Τα σενάρια ακριβού πετρελαίου και το… pass

Στο σενάριο παράτασης της κρίσης με συνακόλουθη παγιοποίηση των διεθνών τιμών πετρελαίου στα 100 δολάρια του βαρέλι και του φυσικού αερίου πάνω από τα 60 δολάρια ανά μεγαβατώρα μπαίνει στο “κάδρο” η ενεργοποίηση μέτρων, που ωστόσο θα έχουν απόλυτα στοχευμένο χαρακτήρα και με μόνη αναφορά τα καύσιμα. Αυτό, συνάγεται από τοποθετήσεις κυβερνητικών στελεχών αλλά και σχετικές πληροφορίες, την ώρα που η κυβέρνηση συνιστά ψυχραιμία και χαμηλούς τόνους, ώστε το δυσμενές σενάριο να μην καταστεί αυτοεκπληρούμενη προφητεία.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι στην αντλία και στο ρεύμα οι επιπτώσεις από την άνοδο των διεθνών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου είναι περιορισμένες και κυρίως “ανεκτές”, κάτι που, προς ώρας, δεν δικαιολογεί σενάρια μέτρων, που ούτως ή άλλως υπάρχουν στη “φαρέτρα”.

 Τα τρομολαγνικά σενάρια βλάπτουν

Χαρακτηριστική η δήλωση στο ertnews του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη. Όπως τόνισε, “όσο κακό είναι να υποτιμά κανείς τη διεθνή κρίση που βρίσκεται σε εξέλιξη, άλλο τόσο κακό είναι να καλλιεργείται κλίμα πανικού. Η Ελλάδα δεν βρίσκεται στη Μέση Ανατολή. Τα τρομολαγνικά σενάρια βλάπτουν πρώτα απ’ όλα την ίδια την κοινωνία. Η κυβέρνηση, μακριά από φωνές και αντάρα ασκεί πατριωτική πολιτική. Το ίδιο ισχύει στην οικονομία. Μπορεί να μην κλαίμε γοερά για τα συμφέροντα των φτωχών, όπως κάνουν πολλά κόμματα της αντιπολίτευσης, αλλά προσπαθούμε να εφαρμόζουμε πρακτικές που στηρίζουν την κοινωνία. Αυτό θα επιχειρήσουμε να κάνουμε και σε αυτήν την κρίση, μένοντας μακριά από υπερβολές και πολιτικές σαπουνόφουσκες”.

Επίσης, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης επανέλαβε ότι δεν υπάρχει, ούτε θα υπάρξει θέμα ενεργειακής ασφάλειας ή τροφοδοσίας της αγοράς.

Στοχευμένα μέτρα

Για τη λήψη μέτρων στήριξης των πολιτών ο κ. Χατζηδάκης, τόνισε ότι  “είμαστε εδώ, παρακολουθούμε τις εξελίξεις. Υπάρχει το προηγούμενο της κρίσης στην Ουκρανία, οπότε αντιδράσαμε έγκαιρα και σοβαρά όταν χρειάστηκε. Ό,τι χρειαστεί και ό,τι αντέχει η οικονομία και ο προϋπολογισμός, θα γίνει στην ώρα του. Δεν είμαστε ούτε θα γίνουμε θαυματοποιοί, προσπαθούμε να είμαστε αποτελεσματικοί και εθνικά χρήσιμοι”.

Ο πληθωρισμός

Αναφερόμενος στον πληθωρισμό και τις επιπτώσεις στην οικονομία ο κ. Χατζηδάκης τόνισε ότι, “ο προϋπολογισμός συντάχθηκε με σενάρια που λαμβάνουν υπόψη τιμές πετρελαίου μέχρι και 100 δολάρια το βαρέλι. Δηλαδή πολύ υψηλότερες σε σχέση με τις σημερινές. Είναι λογικό ότι αν διαρκέσει η κρίση και εδώ και αλλού, θα υπάρξουν κάποιες δυσμενείς συνέπειες. Αλλά είναι πολύ πρόωρο να μιλάμε γι’ αυτό, διότι δεν ξέρουμε πόσο θα διαρκέσει. Σημειώνω, πρώτον, ότι μόνο το 20-25 % του πετρελαίου και του φυσικού αερίου διεθνώς διέρχεται από τα στενά του Ορμούζ και ότι η Ελλάδα δεν προμηθεύεται καθόλου φυσικό αέριο από την περιοχή αυτή. Και δεύτερον, στην Ελλάδα το μεγαλύτερο τμήμα των τιμών που πληρώνει ο καταναλωτής στην αντλία δεν σχετίζεται με τις διεθνείς τιμές αλλά με τους φόρους. Άρα και η επίπτωση κανονικά θα πρέπει να είναι πολύ μικρότερη.”

