Βίκινγκουρ Όλαφσον: Ποιος είναι ο Ισλανδός πιανίστας-φαινόμενο που έρχεται στο Ηρώδειο

Το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου ανοίγει τις Εορτές Αποχαιρετισμού στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού με τη συναυλία του διακεκριμένου Ισλανδού πιανίστα Βίκινγκουρ Όλαφσον, στην πρώτη του εμφάνιση στη Ελλάδα, την Τετάρτη 3 Ιουνίου 2026.

NEWSROOM
20 Απριλίου 2026 16:46

Ο Βίκινγκουρ Όλαφσον αποτελεί χωρίς αμφιβολία ένα σπάνιο φαινόμενο της εποχής μας. Λίγο μετά τα σαράντα του, οι ερμηνείες του δεν έχουν χάσει τίποτα από τον νεανικό ενθουσιασμό, τη ρηξικέλευθη διάθεση αλλά και τη βαθιά πνευματικότητα που τον χαρακτηρίζουν από τότε που εισέβαλε ορμητικά στην παγκόσμια μουσική σκηνή πριν δεκαπέντε-είκοσι χρόνια. Από τους πιο αναγνωρισμένους καλλιτέχνες της εποχής μας, έχοντας υπογράψει εδώ και χρόνια αποκλειστικό συμβόλαιο με την Deutsche Grammophon, ο Όλαφσον είναι πάνω από όλα ένας οραματιστής μουσικός και οι καλλιτεχνικές επιλογές του ξεχωρίζουν για την πρωτοτυπία και την ανατρεπτική ματιά με την οποία ατενίζει χιλιοπαιγμένα έργα – ορόσημα της πιανιστικής φιλολογίας.

Οι ηχογραφήσεις του έχουν πλατιά απήχηση στο κοινό σε όλον τον κόσμο, ξεπερνώντας τις ένα δισεκατομμύριο ακροάσεις και αποσπώντας πολυάριθμα βραβεία: ανάμεσά τους το πρόσφατο GRAMMY για την Καλύτερη Σόλο Κλασική Ερμηνεία (για τις Παραλλαγές Γκόλντμπεργκ του Μπαχ, 2025), το βραβείο για το καλύτερο άλμπουμ από το BBC Music Magazine, καθώς και –εις διπλούν– το Opus Klassik για την καλύτερη σόλο ηχογράφηση της χρονιάς.

Ποιος είναι ο Βίκινγκουρ Όλαφσον

Vikingur Ólafsson

Ο Víkingur Ólafsson είναι από εκείνες τις περιπτώσεις όπου η τεχνική περνάει σε δεύτερη μοίρα, γιατί αυτό που κυριαρχεί είναι ο τρόπος που “σκέφτεται” τη μουσική. Ισλανδός πιανίστας, γεννημένος το 1984 στο Ρέικιαβικ, με σπουδές στο Juilliard School, ανήκει σε μια γενιά ερμηνευτών που αντιμετωπίζουν το ρεπερτόριο σαν ζωντανό υλικό και όχι σαν ιερό κειμήλιο. Έγινε ευρύτερα γνωστός όταν υπέγραψε αποκλειστικά με τη Deutsche Grammophon, κάτι που δεν συμβαίνει εύκολα πια σε πιανίστες της ηλικίας του. Από εκεί και μετά, κάθε του δίσκος λειτουργεί σχεδόν σαν “concept”.

Η σχέση του με τον Johann Sebastian Bach είναι σχεδόν εμμονική, με κορύφωση τις Goldberg Variations, που τις ηχογράφησε και τις περιόδευσε σαν σύγχρονο αφήγημα, όχι σαν μνημείο. Το ίδιο έκανε και με τον Claude Debussy και τον Philip Glass, δημιουργώντας έναν διάλογο ανάμεσα σε αιώνες, χωρίς να ακούγεται επιτηδευμένος. Αυτό που τον ξεχωρίζει είναι η καθαρότητα και ο έλεγχος. Είναι η αίσθηση ότι κάθε νότα έχει λόγο ύπαρξης. Παίζει συχνά με λεπτές δυναμικές, με σιωπές που μοιάζουν ισότιμες με τον ήχο, και με μια ψυχραιμία που σχεδόν σε αποσυντονίζει. Πολλοί τον θεωρούν από τους πιο ουσιαστικούς πιανίστες της γενιάς του.

Έχει επίσης ενδιαφέρον ότι δεν περιορίζεται στο αυστηρό κλασικό πλαίσιο. Έχει κάνει ραδιοφωνικές εκπομπές στην Ισλανδία, μιλάει για τη μουσική με απλότητα, σχεδόν σαν να θέλει να την απομυθοποιήσει. Κι αυτό τον κάνει πιο προσιτό από όσο υποψιάζεσαι όταν τον ακούς πρώτη φορά. Έχει κάτι παράξενα σύγχρονο: σαν να παίρνει ένα έργο 300 ετών και να στο ψιθυρίζει σήμερα, χωρίς καμία απόσταση.

Στο πολυαναμενόμενο ντεμπούτο του στην Ελλάδα

Στο Ηρώδειο ο Όλαφσον παρουσιάζει έργα των Μπαχ, Μπετόβεν και Σούμπερτ, χτίζοντας ένα πρόγραμμα με τίτλο Opus 109, όπως ακριβώς επιγράφεται και η τελευταία δισκογραφική του δουλειά τον Νοέμβριο του 2025. Ο τίτλος αναφέρεται προφανώς στη Σονάτα για πιάνο αρ. 30 σε μι μείζονα, έργο 109 του Μπετόβεν, την οποία ο καλλιτέχνης τοποθετεί δίπλα (ή και απέναντι) σε άλλα έργα του ίδιου του Μπετόβεν και του Σούμπερτ, χωρίς, βέβαια, να παραλείπει τον αγαπημένο του Μπαχ – άλλωστε, όπως λέει ο ίδιος, οι δύο συνθέτες του δέκατου ένατου αιώνα έρχονται αντιμέτωποι με τον γίγαντα του δέκατου όγδοου αιώνα «όπως οφείλει να κάνει κάθε μεγάλος συνθέτης». Συνδετικός ιστός του προγράμματος είναι η τονικότητα της μι (μείζονος και ελάσσονος). Μέσα σε αυτό το τονικό πεδίο, ο Όλαφσον αξιοποιεί τη synaesthesia ως ευεργετικό μέσο για να εξερευνήσει μια πλατιά γκάμα από τις πλούσιες και ζωντανές αποχρώσεις του πράσινου.

Το πρόγραμμα καθαυτό δείχνει με διαύγεια τον τρόπο σκέψης του καλλιτέχνη: όπως υποστηρίζει, αρκεί να στραφεί κανείς στο παρελθόν για να διαπιστώσει τι λείπει από τα σημερινά προγράμματα συναυλιών, που δίνουν συχνά στον ακροατή την αίσθηση πως «ξεφυλλίζει έναν κατάλογο βιβλιοθήκης». Στα προγράμματα ρεσιτάλ του δέκατου ένατου αιώνα, σημειώνει, αισθάνεται κανείς πραγματική απελευθέρωση: είναι εντυπωσιακά, γεμάτα αυτοσχεδιαστικό πνεύμα και απροσδόκητα στοιχεία. Και αυτή ακριβώς η νεωτερική ματιά σε παλιά κομψοτεχνήματα είναι που καθιστά τον Βίκινγκουρ Όλαφσον έναν μεγάλο καλλιτέχνη του εικοστού πρώτου αιώνα.