάρος με τους νυν και πρώην υπουργούς της κυβέρνησης, Θάνο Πλεύρη και Νίκο Παναγιωτόπουλο, ενώ έγινε και με τον Γρηγόρη Δημητριάδη, όσο ο τελευταίος είχε, μάλιστα, την εποπτεία της ΕΥΠ.

– Κι επειδή όντως δεν είναι σωστό να ποινικοποιούμε τις διαπροσωπικές σχέσεις, ας πούμε ότι αυτοί οι «ιδιώτες» δεν ήταν όποιοι κι όποιοι: ο Λαβράνος είχε 24ωρη αστυνομική φύλαξη, ταξιδευε συνοδεία ΥΠΕΘΑ με C-130, είχε εκκρεμότητες με την οικονομική εισαγγελία και, μαζί με τον Μπίτζιο, υπέγραφαν απόρρητες συμβάσεις με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη για την προμήθεια ασυρμάτων από την ΕΛΑΣ. Οι δυο τους, Λαβράνος και Μπίτζιος μαζί με Ντίλιαν και Χάμου, μάλιστα, εξασφάλισαν κι άδεια εξαγωγής του Predator σε χώρες εκτός ΕΕ με την υπογραφή του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Εξωτερικών. 

– Αυτοί οι «ιδιώτες», που τελικά φαίνονται αρκετά VIP, μπλέκονται με το κράτος και σε άλλες υποθέσεις: από άδειες εργασίας σε Ισραηλινούς μέχρι μνημόνια συνεργασίας της ΕΥΠ με αντίστοιχες υπηρεσίες γειτονικών χωρών, ενώ όχημα του Λαβράνου κυκλοφορούσε με επίσημη άδεια εισόδου σε απόρρητες εγκαταστάσεις της Εθνική Υπηρεσίας Πληροφοριών.

– Να σημειωθεί ότι η εξεταστική επιτροπή της Βουλής δεν έκρινε αναγκαίο, παρά τα αιτήματα των κομμάτων της αντιπολίτευσης, να καλέσει τους τρεις από τους τέσσερις «ιδιώτες». Κατέθεσε μόνο η κυρία Χάμου. Με έναν πρωτότυπο τρόπο: πήρε με μέιλ τις ερωτήσεις, έστειλε με μέιλ τις απαντήσεις.

– Στην πολύμηνη δίκη των υποκλοπών δεν εμφανίστηκε κανείς από τους τέσσερις για να καταθέσει.  

Ξεπαγώνοντας τον Άρειο Πάγο

– Οι τέσσερις «ιδιώτες» δικάστηκαν από Πλημμελειοδικείο γιατί ο Άρειος Πάγος, το ανώτατο δικαστήριο της χώρας, έκρινε π.χ. την παράνομη παρακολούθηση του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων, απλά ως πιθανό πλημμέλημα. 

– Δικάστηκαν μόνο ιδιώτες γιατί πάλι ο Άρειος Πάγος, βάζοντας την υπόθεση στο αρχείο, συμπέρανε ότι δεν υπάρχει εμπλοκή κρατικού λειτουργού. Έσπευσε μάλιστα να το υπερτονίσει, με την ανακοίνωση που εξέδωσε πέρυσι το καλοκαίρι, η εισαγγελέας Γεωργία Αδειλίνη χρησιμοποιώντας το περίφημο «αναντίλεκτα». Μια λέξη που φαίνεται ότι θα μείνει στην ιστορία είτε ως υπερβάλλουσα αστοχία είτε ως υπερβάλλων ζήλος. Ή και τα δύο.  

– Είχαμε δηλαδή μια λίστα με περίπου 90 ονόματα-στόχους, εκ των οποίων το 1/3 παρακολουθούνταν κι από την ΕΥΠ και ο Άρειος Πάγος δεν έκρινε χρήσιμο να διερευνηθεί περισσότερο η συσχέτισή τους, πιθανό ενιαίο κέντρο, πολιτικοί εντολείς κτλ. 

Συμπτώσεις, συνωμοσίες, ομορφιές…

– Με τον Άρειο Πάγο να κλείνει βιαστικά την υπόθεση, το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών έκανε, ως μη όφειλε, επιπλέον ανακριτική δουλειά. Πρόεδρος και εισαγγελέας υπηρέτησαν γενναία τη δικαιοσύνη, δηλαδή τη βάση του κοινωνικού συμβολαίου, σε μια εποχή ωμών παρεμβάσεων κι εμπιστοσύνης στο ναδίρ. Κι ας έχουν ήδη μπει στην κρεατομηχανή των γνωστών ομάδων προπαγάνδας/μιντιακών bodyguards του Πρωθυπουργού.

