“Σπίτι μου ΙΙ”: Αγώνας δρόμου από τράπεζες και δανειολήπτες για την προθεσμία της 2ας Ιουνίου

Σε αγώνα δρόμου έχουν επιδοθεί τράπεζες και υποψήφιοι δανειολήπτες προκειμένου να προλάβουν την καταληκτική ημερομηνία της 2ας Ιουνίου για την υπογραφή συμβάσεων στο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», με τον κίνδυνο να μείνουν εκτός δικαιούχοι που έχουν ήδη βρει ακίνητο να παραμένει υπαρκτός.

Η στενή αυτή προθεσμία, που αποφασίστηκε σε συνεννόηση της κυβέρνησης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή λόγω αναδιάταξης πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, έχει συμπιέσει ασφυκτικά τους χρόνους ολοκλήρωσης των διαδικασιών. Το αποτέλεσμα είναι χιλιάδες ενδιαφερόμενοι να βρίσκονται κυριολεκτικά στο «παρά πέντε» της ένταξης, χωρίς όμως να έχουν φτάσει ακόμη στην υπογραφή της σύμβασης.

Όπως εξηγούν τραπεζικές πηγές «το βασικό «αγκάθι» δεν εντοπίζεται τόσο στην αξιολόγηση των δανείων, όσο στις εκκρεμότητες που σχετίζονται με τα ίδια τα ακίνητα. Πολεοδομικά ζητήματα, καθυστερήσεις σε πιστοποιητικά, ελλείψεις σε έγγραφα από την πλευρά των πωλητών ή καθυστερήσεις στα συμβολαιογραφικά στάδια είναι μερικοί από τους λόγους που κρατούν πίσω τις διαδικασίες, συμπληρώνουν οι ίδιες πηγές.

Μπροστά στον κίνδυνο να χαθούν εγκεκριμένα δάνεια για λίγες μόνο ημέρες, οι τράπεζες έχουν ανεβάσει ταχύτητα. Οι εντολές που έχουν δοθεί στις αρμόδιες διευθύνσεις είναι να δίνουν προτεραιότητα σε φακέλους που βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωση, να επισπεύδουν ελέγχους και, σε αρκετές περιπτώσεις, να παρεμβαίνουν για να ξεμπλοκάρουν διαδικασίες που δεν εξαρτώνται άμεσα από τις ίδιες.

Ενδεικτικό της κινητοποίησης είναι ότι τραπεζικά στελέχη αναφέρουν πως υπάρχει διάθεση εξυπηρέτησης ακόμη και σε περιπτώσεις όπου είναι γνωστό ότι ο πελάτης θα καταλήξει σε άλλο πιστωτικό ίδρυμα. «Στόχος, όπως σημειώνεται, είναι να μη χαθεί η δυνατότητα ένταξης στο πρόγραμμα για κανέναν δικαιούχο λόγω καθυστερήσεων της τελευταίας στιγμής».

Την ίδια στιγμή, οι τράπεζες αποφεύγουν να κατευθύνουν τους ενδιαφερόμενους προς εμπορικά στεγαστικά δάνεια ως εναλλακτική λύση, ενώ δεν καλλιεργούν προσδοκίες για ενδεχόμενη συνέχεια του προγράμματος με ένα «Σπίτι μου ΙΙΙ». Το βάρος πέφτει στην ολοκλήρωση των υφιστάμενων αιτήσεων.

Στο 84% η απορρόφηση

Τα στοιχεία δείχνουν ότι το πρόγραμμα βρίσκεται ήδη σε αρκετά προχωρημένο στάδιο καθώς έχουν εγκριθεί 13.461 δάνεια συνολικού ύψους 1,617 δισ. ευρώ, με το μέσο δάνειο να διαμορφώνεται περίπου στις 120.000 ευρώ. Η απορρόφηση φτάνει το 84,1%, γεγονός που επιβεβαιώνει τη μεγάλη ζήτηση που καταγράφηκε από την αρχή του προγράμματος.

