Τι κρύβει η αντίδραση της Κίνας στην επίθεση κατά του Ιράν

Όταν το περασμένο Σάββατο, ΗΠΑ και Ισραήλ εξαπέλυσαν επίθεση κατά του Ιράν, η Κίνα περίμενε αρκετές ώρες πριν εκδώσει την επίσημη θέση της.

Η αρχική αντίδραση ήταν να εκφράσει την “έντονη ανησυχία” της, καλώντας για άμεση διακοπή των στρατιωτικών επιθέσεων και επανέναρξη του διαλόγου.

Την επόμενη ημέρα, ο Υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι χαρακτήρισε “απαράδεκτες” τις επιθέσεις και επανέλαβε την ανάγκη για συνέχιση των συνομιλιών.

Ωστόσο, δεν υπήρξαν ενδείξεις για άμεση στρατιωτική παρέμβαση και κάτι τέτοιο δεν θα ήταν ρεαλιστικό.

Όπως συνέβη και σε άλλες πρόσφατες συγκρούσεις, όπως η επίθεση στο Ιράν πέρυσι, η Κίνα καταδίκασε τη χρήση βίας αλλά παρέμεινε ουδέτερη, έχοντας πάντα στο μυαλό της τα μακροπρόθεσμα συμφέροντά της.

Γιατί η Κίνα μένει εκτός της σύγκρουσης

Η στρατιωτική ισχύς της Κίνας έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Η χώρα έχει διεξάγει στρατιωτικές ασκήσεις με το Ιράν και ίδρυσε στρατιωτική βάση στο Τζιμπουτί στην Ανατολική Αφρική το 2017. Ωστόσο, η κύρια προτεραιότητά της παραμένει η άμυνα των συμφερόντων της στην Ασία, από την Ταϊβάν μέχρι τη Νότια Σινική Θάλασσα.

Η Κίνα έχει εμπλακεί στη διπλωματία της Μέσης Ανατολής, όπου έχει δει ευκαιρίες για διπλωματική επιρροή, βοηθώντας στην προσέγγιση Ιράν – Σαουδικής Αραβίας το 2023.

Επιλέγει όμως να βλέπει τους πολέμους των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν και το Ιράκ ως παραδείγματα προς αποφυγή.

Ο Ουίλιαμ Γιανγκ, αναλυτής στην Ομάδα Διεθνών Κρίσεων, δηλώνει: «Η Κίνα είναι απρόθυμη να προβάλει στρατιωτική δύναμη πέρα από τα άμεσα σύνορά της και δεν επιθυμεί να αναλάβει το ρόλο του εγγυητή της ασφάλειας σε ασταθείς περιοχές όπως η Μέση Ανατολή».

Η Κίνα έχει προσφέρει διπλωματική και οικονομική υποστήριξη στη Ρωσία και τη Βενεζουέλα, αλλά απέχει από κάθε στρατιωτική ενέργεια στην Ουκρανία ή τη Λατινική Αμερική.

Η στάση της Κίνας στη σύγκρουση αυτή δείχνει τα όρια της επιρροής της στη διεθνή γεωπολιτική, σύμφωνα με τον Κρεγκ Σίνγκλετον, ανώτερο συνεργάτη στην Ίδρυμα Άμυνας της Δημοκρατίας: «Η απάντηση του Πεκίνου είναι προβλέψιμα συγκρατημένη, υπογραμμίζοντας τη περιορισμένη ικανότητα της Κίνας να επηρεάσει τα γεγονότα όταν η σκληρή δύναμη έχει κινητοποιηθεί».

Η μαεστρία της κινεζικής διπλωματίας

Η δυσαρέσκεια της Κίνας με τις επιθέσεις κατά του Ιράν δεν αναμένεται να ανατρέψει τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ ή τα σχέδια για την επίσκεψη του Τραμπ στο Πεκίνο, σύμφωνα με τους αναλυτές. Οι σχέσεις της Κίνας με τις ΗΠΑ είναι πολύ πιο κρίσιμες από αυτές με το Ιράν, σε πολλούς τομείς, όπως το εμπόριο, την οικονομία και την Ταϊβάν.

Ο Τζορτζ Τσέν, συνεργάτης στην The Asia Group, αναφέρει: «Οι σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας είναι ήδη αρκετά περίπλοκες για να τις διαχειριστούν οι Πρόεδροι Τραμπ και Σι, και η προσθήκη του Ιράν δεν είναι κάτι που και οι δύο πλευρές επιθυμούν».

Ωστόσο, είναι πιθανό η Κίνα να καθυστερήσει την επίσκεψη του Τραμπ, όπως υποστηρίζει ο Τσέν.

Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου από το Ιράν, αλλά η κυβέρνηση ανησυχεί για την ενεργειακή ασφάλεια και έχει αναπτύξει εναλλακτικές πηγές. Το πιο ανησυχητικό για την Κίνα είναι οι αυξανόμενες τιμές και η πιθανότητα να χάσει πρόσβαση σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο από την ευρύτερη Μέση Ανατολή.

Η Κίνα εισήγαγε περίπου 1,4 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως από το Ιράν το περασμένο έτος, ωστόσο εκτιμάται ότι αρκετό πετρέλαιο είναι ήδη σε μεταφορά για να καλύψει τις ανάγκες της για άλλους 4-5 μήνες.

Αυτό θα επιτρέψει στα ανεξάρτητα διυλιστήρια της Κίνας να προσαρμοστούν και να αναζητήσουν εναλλακτικές λύσεις, με το πετρέλαιο από τη Ρωσία να αποτελεί την κύρια επιλογή.

Η Κίνα δεν φαίνεται να αποστέλλει στρατιωτική βοήθεια στο Ιράν για να πολεμήσει τις ΗΠΑ για διάφορους λόγους. Παρά το γεγονός ότι το πρόγραμμα πυραύλων του Ιράν βασίζεται στην κινεζική τεχνολογία, οι αναλυτές προβλέπουν ότι η Κίνα θα προτιμήσει να παραμείνει προσεκτική, παρά να στείλει πυραύλους ή άλλη στρατιωτική βοήθεια στο Ιράν.

Η Κίνα θέλει απλώς να τελειώσει η σύγκρουση το συντομότερο δυνατόν, όπως δήλωσε ο Τζέιμς Ντόρσεϊ, αναλυτής του Πανεπιστημίου Νανγιάνγκ στη Σιγκαπούρη.