“Σχέδιο Οδυσσέας”: Χτίζοντας ένα ελληνικό νουάρ στον απόηχο της Κρίσης

Πώς φτιάχνεις ένα ελληνικό νουάρ που να μη μοιάζει σαν, απλώς, να δανείζεται συνεχώς από τα σημεία αναφοράς του;

Για τον Γιώργο Γκικαπέππα, σκηνοθέτη μεταξύ άλλων της έξοχης “Έρημης Χώρας”, η απάντηση βρίσκεται στην αφοσιωμένη προσπάθεια να ριζωθεί η ιστορία σε κάτι απτό, ντόπιο, αληθινό. (Όπως εξάλλου συνέβη και με προηγούμενες δουλειές του.)

Ένας παράγοντας εδώ, είναι και η πολύ κρίσιμη χρονική τοποθέτηση – σε μια Ελλάδα στον απόηχο της κρίσης, μια περίοδο που ακόμα πολλοί αποφεύγουν να εξετάσουν.

Η ιστορία όμως στο “Σχέδιο Οδυσσέας” ξεκινά ακόμα παλιότερα. Το 1975, η άνοδος της τρομοκρατίας στην Ελλάδα οδηγεί τις μυστικές υπηρεσίες στη δημιουργία του «Οδυσσέα», ενός απόρρητου προγράμματος που στρατολογεί και εκπαιδεύει ορφανά παιδιά από δομές, ώστε να αποτελέσουν μετέπειτα αόρατους πληροφοριοδότες.

Σαράντα χρόνια αργότερα, στα μέσα δηλαδή των 2010ς, δύο ανεξήγητες δολοφονίες ανοίγουν έναν νέο κύκλο αποκαλύψεων, με τον αστυνόμο Χρήστο Καπετάνο και την αξιωματικό της αντιτρομοκρατικής Βαλέρια Ραχή να βρίσκονται στο επίκεντρο των εξελίξεων. Η αναζήτηση της αλήθειας τους οδηγεί σε έναν σκοτεινό λαβύρινθο, αποκαλύπτοντας πως πίσω από τις δολοφονίες κρύβεται ένα βαθύτερο κίνητρο, συνδεδεμένο με το μυστικό σχέδιο «Οδυσσέας» και το τραύμα που άφησε σε όσους συμμετείχαν σε αυτό.

Η σειρά αποτελεί το επόμενο βήμα της COSMOTE TV στον τομέα της μυθοπλασίας, με τα γυρίσματα της σειράς να έχουν ήδη ξεκινήσει και να πραγματοποιούνται σε διάφορες περιοχές της Αττικής και της Εύβοιας. Τη σειρά 6 επεισοδίων γράφει και σκηνοθετεί ο Γιώργος Γκικαπέππας, με βάση το best-seller βιβλίο του Δημήτρη Σίμου “Ο θάνατος του Οδυσσέα” (Εκδόσεις Μεταίχμιο), με πρωταγωνιστές τον Θάνο Τοκάκη και τη Στεφανία Γουλιώτη.

Μια παραγωγή που χρειάστηκε περίπου 70 διαφορετικές τοποθεσίες, περίπου 40 πρωταγωνιστικούς ρόλους, με γυρίσματα σε Αττική και Εύβοια, τα περισσότερα εκ των οποίων σε εξωτερικούς χώρους, σε δύσκολες συνθήκες, με κρύο, με βροχές.

Το “Σχέδιο Οδυσσέας” θα κάνει πρεμιέρα, αποκλειστικά στην COSMOTE TV, τη νέα τηλεοπτική σεζόν. Αλλά ως τότε, έχουμε μια πρώτη γεύση να σας δώσουμε, μέσα από τα όσα μας είπαν ο Γκικαπέππας αλλά κι ο Τοκάκης με τη Γουλιώτη, κατά την επίσκεψή μας σε μια μέρα γυρισμάτων. Αυτά είναι 5 πράγματα που μάθαμε για τη σειρά, απευθείας από το στόμα των συντελεστών.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΚΙΚΑΠΕΠΠΑΣ: «ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΦΤΙΑΞΟΥΜΕ ΕΝΑΝ ΕΛΛΗΝΑ ΑΣΤΥΝΟΜΟ – ΟΧΙ ΜΙΑ ΜΙΜΗΣΗ ΞΕΝΟΥ»

«Έχουμε να κάνουμε με ένα σύγχρονο φιλμ νουάρ. Με όρους νουάρ: ένας μοναχικός αστυνόμος, ένας lone wolf, εκτός Αθήνας, στη Χαλκίδα. Μια πόλη δίπλα μας, την οποία όμως κινηματογραφικά έχουμε αγνοήσει. Μου άρεσε πολύ αυτή η μετατόπιση, ότι είναι δίπλα, αλλά όχι στο κέντρο.

