Οι σκληροπυρηνικοί του Ιράν πιέζουν για ανάπτυξη πυρηνικής βόμβας

Η αντιπαράθεση μεταξύ των σκληροπυρηνικών του Ιράν σχετικά με το αν η Τεχεράνη πρέπει να επιδιώξει την κατασκευή πυρηνικής βόμβας, αψηφώντας τις εντεινόμενες επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, γίνεται όλο και πιο έντονη, πιο δημόσια και πιο επιτακτική, σύμφωνα με πηγές από τη χώρα που επικαλείται το Reuters.

Με τους Φρουρούς της Επανάστασης να κυριαρχούν πλέον μετά τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, στην αρχή του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, οι σκληροπυρηνικές απόψεις σχετικά με την πυρηνική πολιτική του Ιράν βρίσκονται σε άνοδο, ανέφεραν δύο ανώτερες ιρανικές πηγές.

Ενώ οι δυτικές χώρες πιστεύουν εδώ και καιρό ότι το Ιράν επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνική βόμβα -ή τουλάχιστον την ικανότητα να κατασκευάσει μία σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα-, το Ιράν το έχει αρνηθεί, αναφέροντας ότι ο Χαμενεΐ είχε απαγορεύσει τα πυρηνικά όπλα, καθώς αυτά απαγορεύονται από το Ισλάμ, και επικαλούμενο τη συμμετοχή του στη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων.

Δεν υπάρχει αλλαγή του πυρηνικού δόγματος του Ιράν και η Τεχεράνη δεν είχε αποφασίσει να επιδιώξει την κατασκευή πυρηνικής βόμβας, ανέφερε μία από τις πηγές, αλλά σοβαρές φωνές στο κατεστημένο αμφισβητούν την υφιστάμενη πολιτική και απαιτούν αλλαγή.

Οι αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν, που έλαβαν χώρα εν μέσω συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, ενδέχεται να έχουν αλλάξει τα δεδομένα πείθοντας τους Ιρανούς στρατηγούς ότι δεν έχουν να κερδίσουν πολλά από την αποκήρυξη της πυρηνικής βόμβας ή την παραμονή στη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων.

Η στάση των σκληροπυρηνικών

Η ιδέα της αποχώρησης από τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT) —κάτι για το οποίο οι σκληροπυρηνικοί είχαν απειλήσει στο παρελθόν— προβάλλεται όλο και περισσότερο στα κρατικά μέσα ενημέρωσης, μαζί με την ιδέα —που κάποτε αποτελούσε ταμπού στη δημόσια συζήτηση— ότι το Ιράν θα πρέπει να επιδιώξει απερίφραστα την κατασκευή πυρηνικής βόμβας.

Το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, το οποίο συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης, δημοσίευσε την Πέμπτη ένα άρθρο στο οποίο ανέφερε ότι το Ιράν πρέπει να αποχωρήσει από τη Συνθήκη NPT το συντομότερο δυνατόν, διατηρώντας παράλληλα ένα πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας για μη στρατιωτικούς σκοπούς.

Ο σκληροπυρηνικός πολιτικός Mohammad Javad Larijani, αδελφός του υψηλόβαθμου αξιωματούχου Ali Larijani που σκοτώθηκε σε επίθεση αυτό το μήνα, αναφέρθηκε αυτή την εβδομάδα από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης, προτρέποντας το Ιράν να αναστείλει τη συμμετοχή του στη Συνθήκη NPT.

«Η Συνθήκη NPT πρέπει να ανασταλεί. Πρέπει να συγκροτήσουμε μια επιτροπή για να αξιολογήσουμε αν η NPT μάς είναι χρήσιμη. Αν αποδειχθεί χρήσιμη, θα επιστρέψουμε σε αυτήν. Αν όχι, ας την κρατήσουν» είπε.

Νωρίτερα αυτό το μήνα, η κρατική τηλεόραση μετέδωσε ένα απόσπασμα με τον συντηρητικό σχολιαστή Νάσερ Τοράμπι, στο οποίο είπε ότι το ιρανικό κοινό απαιτούσε το εξής: «Πρέπει να δράσουμε για να κατασκευάσουμε ένα πυρηνικό όπλο. Είτε θα το κατασκευάσουμε είτε θα το αποκτήσουμε».

