Ποιες περιοχές της χώρας μπορούν να φιλοξενήσουν νέα data centers

Νέα γεωγραφία αποκτά σταδιακά ο χάρτης των επενδύσεων σε data centers στην Ελλάδα, καθώς το ενδιαφέρον των επενδυτών μετατοπίζεται από την ήδη κορεσμένη Αττική προς περιοχές της περιφέρειας που διαθέτουν επαρκή ηλεκτρική ισχύ και κατάλληλες υποδομές.

Στο επίκεντρο των σχεδιασμών βρίσκονται κυρίως η Δυτική Μακεδονία και η Θεσσαλία, οι οποίες εμφανίζονται ως οι πλέον κατάλληλες για την ανάπτυξη μεγάλων ψηφιακών υποδομών τα επόμενα χρόνια.

Το βασικό κριτήριο για την εγκατάσταση των ενεργοβόρων αυτών υποδομών είναι πλέον ο λεγόμενος «ηλεκτρικός χώρος», δηλαδή η διαθέσιμη ισχύς στο δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με τον ενεργειακό χάρτη που έχει επεξεργαστεί ο ΑΔΜΗΕ, η Δυτική Μακεδονία διαθέτει έως περίπου 700 MW διαθέσιμης ισχύος για τέτοιες επενδύσεις, ενώ η Θεσσαλία περίπου 650 MW, γεγονός που τις καθιστά τις δύο περιοχές με το μεγαλύτερο περιθώριο ανάπτυξης μεγάλων data centers στη χώρα.

Αντίθετα, η Αττική –παρά το γεγονός ότι αποτελεί σήμερα το βασικό hub ψηφιακών υποδομών– αντιμετωπίζει σημαντικούς περιορισμούς λόγω της αυξημένης ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας και της δέσμευσης μεγάλου μέρους της διαθέσιμης ισχύος από υφιστάμενες ή σχεδιαζόμενες επενδύσεις.

Η δυναμική του κλάδου είναι ήδη εμφανής. Στην ελληνική αγορά βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη ή σχεδιασμό έργα που θα αυξήσουν σημαντικά την εγκατεστημένη ισχύ των data centers τα επόμενα χρόνια. Μόνο στην Αθήνα, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς ανέρχεται σήμερα περίπου στα 21 MW, ενώ άλλα έργα συνολικής ισχύος άνω των 150 MW βρίσκονται σε στάδιο σχεδιασμού ή αδειοδότησης, διαμορφώνοντας ένα σημαντικό pipeline νέων επενδύσεων.

Παράλληλα, η ανάπτυξη των data centers εντάσσεται σε έναν ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό που φιλοδοξεί να μετατρέψει την Ελλάδα σε περιφερειακό κόμβο ψηφιακών υποδομών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, μέχρι το τέλος της δεκαετίας θα μπορούσαν να αναπτυχθούν στη χώρα νέες εγκαταστάσεις ισχύος 200 έως 500 MW, προσελκύοντας επενδύσεις που ενδέχεται να φθάσουν τα 2 έως 5 δισ. ευρώ. Κομβικό ρόλο σε αυτή τη στρατηγική φαίνεται να διαδραματίζει η Δυτική Μακεδονία, όπου η απολιγνιτοποίηση δημιουργεί νέες δυνατότητες αξιοποίησης των ενεργειακών υποδομών.

Η ΔΕΗ εξετάζει ήδη την ανάπτυξη ενός μεγάλου συγκροτήματος data centers στην περιοχή, αρχικής ισχύος περίπου 300 MW, το οποίο θα μπορούσε σε επόμενη φάση να επεκταθεί σε εγκαταστάσεις συνολικής ισχύος έως και 1 GW. Το σχέδιο συνδέεται με ένα ευρύτερο ενεργειακό οικοσύστημα που περιλαμβάνει νέες μονάδες φυσικού αερίου, μεγάλα φωτοβολταϊκά πάρκα, συστήματα αποθήκευσης ενέργειας και αντλησιοταμιευτικά έργα, δημιουργώντας ένα ενεργειακό «καλάθι» ικανό να τροφοδοτήσει τις απαιτητικές ενεργειακά ψηφιακές υποδομές.

Σημαντικός παράγοντας για την ανάπτυξη της αγοράς θεωρείται επίσης η δυνατότητα των data centers να συνδέονται με μονάδες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (PPAs), περιορίζοντας έτσι την επιβάρυνση του ηλεκτρικού συστήματος και βελτιώνοντας το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των επενδύσεων.

Σε κάθε περίπτωση, η τελική εικόνα του νέου ψηφιακού χάρτη της χώρας θα εξαρτηθεί από δύο κρίσιμους παράγοντες: την ταχύτητα ανάπτυξης των δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και την ικανότητα των περιφερειών να δημιουργήσουν ένα ελκυστικό επενδυτικό περιβάλλον.

Εάν οι σχεδιασμοί προχωρήσουν σύμφωνα με τα σημερινά σενάρια, η επόμενη δεκαετία θα μπορούσε να σηματοδοτήσει τη δημιουργία νέων «ψηφιακών κοιλάδων» στην ελληνική περιφέρεια, μετατρέποντας περιοχές που μέχρι πρόσφατα ήταν συνδεδεμένες με την παραδοσιακή ενεργειακή βιομηχανία σε πυρήνες της ψηφιακής οικονομίας.