Αντλία και διεθνείς τιμές

“Μας ανησυχούν οι τιμές και όχι η επάρκεια, καθώς δεν έχουμε μεγάλη εξάρτηση από τη συγκεκριμένη περιοχή” ανέφερε την ίδια ώρα σε συνέντευξή του, την Πέμπτη, στον Σκάϊ ο υφυπουργός  Περιβάλλοντος κι Ενέργειας Νίκος Τσάφος, τονίζοντας ότι η βασική μεταβλητή για την πορεία της αγοράς θα είναι το αν η κρίση κλιμακωθεί ή παραταθεί χρονικά, καθώς σε ένα τέτοιο σενάριο οι διεθνείς αγορές ενέργειας θα αντιδράσουν πιο έντονα.

Είναι προφανές ότι το θέμα του ενεργειακού κόστους απασχολεί περισσότερο την κυβέρνηση στην παρούσα φάση, παρά ο εφοδιασμός που κρίνεται επαρκής, όπως δήλωσε ο υφυπουργός ΠΕΝ, Νίκος Τσάφος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε ο υφυπουργός, η τιμή του Brent κινείται περίπου στα 85 δολάρια το βαρέλι ενώ πριν από λίγους μήνες ήταν περίπου στα 70 δολάρια, δηλαδή αυξήθηκε κατά 10%-15%. Ο ίδιος επισήμανε ότι η αύξηση στην τιμή του αργού πετρελαίου δεν μετακυλίεται πλήρως στην αντλία του πρατηρίου, καθώς πάνω από το 50% της λιανικής τιμής είναι φόροι, ενώ περίπου 40% αφορά το ίδιο το καύσιμο. Επίσης, η πτώση της ισοτιμίας δολαρίου-ευρώ λειτουργεί ως “μαξιλάρι” για τους καταναλωτές. Σε κάθε περίπτωση, όπως, είπε,  οι τιμές απέχουν ακόμη πολύ από την κρίση του 2022, όταν το πετρέλαιο είχε φτάσει έως και 120 δολάρια.

Το φυσικό αέριο

Στην περίπτωση του φυσικού αερίου, η τιμή στην Ευρώπη έχει ανέβει από 30 στα 50-60 ευρώ. Εντούτοις, τα επίπεδα, με βάση τον κ. Τσάφο, που εμφανίστηκε καθησυχαστικός, σήμερα είναι παρόμοια με πέρυσι και απέχουν πολύ από τα 350 ευρώ που είχε φτάσει το αέριο κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης του 2022, οπότε και ενεργοποιήθηκαν μέτρα παρέμβασης και επιδοτήσεων.

Όπως είπε αναφερόμενος, στο συναφές θέμα του κόστους ηλεκτρισμού, ο κ. Τσάφος, τον Ιανουάριο η χονδρική βρισκόταν στα 109 ευρώ και το Φεβρουάριο έπεσε περαιτέρω στα 78 ευρώ, ενώ τις τελευταίες ημέρες έχει επανέλθει κοντά στα 100 ευρώ.

Έτσι, προκύπτει ότι η τιμή παραμένει κοντά στα επίπεδα των προηγούμενων μηνών και είναι ταυτόχρονα χαμηλότερη από πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Ενδεικτικά, σε Γερμανία, Αυστρία και Βουλγαρία βρίσκεται κοντά στα 115-117 ευρώ.

Με βάση τα παραπάνω, ο υφυπουργός τόνισε ότι “συναγερμός” θα σημάνει αν το πετρέλαιο φτάσει κοντά στα 100 δολάρια και το αέριο παγιωθεί πάνω από τα 60 ευρώ.

Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχει ανησυχία για τον ομαλό εφοδιασμό της χώρας μας, καθώς η Ελλάδα έχει μικρή εξάρτηση από την εμπόλεμη περιοχή. Τα δε ελληνικά διυλιστήρια έχουν εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Κατ’ επέκταση, η ελληνική κυβέρνηση εστιάζει περισσότερο στον κίνδυνο από τις ενεργειακές τιμές, παρά για λόγους προμήθειας και ασφάλειας. Έτσι, είναι προφανές, ότι τις εξελίξεις από εδώ και πέρα θα καθορίσει η διάρκεια και η ένταση του πολέμου, ενδεχόμενες επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, πιθανές εξελίξεις στα Στενά και στις μεταφορές ενέργειας.

