Επιτόκια: Διπλή “καμπάνα” το 2026 – Πόσο ανεβαίνουν οι δόσεις σε στεγαστικά και δάνεια

Μπροστά σε ένα νέο γύρο αυξήσεων επιτοκίων βρίσκονται νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθώς όλα δείχνουν ότι μέσα στο 2026 θα υπάρξουν τουλάχιστον δύο «κινήσεις» από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, της τάξης του 0,25% η καθεμία.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αναλυτών η πρώτη τοποθετείται χρονικά έως τον Ιούνιο και η δεύτερη μέχρι το φθινόπωρο.

Σύμφωνα με όσα επισημαίνουν έμπειρα τραπεζικά στελέχη «για τους περισσότερους δανειολήπτες η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε μικρές αυξήσεις στις μηνιαίες δόσεις, κυρίως για όσους έχουν δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο, δηλαδή στεγαστικά, επιχειρηματικά αλλά και ορισμένα καταναλωτικά».

Η βασική «πηγή» των αυξήσεων είναι το διατραπεζικό επιτόκιο Euribor, το επιτόκιο αναφοράς πάνω στο οποίο «κουμπώνουν» τα περισσότερα δάνεια.

Ήδη κινείται κοντά στο 2,1% και κάθε μεταβολή του περνά, αργά ή γρήγορα, στις δόσεις.

Πόσο ανεβαίνουν οι δόσεις

Οι αυξήσεις μπορεί να φαίνονται μικρές, αλλά δεν είναι αμελητέες – ειδικά για μεγάλα δάνεια και μεγάλες διάρκειες.

Για παράδειγμα για ένα στεγαστικό δάνειο 100.000 ευρώ: Με μικρή άνοδο του Euribor (0,13%) η δόση αυξάνεται περίπου 6 έως 7,5 ευρώ τον μήνα. Αν η συνολική αύξηση φτάσει το 0,50%, τότε η επιβάρυνση ανεβαίνει στα 24 έως 30 ευρώ τον μήνα

Όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια του δανείου, τόσο μεγαλύτερη είναι και η επιβάρυνση. Έτσι, ένα 30ετές δάνειο επηρεάζεται περισσότερο από ένα 10ετές, γιατί στα πρώτα χρόνια πληρώνεται κυρίως τόκος και λιγότερο κεφάλαιο.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όσοι βρίσκονται στα πρώτα χρόνια αποπληρωμής είναι πιο «εκτεθειμένοι» στις αυξήσεις των επιτοκίων.

Τι γίνεται με τα καταναλωτικά

Την ίδια στιγμή στα καταναλωτικά δάνεια οι επιπτώσεις είναι πολύ μικρότερες.

Για παράδειγμα: Μια αύξηση 0,13% σημαίνει μόλις 6 λεπτά τον μήνα για κάθε 1.000 ευρώ.

Ακόμη και με αύξηση 0,50%, η επιβάρυνση είναι περίπου 0,25 ευρώ τον μήνα ανά 1.000 ευρώ. Γι’ αυτό και για πολύ μικρά δάνεια (π.χ. 1.500 – 2.000 ευρώ), οι αλλαγές περνούν σχεδόν απαρατήρητες.

Πότε θα δείτε τη διαφορά στη δόση

Αυτό που πρέπει να γνωρίζουν οι δανειολήπτες είναι ότι οι αλλαγές δεν έρχονται όλες μαζί. Τα περισσότερα δάνεια αναπροσαρμόζονται κάθε 3 μήνες, ανάλογα με το Euribor. Αυτό σημαίνει ότι:

• Άλλοι δανειολήπτες θα δουν αύξηση πιο γρήγορα
• Άλλοι με καθυστέρηση, ανάλογα με τη σύμβασή τους
• Σε κάθε περίπτωση, η αύξηση περνά σταδιακά και όχι απότομα.

Καταθέσεις: Αργά και… λίγο

Αντίθετα με τα δάνεια, οι καταθέσεις δεν ακολουθούν με τον ίδιο ρυθμό. Η εμπειρία των προηγούμενων ετών έδειξε ότι οι τράπεζες αυξάνουν πιο αργά τα επιτόκια καταθέσεων και συνήθως όχι στο ίδιο ύψος με τις αυξήσεις της ΕΚΤ

Στην Ελλάδα, μάλιστα, οι αποδόσεις στις προθεσμιακές ήταν χαμηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Τα νοικοκυριά «είδαν» μόλις το 35%-40% της συνολικής αύξησης των επιτοκίων. Με απλά λόγια: οι δόσεις ανεβαίνουν πιο γρήγορα από τις αποδόσεις των καταθέσεων.

Τι πρέπει να προσέξουν οι δανειολήπτες

Σε αυτό το περιβάλλον, όσοι έχουν δάνεια καλό είναι να δώσουν προσοχή σε τρία βασικά σημεία:

• Διάρκεια δανείου: Όσο μεγαλύτερη, τόσο μεγαλύτερη η ευαισθησία στις αυξήσεις
• Στάδιο αποπληρωμής: Τα πρώτα χρόνια «πονάει» περισσότερο η άνοδος επιτοκίων
• Τύπος επιτοκίου: Τα κυμαινόμενα επηρεάζονται άμεσα, τα σταθερά όχι

Για όσους σκέφτονται νέο δάνειο, το ερώτημα «σταθερό ή κυμαινόμενο επιτόκιο» γίνεται ξανά κρίσιμο.

Η μεγάλη εικόνα

Παρά τις αυξήσεις, οι επιβαρύνσεις μέχρι στιγμής θεωρούνται ελεγχόμενες. Ωστόσο, αν οι αυξήσεις συνεχιστούν ή παραταθούν λόγω ενεργειακής κρίσης ή πληθωριστικών πιέσεων, τότε το κόστος δανεισμού μπορεί να γίνει πιο αισθητό.

Για την ώρα, το μήνυμα είναι σαφές: οι δόσεις ανεβαίνουν λίγο – αλλά σταθερά. Και αυτό είναι κάτι που τα νοικοκυριά θα αρχίσουν να βλέπουν στον λογαριασμό τους μέσα στους επόμενους μήνες.