Φοβάσαι λίγο τη σύγκριση με τις ταινίες, με την παράδοση που έχουν οι Αμερικάνοι ή οι Γάλλοι πολύ σε αυτό το είδος το αστυνομικό. Φοβάσαι την αναμέτρηση, φοβάσαι τη σύγκριση. Πάντα λέμε τι γίνεται έξω, τι κάνουν έξω. Εγώ τα τελευταία χρόνια θέλω να γράφω ορίτζιναλ ιστορίες και να πω ότι στη χώρα μας μπορούμε να κάνουμε δικά μας πράγματα. Να πάψουμε να λέμε “αυτό είναι σαν το τάδε”.

Στην Ελλάδα πολλές φορές κάτι δουλεύει και κάτι άλλο όχι. Μπορεί να έχεις καλό σενάριο αλλά να μην είναι καλό το casting, ή το αντίστροφο. Θέλαμε όλα τα κομμάτια να λειτουργούν.

Έπρεπε να φτιάξουμε έναν Έλληνα αστυνόμο στη Χαλκίδα. Όχι μια μίμηση ξένου μοντέλου. Έναν άνθρωπο με τραύματα, με οικογενειακή ιστορία, που σταδιακά καταλαβαίνει ότι είναι μόνος απέναντι σε όλους.

Η ιστορία ακουμπά και την ελληνική πραγματικότητα. Στην αρχή φαίνεται ότι έχει να κάνει με εθνικιστικούς κύκλους. Αλλά ο τρόπος που γίνεται δείχνει κάτι πιο σύνθετο. Μπορεί να είναι μαφία, μπορεί να είναι μυστικές υπηρεσίες, μπορεί να είναι και μέσα από την ίδια την αστυνομία.

Αυτός ο δαίδαλος ήταν που μας γοήτευσε.»

«ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΝΑ ΜΙΛΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΜΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΑΚΟΜΗ ΑΝΟΙΧΤΗ»

«Ερωτεύτηκα αυτό το βιβλίο. Είναι ένα σύγχρονο έργο, του 2015, που αφορά μια εποχή πολύ κοντινή μας, αλλά που δεν έχει ακόμη επιλυθεί ή κατανοηθεί πλήρως: την αλλαγή πολιτικής ηγεσίας, την κρίση, τα μνημόνια, τα δημοψηφίσματα, την άνοδο της Χρυσής Αυγής. Μου φάνηκε μια ευκαιρία να μιλήσουμε για μια περίοδο που είναι ακόμη ανοιχτή.

Η ιστορία ξεκινά από δύο ανεξιχνίαστες δολοφονίες. Δύο άνθρωποι που φαινομενικά δεν έχουν κάτι ιδιαίτερο, εκτελούνται με έναν πολύ επαγγελματικό τρόπο. Η ιστορία διαδραματίζεται τον Φεβρουάριο του 2015, αμέσως μετά την εκλογή του ΣΥΡΙΖΑ. Υπάρχει μια γενικότερη κινητοποίηση των αρχών και των μυστικών υπηρεσιών για το τι πρόκειται να συμβεί.

Σταδιακά καταλαβαίνουμε ότι αυτά τα πρόσωπα δεν είναι τυχαία. Βρισκόμαστε μπροστά σε κάτι που μοιάζει με ένα κοινωνικοπολιτικό πείραμα που ξεκίνησε στη μεταπολίτευση. Ένα μυστικό πρόγραμμα που είχε να κάνει με τη δημιουργία πληροφοριοδοτών.»

ΘΑΝΟΣ ΤΟΚΑΚΗΣ: «ΟΤΑΝ ΕΜΑΘΑ ΟΤΙ ΘΑ ΚΑΝΩ ΑΥΤΟ ΤΟΝ ΡΟΛΟ, ΜΟΥ ΦΑΝΗΚΕ ΑΠΡΟΣΜΕΝΟ»

«Για μένα η δουλειά αυτή έχει πάντα μια διάσταση βασανισμού. Υπάρχει μια συνεχής αμφιβολία, μια ανασφάλεια, μια αίσθηση ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο. Δεν μπορείς να επαναπαυτείς. Είναι κάτι που προσπαθώ να δουλεύω και προσωπικά.