Η πυρηνική πολιτική αποτέλεσε επίσης αντικείμενο εσωτερικών συζητήσεων στους κυβερνητικούς κύκλους, ανέφεραν οι δύο πηγές στο Reuters, προσθέτοντας ότι υπήρχαν διαφωνίες μεταξύ των σκληροπυρηνικών στοιχείων —συμπεριλαμβανομένων των Φρουρών της Επανάστασης— και των μελών της πολιτικής ιεραρχίας σχετικά με τη σκοπιμότητα μιας τέτοιας κίνησης.

Βεβαίως, Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν απειλήσει στο παρελθόν ότι θα επανεξετάσουν τη συμμετοχή τους στη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT) ως διαπραγματευτική τακτική κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων με τη Δύση για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, οι οποίες διήρκεσαν πάνω από δύο δεκαετίες, χωρίς όμως να το έχουν πράξει ποτέ.

Η δημόσια συζήτηση τώρα ενδέχεται να αποτελεί μέρος μιας τέτοιας τακτικής.

Επίσης, δεν είναι καθόλου σαφές πόσο γρήγορα θα μπορούσε το Ιράν να προχωρήσει στην κατασκευή βόμβας, μετά από εβδομάδες αεροπορικών επιθέσεων στις πυρηνικές, βαλλιστικές και άλλες επιστημονικές εγκαταστάσεις του.

Το Ισραήλ προειδοποιούσε επανειλημμένα επί πολλά χρόνια ότι το Ιράν απέχει μόλις λίγους μήνες από την κατασκευή πυρηνικής βόμβας, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ σήμερα ανέφερε εκ νέου πως η πιθανότητα απόκτησης πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη αποτέλεσε βασική αιτιολόγηση για τις επιθέσεις. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε, δε, ότι «το Ιράν θα μπορούσε να εξαπολύσει επίθεση στη Μέση Ανατολή μέσα σε 2 με 4 εβδομάδες».

Δεν υπάρχει ακόμη αλλαγή στην πυρηνική πολιτική

Αναλυτές έχουν δηλώσει ότι ο στόχος της Ισλαμικής Δημοκρατίας ήταν να αποκτήσει το καθεστώς ενός κράτους ικανού να παράγει γρήγορα μια βόμβα εάν χρειαστεί, αλλά χωρίς να υποστεί το καθεστώς του παρία που θα μπορούσε να συνοδεύει το ίδιο το όπλο.

Οι διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης και άλλα ανώτερα στελέχη είχαν προειδοποιήσει στο παρελθόν ότι το Ιράν θα έπρεπε να στραφεί κατευθείαν στην κατασκευή μιας βόμβας εάν απειλούνταν η επιβίωση της Ισλαμικής Δημοκρατίας – μια προϋπόθεση που μπορεί να πληροί ο τρέχων πόλεμος.

Η φετφά του Χαμενεΐ, ή αλλιώς θρησκευτική άποψη ότι τα πυρηνικά όπλα δεν επιτρέπονται στο Ισλάμ, εκδόθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000, αν και δεν εκδόθηκε ποτέ γραπτώς. Ο Χαμενεΐ την επανέλαβε το 2019.

Μία από τις δύο ανώτερες ιρανικές πηγές ανέφερε ότι με τον θάνατο του Χαμενεΐ και του Αλί Λαριτζανί, ο οποίος, σύμφωνα με την πηγή, είχε επίσης αντιδράσει στους σκληροπυρηνικούς, γίνεται όλο και πιο δύσκολο να αντιμετωπιστούν τα πιο επιθετικά επιχειρήματα.

Δεν ήταν επίσης σαφές εάν η υποχρέωση υπακοής στην άγραφη φετφά του Χαμενεΐ παρέμενε σε ισχύ και μετά τον θάνατό του, αν και πιθανότατα κάτι τέτοιο θα ίσχυε εκτός κι αν ανακαλούνταν από τον νέο ανώτατο ηγέτη – τον γιο του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τον θάνατο του πατέρα του.