Σε συνδυασμό με τα περίπου 9.000 δάνεια του πρώτου κύκλου «Σπίτι μου Ι», οι ωφελούμενοι προσεγγίζουν συνολικά τις 22.500, αριθμός που αντιστοιχεί στον πληθυσμό μιας μικρής ελληνικής πόλης.

Σε ότι αφορά στο προφίλ των μέχρι στιγμής δικαιούχων, τα στοιχεία δείχνει ότι πρόκειται κυρίως για νοικοκυριά με μεσαία ή χαμηλότερα εισοδήματα, καθώς το μέσο εισόδημα διαμορφώνεται στις 20.800 ευρώ. Το ενδιαφέρον είναι εντονότερο στην περιφέρεια, ιδιαίτερα σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας και της Δυτικής Ελλάδας, όπου οι τιμές των ακινήτων παραμένουν πιο προσιτές.

Οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται καθοριστικές, καθώς από την ταχύτητα ολοκλήρωσης των εκκρεμοτήτων θα εξαρτηθεί αν χιλιάδες νέοι θα καταφέρουν να αποκτήσουν την πρώτη τους κατοικία μέσω του προγράμματος ή θα βρεθούν εκτός λόγω προθεσμιών.

Έρχεται Σπίτι μου ΙΙΙ

Την ίδια στιγμή οι πληροφορίες επιμένουν ότι το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης προχωράει στο σχεδιασμό του νέου προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙΙ», μια «διορθωμένη εκδοχή» των προηγούμενων κύκλων, με βασικό στόχο να ξεπεράσει τις στρεβλώσεις που περιόρισαν την απήχησή τους. Το μεγαλύτερο «αγκάθι» μέχρι σήμερα ήταν η στενή δεξαμενή διαθέσιμων ακινήτων. Με τον περιορισμό σε κατοικίες με άδεια έως το 2005 και κατασκευή έως το 2007, χιλιάδες ενδιαφερόμενοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με ένα απλό πρόβλημα: δεν υπήρχαν σπίτια να αγοράσουν. Αυτό ακριβώς θα επιχειρήσει να αλλάξει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης με το νέο πρόγραμμα.

Σύμφωνα με πληροφορίες από τραπεζικές και κυβερνητικές πηγές, η περίμετρος των επιλέξιμων ακινήτων διευρύνεται σημαντικά, ώστε να μπουν περισσότερα ακίνητα στην «αγορά» του προγράμματος. Η αλλαγή αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς εκτιμάται ότι θα αυξήσει την προσφορά και θα περιορίσει τις πιέσεις στις τιμές, που σε πολλές περιπτώσεις εκτινάχθηκαν λόγω της περιορισμένης διαθεσιμότητας.

Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται και η χαλάρωση των εισοδηματικών κριτηρίων. Το «Σπίτι μου ΙΙΙ» αναμένεται να απευθύνεται σε μεγαλύτερο εύρος δικαιούχων, δίνοντας πρόσβαση σε επιδοτούμενα στεγαστικά δάνεια σε περισσότερα νοικοκυριά που μέχρι σήμερα έμεναν εκτός. Ο συνδυασμός χαμηλού επιτοκίου και διευρυμένων προϋποθέσεων ένταξης φιλοδοξεί να καταστήσει το πρόγραμμα πιο «μαζικό» και λιγότερο περιοριστικό.

Το νέο σχήμα θα «χτιστεί» πάνω στα κεφάλαια που δεν αξιοποιήθηκαν από το «Σπίτι μου ΙΙ», τα οποία υπολογίζονται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, ενώ θα ενισχυθεί και με νέους πόρους. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πιο ισχυρό χρηματοδοτικό εργαλείο, ικανό να ανταποκριθεί στην αυξημένη ζήτηση για προσιτή στέγη.