Αυτό που με ενδιαφέρει δεν είναι απλώς να ειπωθεί σωστά μια ατάκα ή να λειτουργήσει εξωτερικά μια σκηνή. Με ενδιαφέρει να έχει βάρος αυτό που λέγεται, να σημαίνει κάτι. Να ξεφεύγει από τη ματαιοδοξία — το πώς φαίνομαι, αν αρέσω — και να υπάρχει ουσία.

Το βασικό ερώτημα είναι τι λέμε σήμερα στον θεατή. Όχι γενικά, αλλά τώρα.

Όταν έμαθα ότι θα κάνω αυτόν τον ρόλο, μου φάνηκε κάπως απρόσμενο. Δεν είναι ο τύπος του ρόλου που θα σκεφτόταν κανείς εύκολα για μένα, με βάση τα στερεότυπα του είδους. Και αυτό ήταν μέρος του ενδιαφέροντος. Δεν πρόκειται για έναν στερεοτυπικό νουάρ αστυνομικό. Είναι ένας κανονικός άνθρωπος, με αδυναμίες και αντιφάσεις.

Το βασικό στοιχείο του χαρακτήρα είναι η εγκατάλειψη από τη μητέρα του. Από εκεί ξεκινάνε όλα. Αυτό δημιουργεί μια βαθιά ανάγκη να μην επαναληφθεί αυτό το βίωμα. Ούτε για τον ίδιο, ούτε για τους ανθρώπους γύρω του. Και αυτό καθορίζει τις επιλογές του, τον τρόπο που σχετίζεται, τον τρόπο που κινείται.»

ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΓΟΥΛΙΩΤΗ: «ΕΝΑΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΣΟΥ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΤΑΙ ΠΟΤΕ ΠΛΗΡΩΣ»

«Η Βαλέρια είναι ένας χαρακτήρας που δεν σου αποκαλύπτεται ποτέ πλήρως. Συνεχώς νομίζεις ότι καταλαβαίνεις κάτι και στη συνέχεια αυτό μετατοπίζεται ή αναιρείται. Αυτό, για μένα, δημιουργεί μια πολύ ζωντανή σχέση με τον ρόλο. Δεν υπάρχει ασφάλεια, δεν υπάρχει σταθερό σημείο. Πρέπει συνεχώς να επαναπροσδιορίζεις.

Η σχέση της με τον Καπετάνο επίσης δεν είναι ξεκάθαρη. Δεν είναι μια τυπική σχέση, δεν βασίζεται σε γνωστά σχήματα. Υπάρχουν αντιφάσεις, υπάρχουν ρωγμές.

Εξωτερικά, είναι μια γυναίκα δυναμική, συγκροτημένη, με έλεγχο. Αλλά ταυτόχρονα υπάρχει έντονη ευαισθησία. Και υπάρχει μια δυσκολία να έρθει σε επαφή με αυτό το συναίσθημα και να το αποδεχτεί. Αυτό την φέρνει, με έναν τρόπο, κοντά στον Καπετάνο. Εκείνος έχει μια πιο άμεση σχέση με το συναίσθημα, ενώ εκείνη δυσκολεύεται να το διαχειριστεί.»

ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΚΙΚΑΠΕΠΠΑΣ: ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ, ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΗΘΟΠΟΙΟΥΣ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

«Έχουμε εξαιρετικούς ηθοποιούς στην Ελλάδα που δεν τους δίνεται πάντα η ευκαιρία. Δεν γίνεται να τους θαυμάζουμε στο θέατρο και να μην τους εμπιστευόμαστε σε μια μεγάλη παραγωγή. Πρέπει να επενδύσουμε σε αυτούς.

Τέλος, κάτι που είναι σημαντικό για μένα: ο θεατής. Δεν πιστεύω σε σενάρια που λένε «νιώθω αυτό, νιώθω εκείνο». Ο χαρακτήρας φαίνεται μέσα από τις πράξεις του. Ο θεατής πρέπει να δουλέψει, να μαντέψει, να εμπλακεί. Δεν θέλω να του δώσω τα πάντα έτοιμα. Θέλω να συμμετέχει.

Αυτό είναι, για μένα, το σινεμά.»