– Αυτοί τουλάχιστον έκαναν τη δουλειά τους ανεμπόδιστοι. Όχι σαν τον κατασυκοφαντημένο Χρήστο Ράμμο, πρώην πρόεδρο της Αρχής Διασφάλισης Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ), που είδε την κυβέρνηση να αλλάζει μαύρα μεσάνυχτα την σύνθεση της ΑΔΑΕ με την αμέριστη συμπαράσταση του «αντισυστημικού» Κυριάκου Βελόπουλου (με αμφιλεγόμενη μάλιστα ερμηνεία της πλειοψηφίας και μια μέρα πριν η ΑΔΑΕ συνεδριάσει για το αν θα επιβάλλει πρόστιμο 100.000 ευρώ στην ΕΥΠ). Κάποιοι κακεντρεχείς παρατήρησαν ότι την ίδια εποχή άλλαξε και η σύνθεση του ΕΣΡ που είχε ταράξει στα πρόστιμα τον Βελόπουλο, αλλά τι να κάνεις; Να κάτσεις να μαλώσεις που οι Έλληνες όλο βαφτίζουμε τις συμπτώσεις συνωμοσίες;

– Είχαμε κι άλλες ομορφιές, αν θυμάστε. Όπως την πολυσυζητημένη γνωμοδότηση του ανώτερου εισαγγελέα της χώρας, Ισίδωρου Ντογιάκου, με την οποία απαγόρευσε στην ΑΔΑΕ να αντλήσει υλικό από τους παρόχους τηλεπικοινωνίας. Ή την αφαίρεση της έρευνας από τους δυο εισαγγελείς που την είχαν αναλάβει αρχικά, ενώ ήταν έτοιμοι να καλέσουν τους πρώτους υπόπτους –  η κυρία Αδειλίνη την ανέθεσε στον Αντιεισαγγελέα Αρείου Πάγου, Αχιλλέα Ζήση, υποτίθεται για να αναβαθμιστεί. Η κατάληξη ήταν ένα πόρισμα 287 σελίδων που η καλή δουλειά του Πλημμελειοδικείου καθιστά φιάσκο. 

Δηλαδή, τι βγήκε από τις καταθέσεις στο Πλημμελειοδικείο;

– Εμφανίστηκε, ας πούμε, ο μάρτυρας Σταμάτης Τρίμπαλης και ομολόγησε ότι ήταν αχυράνθρωπος του Λαβράνου στην επίμαχη εταιρεία Krikel, ενώ στην εξεταστική-παρωδία είχε πει ότι δεν τον γνώριζε καν. 

– Το ακόμα χειρότερο: ο Τρίμπαλης κατέθεσε ότι ο Λαβράνος και το δεξί του χέρι, Σωτήρης Ντάλλας, του είχαν δώσει εκ των προτέρων κάποιες από τις ερωτήσεις που θα του γίνονταν από τους βουλευτές της ΝΔ. Την προηγούμενη μέρα από την κατάθεσή του στην εξεταστική, μάλιστα, είχε λάβει στο Whatsapp έγγραφο με τις ερωτήσεις. Όταν ολοκληρώθηκε η κατάθεσή του, ο Τρίμπαλης πήρε μήνυμα «τα πήγες πολύ καλά».

– Επίσης, από τον ίδιο: «όταν έγιναν οι έλεγχοι της αστυνομίας στα σπίτια μας, γνωρίζαμε από πριν ότι θα έρθουν, γιατί μας είχε ειδοποιήσει ο Λαβράνος». Ο «ιδιώτης» Λαβράνος… 

– Μια γλυκιά στιγμή ήταν όταν η συνήγορος Λαβράνου είπε στον συνήγορο Μπίτζιου «με την άδειά σας, χρησιμοποιώ τον εντολέα σας». Αμφότεροι φυσικά αρνούνταν οποιαδήποτε ανάμειξη με το Predator. 

– Ο δημοσιογράφος Θανάσης Κουκάκης, κοινός στόχος ΕΥΠ-Predator, από τον οποίο ξεκινά το σκάνδαλο πίσω στο 2020, κατέθεσε ότι η Δικαιοσύνη αρνείται να καλέσει για εξέταση τα στελέχη της ΕΥΠ που χειρίστηκαν το Predator παρότι τους έχει κατονομάσει στην κατάθεσή του στον Άρειο Πάγο. 

