Παγκόσμια πρωτοπορία: Εμβόλιο σχεδιασμένο από τεχνητή νοημοσύνη

Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Cambridge ανακοίνωσαν ότι ανέπτυξαν ένα νέο είδους εμβόλιο χρησιμοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη, το οποίο θα μπορούσε να παρέχει προστασία απέναντι σε ευρύ φάσμα ιών και να αποτρέψει μελλοντικές πανδημίες.

Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, είναι η πρώτη φορά που το βασικό συστατικό ενός εμβολίου σχεδιάζεται εξ ολοκλήρου από τεχνητή νοημοσύνη και δοκιμάζεται σε ανθρώπους.

Το εμβόλιο έχει σχεδιαστεί για να δρα ενάντια σε όλους τους κορωνοϊούς – περιλαμβάνοντας όλες τις παραλλαγές του Covid και τους ιούς που μπορεί να μεταδοθούν από ζώα στους ανθρώπους – μειώνοντας την πιθανότητα εμφάνισης της επόμενης πανδημίας. Η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, αλλά η ομάδα ήδη αναπτύσσει ξεχωριστά εμβόλια για γρίπη και Έμπολα.

Κανονικά, τα εμβόλια εκπαιδεύουν το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει έναν ιό για να τον καταπολεμήσει. Ωστόσο, πολλοί ιοί αλλάζουν συχνά μορφή – δηλαδή μεταλλάσσονται – με αποτέλεσμα τα εμβόλια να χρειάζονται συνεχείς αναπροσαρμογές. Αυτός είναι ο λόγος που τα εμβόλια για Covid και γρίπη πρέπει να ενημερώνονται τακτικά.

«Πάντα είμαστε ένα βήμα πίσω», δηλώνει ο καθηγητής Jonathan Heeney από το Cambridge. «Στόχος μας είναι να προλάβουμε την εξάπλωση και να προστατεύσουμε τον πληθυσμό από μελλοντικά ξεσπάσματα ή πανδημίες».

Η ομάδα ανέλυσε γνωστούς γενετικούς κώδικες διαφόρων κορωνοϊών, χρησιμοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη για να σχεδιάσει έναν «υπεραντιγόνο» ικανό να εκπαιδεύει το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να προστατεύει από όλη την οικογένεια των ιών, ακόμη και αν αυτοί μεταλλαχθούν ή περάσουν από ζώα σε ανθρώπους.

Αντιστοίχως, πραγματοποιούνται δοκιμές σε 39 εθελοντές για την αξιολόγηση της ασφάλειας του εμβολίου, ενώ δεύτερη μελέτη με περίπου 200 άτομα θα δώσει καλύτερη εικόνα για την ικανότητα του ανοσοποιητικού να αντιδράσει. Σύμφωνα με τα πρώτα αποτελέσματα, η αντίδραση του ανοσοποιητικού ήταν «μέτρια», αλλά το επίτευγμα έχει προκαλέσει ενθουσιασμό στην επιστημονική κοινότητα.

Οι ερευνητές ήδη διεξάγουν μελέτες σε ζώα για καθολικά εποχικά εμβόλια γρίπης που δεν θα χρειάζονται ετήσια αναπροσαρμογή, καθώς και για το H5N1, σε περίπτωση που ο ιός μετατραπεί σε ανθρώπινη πανδημία. Παράλληλα, εξετάζεται και εμβόλιο για ιογενείς αιμορραγικούς πυρετούς, όπως ο Έμπολα.

Ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί «game changer» στην έρευνα εμβολίων, καθώς μπορεί να προβλέψει την αντίδραση του ανοσοποιητικού και να επιταχύνει την ανάπτυξη, σώζοντας ζωές.

Η καθηγήτρια Marian Knight, επιστημονική διευθύντρια του National Institute for Health and Care Research, χαρακτήρισε την επιτυχία του AI-σχεδιασμένου «υπεραντιγόνου» ως «ορόσημο στην ικανότητά μας να παρέχουμε ευρεία και μακροχρόνια προστασία από ιούς».