Οικονομία: Τι μας περιμένει τα επόμενα χρόνια – Στις Βρυξέλλες οι νέες προβλέψεις

Η Ετήσια Έκθεση Προόδου του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού-Διαρθρωτικού Σχεδίου (ΜΔΔΣ) κατατίθεται σήμερα (30/4) στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο από τα υπουργεία Οικονομικών, παρουσιάζοντας την επικαιροποιημένη εικόνα της οικονομίας και των δημοσιονομικών μεγεθών.

Ουσιαστικά, η έκθεση λειτουργεί περισσότερο ως ένας επικαιροποιημένος οδηγός δημοσιονομικής και μακροοικονομικής πολιτικής, που βέβαια πάντα αντιμετωπίζει την πρόκληση της συγκυρίας. Γι’ αυτό άλλωστε υπάρχει καταγραφή σε σε σχέση με άλλα επίσημα κείμενα.

Κοινό στοιχείο των προβλέψεων —και ειδικότερα της έκθεσης για την Ελλάδα— αποτελεί η εκτίμηση για επιβράδυνση της ανάπτυξης κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, καθώς και η διατήρηση υψηλού πληθωρισμού το 2026, εξέλιξη που αποδίδεται στην ενεργειακή αναταραχή που προκάλεσε η κρίση στη Μέση Ανατολή.

Το κείμενο που αποστέλλεται από την Αθήνα περιλαμβάνει τα οριστικά στοιχεία για το 2025, τις επικαιροποιημένες μακροοικονομικές προβλέψεις, την πορεία των καθαρών πρωτογενών δαπανών, καθώς και εκτιμήσεις για τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο, με βάση το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης.

Συγκεκριμένα, όπως τόνισε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης στο «4ο Ευρωπαϊκού Forum Ανάπτυξης Θεσσαλίας», “μέσα σε ένα δύσκολο περιβάλλον, η Ελλάδα δεν χάνει τον βηματισμό της. Προσαρμόζεται, στηρίζει, επενδύει και προχωρά” και τόνισε ότι “οι διεθνείς εξελίξεις δημιουργούν νέες πιέσεις. Η αβεβαιότητα είναι υπαρκτή. Αλλά υπάρχει μια ουσιαστική διαφορά σε σχέση με το παρελθόν: η Ελλάδα δεν είναι πλέον ευάλωτη. Έχει αποκτήσει αντοχές. Έχει ενισχύσει την αξιοπιστία της. Έχει χτίσει μια βάση που της επιτρέπει να αντέχει και να προσαρμόζεται. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν προβλήματα. Υπάρχουν. Και πρέπει να αντιμετωπιστούν. Αλλά αντιμετωπίζονται από μια διαφορετική αφετηρία: από μια χώρα που κινείται προς τα εμπρός. Και αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό κεκτημένο.”

“Δεν θα κρύψουμε τις δυσκολίες” τόνισε ο κ. Πιερρακάκης και συμπλήρωσε: “Η διεθνής εικόνα έχει αλλάξει τους τελευταίους μήνες. Αναθεωρούμε την ανάπτυξη για το 2026 από το 2,4% στο 2,0%. Ο πληθωρισμός αυξάνεται προσωρινά, λόγω διεθνών εξελίξεων, ενεργειακών πιέσεων και επιπτώσεων στις αλυσίδες εφοδιασμού. Αυτή δεν είναι ελληνική ιδιαιτερότητα. Αυτή είναι ευρωπαϊκή πραγματικότητα.

Όμως το κρίσιμο είναι ότι η ελληνική οικονομία παραμένει σε τροχιά δυναμικής. Για το 2027, με τα νέα δεδομένα, αναθεωρούμε ανοδικά την ανάπτυξη από το 1,7% στο 2,0%, ενώ ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται. Οι επενδύσεις ενισχύονται. Το συγχρηματοδοτούμενο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων αυξάνεται στα 7 δισεκατομμύρια ευρώ το 2027, από 6,35 δισεκατομμύρια, με νέους ευρωπαϊκούς πόρους, όπως το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού.”

Τα δεδομένα

Ουσιαστικά, η βασική αναθεώρηση αφορά το 2026, για το οποίο ο ρυθμός ανάπτυξης αναθεωρείται στο 2% από 2,4% που προέβλεπε ο προϋπολογισμός, ενώ ο πληθωρισμός εκτιμάται πλέον στο 3,2%, αντί της αρχικής πρόβλεψης για 2,2%.

Στην έκθεση περιγράφονται και τα νέα μέτρα στήριξης που έχουν ήδη ανακοινωθεί, τα οποία εκτιμάται ότι συμβάλλουν στη διατήρηση της ανάπτυξης στο 2% τόσο για φέτος όσο και για τα επόμενα έτη, αντί της πτώσης στο 1,7% που προβλεπόταν προηγουμένως για το επόμενο έτος. Οι εκτιμήσεις βασίζονται, μεταξύ άλλων, στην υπόθεση ότι η μέση τιμή του πετρελαίου Brent θα διαμορφωθεί στα 89 δολάρια ανά βαρέλι φέτος, παραδοχή που ωστόσο δεν επιβεβαιώνεται πλήρως από τις τρέχουσες διεθνείς τιμές.

Στο δημοσιονομικό πεδίο, το πρωτογενές πλεόνασμα για το 2026 εκτιμάται στο 3,2% του ΑΕΠ, έναντι 2,8% προηγουμένως, και προβλέπεται να διατηρηθεί στο ίδιο επίπεδο και το 2027, με την επισήμανση ότι η εκτίμηση για το επόμενο έτος δεν ενσωματώνει νέα μέτρα. Παράλληλα, το δημόσιο χρέος αναθεωρείται προς τα κάτω, στο 136,8% του ΑΕΠ για το 2026 (από 138,2%) και στο 130,3% για το 2027, ενώ το ονομαστικό ΑΕΠ υπολογίζεται στα 261,3 δισ. ευρώ για φέτος και στα 272,8 δισ. ευρώ για το επόμενο έτος.

Η έκθεση αποτυπώνει επίσης το διαθέσιμο περιθώριο στις καθαρές πρωτογενείς δαπάνες για την υιοθέτηση νέων μέτρων, καθώς ο συγκεκριμένος δημοσιονομικός κανόνας αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο εποπτείας στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Σύμφωνα με τα στοιχεία, μετά και τα ήδη ανακοινωθέντα μέτρα, η Ελλάδα βρίσκεται οριακά κάτω από το όριο δαπανών, με απόκλιση 0,1% του ΑΕΠ για το 2026 και 0,4% για το 2027, που μεταφράζεται σε περιθώριο περίπου 200 εκατ. ευρώ για το πρώτο έτος και επιπλέον 1 δισ. ευρώ για το δεύτερο.

Το ΠΔΕ

Παράλληλα, καταγράφεται η αύξηση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων στα 7 δισ. ευρώ από 6,35 δισ. ευρώ, με μόνιμο χαρακτήρα και για τα επόμενα χρόνια, καθώς ενσωματώνονται νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία. Η ενίσχυση αυτή, σε συνδυασμό με τις επικαιροποιημένες μακροοικονομικές προβλέψεις και τα ήδη εξαγγελθέντα μέτρα, αποτελεί βασικό επιχείρημα για τη βελτίωση της αναπτυξιακής προοπτικής το 2027.