Έλεγχοι

Για τους, δε, ελέγχους στην αγορά ο κ, Χατζηδάκης τόνισε ότι τα αρμόδια υπουργεία Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας όπως και η Αρχή Προστασίας του Καταναλωτή κινητοποιήθηκαν από την πρώτη στιγμή, επειδή συχνά παρατηρούνται φαινόμενα κερδοσκοπίας. Η κυβέρνηση θα κάνει όλα αυτά που πρέπει χωρίς καθυστέρηση. Δεν πρόκειται να ανεχθούμε φαινόμενα αισχροκέρδειας και δεν θα μείνουμε σε εκκλήσεις γιατί αυτές δεν γίνονται ακουστές. Υπάρχει η τεχνογνωσία, έχουμε την εμπειρία από ανάλογες κρίσεις στο παρελθόν και θα προχωρήσουμε στην υιοθέτηση όλων των απαιτούμενων μέτρων και πρωτοβουλιών. Δεν υπόσχομαι κάποια μαγική συνταγή, ούτε λέω ότι αν το πετρέλαιο διεθνώς ανεβαίνει, η Ελλάδα θα είναι η μόνη εξαίρεση. Μιλάμε για την αισχροκέρδεια και την αντιμετώπιση τέτοιου είδους φαινομένων.

Από την πλευρά του ο Ο Υπουργός Ανάπτυξης υπογράμμισε ότι η Κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

«Αυτή η Κυβέρνηση έχει αποδείξει στις πιο δύσκολες στιγμές αυτών των επτά ετών ότι ξέρει να διαχειρίζεται μεγάλες και δύσκολες κρίσεις και να προστατεύει την ελληνική κοινωνία», τόνισε ο Υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος σε συνέντευξή του στην εκπομπή «10 Παντού» του OPEN.

«Το Υπουργείο Ανάπτυξης έχει επεξεργαστεί μια σειρά έκτακτων ρυθμιστικών μέτρων και είμαστε σε απόλυτη ετοιμότητα να τα θέσουμε σε εφαρμογή. Το μόνο που απομένει είναι η συνολική κυβερνητική απόφαση», σημείωσε ο κ. Θεοδωρικάκος.

Ο Υπουργός Ανάπτυξης υπογράμμισε ότι η Κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις πιθανές επιπτώσεις τους στην οικονομία και την αγορά. «Το κλίμα ανησυχίας και αβεβαιότητας που υπάρχει αυτή τη στιγμή στην ευρύτερη περιοχή απαιτεί από εμάς σοβαρές  και υπεύθυνες τοποθετήσεις, συνεχή παρακολούθηση και εγρήγορση»,  επεσήμανε χαρακτηριστικά.

Όπως εξήγησε, εάν οι πολεμικές επιχειρήσεις συνεχιστούν για ορισμένες εβδομάδες, «υπάρχει σημαντική πιθανότητα αρνητικών επιπτώσεων στην παγκόσμια οικονομία και ιδιαίτερα στην Ευρώπη», καθώς η ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής αποτελεί βασική πηγή ενεργειακών πόρων. «Από τη συγκεκριμένη περιοχή προέρχεται περίπου το ένα τέταρτο των ενεργειακών πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται διεθνώς. Επομένως υπάρχει ζήτημα σημαντικής επιβάρυνσης του κόστους για τη μεταφορά του πετρελαίου», σημείωσε.

«Είμαστε υποχρεωμένοι να έχουμε αυτό το σενάριο επάνω στο τραπέζι και να είμαστε έτοιμοι να παρέμβουμε», υπογράμμισε, επισημαίνοντας ότι τα μέτρα που έχουν προετοιμαστεί έχουν στόχο την προστασία της οικονομίας, της κοινωνίας και ιδιαίτερα των καταναλωτών. «Θέλω να στείλω ένα ξεκάθαρο μήνυμα: δεν υπάρχει περίπτωση να γίνει αποδεκτή καμιάς μορφής ασυδοσία στην αγορά. Η αισχροκέρδεια δεν γίνεται αποδεκτή, δε θα επιτρέψουμε σε κανέναν να κάνει κερδοσκοπικά παιχνίδια», είπε.

Ο κ. Θεοδωρικάκος επεσήμανε ότι ο ελεγκτικός μηχανισμός της νέας Ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας του Καταναλωτή βρίσκεται ήδη σε πλήρη εγρήγορση, πραγματοποιώντας εκατοντάδες ελέγχους στην αγορά. «Τα φαινόμενα που έχουμε εντοπίσει είναι σχετικά περιορισμένα και με τη λήψη των μέτρων θα μηδενιστούν», υπογράμμισε.