– Και βεβαία υπάρχει αυτή η προπληρωμένη κάρτα του κρεοπώλη Αιμίλιου Κοσμίδη (αντικείμενο-φετίχ πια της νεοελληνικής πολιτικής ιστορίας), από την οποία έγιναν 165 συναλλαγές για μολυσμένα μηνύματα με τελευταία ημερομηνία χρήσης την ημέρα που η άλλη επίμαχη εταιρεία Intellexa ξήλωσε τους σέρβερ της με το που πιστοποιήθηκε η χρήση Predator στην Ελλάδα. Ο αντιεισαγγελέας Ζήσης είχε αρχειοθετήσει τις σχετικές μηνύσεις με το επιχείρημα ότι τρίτο πρόσωπο έκανε χρήση της prepaid, η Εθνική Τράπεζα όμως το διέψευσε αφού απαιτείται ταυτοποίηση του δικαιούχου μέσω SMS στο κινητό του. Τα σχετικά σημεία της δίκης θα ήταν ξεκαρδιστικά, αν δεν έδειχναν ολέθρια προχειρότητα ή στεγνή συγκάλυψη. 

Τρία ακόμα αμείλικτα ερωτήματα…

– Υπάρχει ακόμα έστω μέρος του υλικού των παρακολουθήσεων ή καταστράφηκε με τους ξηλωμένους σέρβερ; Γιατί αν υπάρχει αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι (μπορεί να) καθιστά τους στόχους, σημαντικούς δημόσιους παράγοντες της χώρας, διαρκώς εκβιαζόμενους;

– Γιατί δεν εφαρμόζει η κυβέρνηση την απόφαση του ΣτΕ που έκρινε αντισυνταγματική τη διάταξη του νόμου που απαγόρευσε την ενημέρωση των προσώπων που παρακολουθούνται για λόγους εθνικής ασφάλειας; [Νόμος που, να μια ακόμα «συμπτωματική σύμπτωση», τροποποιήθηκε το 2021, όταν τα πρώτα θύματα αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι είναι στόχοι].

– Το πιο ρητορικό απ’ όλα: Χρυσοχοϊδης, Χατζηδάκης, Γεραπετρίτης, Γεωργιάδης, Θεοδωρικάκος, Δένδιας, Βορίδης, Μυλωνάκης, Κεραμέως, Αβραμόπουλος, Σκέρτσος, Κικίλιας, Σδούκου και Κεφαλογιάννη – όλοι τους στόχοι αλλά και στελέχη της κυβέρνησης και της ΝΔ- γιατί δεν κατέθεσαν μηνύσεις προκειμένου να μάθουν ποιος και γιατί τους παρακολουθούσε; 

Δεν είναι μόνο θέμα πολιτικής αξιοπρέπειας αλλά και πιθανές δικές τους μηνύσεις θα είχαν να εισφέρουν σημαντικές πληροφορίες στη δίκη – όπως είπε και ο δικηγόρος θυμάτων Predator, Ζαχαρίας Κεσσές, «γι’ αυτά τα πρόσωπα γυρνάει πίσω η δικογραφία». Για να άνοιξει μια νέα διάσταση στην υπόθεση που θα διερευνήσει ακόμα και κακουργηματικές πράξεις όπως κατασκοπεία. 

Τώρα αν όλα όσα διαβάσετε, έτσι μαζεμένα κιόλας, σας προκαλούν ασφυξία, ίλιγγο ή ακόμα και αηδία, μην ανησυχείτε: το φινάλε είναι, αν όχι happy, τουλάχιστον διασκεδαστικό. Την εβδομάδα που μας πέρασε ψηφίστηκε από την Βουλή νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης που αφορά τη σύσταση και λειτουργία Ενιαίου Ψηφιακού Μητρώου παρακολούθησης υποθέσεων διαφθοράς…

* Η υπόθεση δε θα είχε φτάσει εδώ που έχει φτάσει χωρίς την σπουδαία δημοσιογραφική δουλειά λίγων δημοσιογράφων που επέμειναν όταν παντού έπεφτε ομίχλη και πραγματικά ελάχιστων μέσων που τους στήριξαν. Από τα ρεπορτάζ τους άλλωστε αντλείται μεγάλο μέρος όσων μόλις διαβάσατε, ενώ οι ίδιοι αποτέλεσαν ουσιώδεις μάρτυρες στη δίκη. Είναι κρίσιμο να μην το ξεχνάμε όταν παπαγαλίζουμε τα γνωστά συνθήματα.