Ο Τραμπ ανέστειλε την επιχείρηση στο Ορμούζ 50 ώρες μετά την ανακοίνωσή της – Τι συνέβη

Μόλις δύο ημέρες αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την στρατιωτική επιχείρηση για την καθοδήγηση των εμπορικών πλοίων που βρίσκονται ακινητοποιημένα στα Στενά του Ορμούζ, ήρθε μια ακόμη δήλωση από πλευράς του για να την ανατρέψει, δίνοντας πρόωρο τέλος στο «Σχέδιο Ελευθερία» όπως το «βάφτισε» την Κυριακή (6/5).

Όπως είχε πει, η επιχείρηση θα ξεκινούσε το επόμενο πρωί σε μια προσπάθεια να ξεμπλοκαριστεί η κρίσιμη πλωτή οδός την οποία η Τεχεράνη έχει ουσιαστικά κλείσει από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν.

Οι απειλές του Ιράν για τα πλοία που χρησιμοποιούν τα Στενά – μέσω των οποίων διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου – έχουν οδηγήσει σε μεγάλες αυξήσεις στην τιμή του πετρελαίου και σε φόβους για την παγκόσμια οικονομία.

Αλλά 50 ώρες αργότερα, ο Αμερικανός πρόεδρος δημοσίευσε ότι η αποστολή αναστέλλεται «για σύντομο χρονικό διάστημα».

Η απόφασή του ελήφθη την ίδια ημέρα που ο υπουργός Άμυνας είχε δηλώσει ότι οι ΗΠΑ «ηγούνται με δύναμη, σαφήνεια και σκοπό προς όφελος ολόκληρου του κόσμου».

Ακολουθεί το χρονικό όσων συνέβησαν τις δύο αυτές ημέρες, όπως συγκέντρωσε τα γεγονότα το BBC Verify.

Κυριακή: Ο Τραμπ ανακοινώνει την “επιχείρηση Ελευθερία”

«Για το καλό του Ιράν, της Μέσης Ανατολής και των Ηνωμένων Πολιτειών, έχουμε πει σε αυτές τις χώρες ότι θα καθοδηγήσουμε τα πλοία τους με ασφάλεια έξω από αυτές τις περιορισμένες πλωτές οδούς, ώστε να μπορούν ελεύθερα και με άνεση να συνεχίσουν τις δραστηριότητές τους», έγραψε ο Τραμπ στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Truth Social στις 20:35 GMT.

«Έχω πει στους Εκπροσώπους μου να τους ενημερώσουν ότι θα καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να βγάλουμε τα πλοία και τα πληρώματά τους με ασφάλεια από το Στενό.»

Σύμφωνα με την ναυτιλιακή ένωση της Βαλτικής και του Διεθνούς Ναυτιλιακού Συμβουλίου, περίπου 1.000 πλοία με περίπου 20.000 ναυτικούς έχουν εγκλωβιστεί αυτή τη στιγμή στην περιοχή.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι η «ανθρωπιστική χειρονομία», όπως την χαρακτήρισε, θα ξεκινήσει «το πρωί της Δευτέρας, ώρα Μέσης Ανατολής».

«Έχω πλήρη επίγνωση ότι οι εκπρόσωποί μου έχουν πολύ θετικές συζητήσεις με τη χώρα του Ιράν και ότι αυτές οι συζητήσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κάτι πολύ θετικό για όλους», πρόσθεσε.

Δευτέρα: Δύο πλοία φέρονται να περνούν από το στενό

Λίγο μετά τα μεσάνυχτα της Δευτέρας, η Κεντρική Διοίκηση του αμερικανικού στρατού (Centcom) δημοσίευσε ότι οι δυνάμεις της «θα αρχίσουν να υποστηρίζουν το Project Freedom, 4 Μαΐου, για την αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας για την εμπορική ναυτιλία μέσω του Στενού του Ορμούζ».

Η Centcom δήλωσε ότι το «Project Freedom» θα περιλαμβάνει αντιτορπιλικά με κατευθυνόμενους πυραύλους, περισσότερα από 100 αεροσκάφη ξηράς και θάλασσας και 15.000 άτομα προσωπικό υπηρεσιών.

Σύμφωνα με την UKMTO – την επιχείρηση του βρετανικού στρατού που παρακολουθεί απειλές για τη ναυτιλία στη Μέση Ανατολή – οι ΗΠΑ συμβούλευαν τα πλοία να διέλθουν από μια «ζώνη ασφαλείας» στα ανοικτά των ακτών του Ομάν.

Αργότερα την ίδια ημέρα, η Centcom δημοσίευσε: «Ως πρώτο βήμα, δύο εμπορικά πλοία με σημαία ΗΠΑ διήλθαν με επιτυχία από τα Στενά του Ορμούζ και κατευθύνονται με ασφάλεια στο ταξίδι τους».

Και σύμφωνα με τον Τραμπ, κατά την πρώτη ημέρα της επιχείρησης, ο αμερικανικός στρατός έπληξε επτά ιρανικά «ταχύπλοα» στα Στενά – ένας ισχυρισμός που αμφισβητήθηκε από τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης. Το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim ανέφερε στρατιωτικές πηγές που ανέφεραν ότι δύο μικρά φορτηγά σκάφη χτυπήθηκαν σκοτώνοντας πέντε πολίτες.

Τη Δευτέρα, το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΑΕ ανέφερε ότι ένα δεξαμενόπλοιο που συνδέεται με την Adnoc – την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία τους – χτυπήθηκε στα Στενά του Ορμούζ και η Νότια Κορέα ανέφερε μια έκρηξη σε ένα από τα πλοία της που ήταν αγκυροβολημένο ακριβώς στα ανοικτά των ΗΑΕ.

Πυρκαγιά ξέσπασε επίσης στο λιμάνι πετρελαίου της Φουτζέιρα μετά από αυτό που τα ΗΑΕ χαρακτήρισαν ιρανική επίθεση, κάτι που το Ιράν αρνήθηκε.

Τρίτη: Αμερικανοί αξιωματούχοι συζητούν για την επιχείρηση

Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, και ο πρόεδρος του Κοινού Στρατού, στρατηγός Νταν Κέιν, επικεντρώθηκαν στο «Project Freedom» σε συνέντευξη Τύπου του Πενταγώνου την Τρίτη.

«Εκατοντάδες ακόμη πλοία από έθνη σε όλο τον κόσμο παρατάσσονται για τη διέλευση», δήλωσε ο Χέγσεθ, ενώ ο Κέιν πρόσθεσε: «Εμπορικά πλοία έχουν διέλθει και αναμένουμε περισσότερα να διέλθουν τις επόμενες ημέρες».

Κανένας από τους δύο δεν έδωσε ακριβές χρονοδιάγραμμα για τη διάρκεια της επιχείρησης, αλλά ο Χέγκεθ είπε ότι ήταν «επικεντρωμένο στο πεδίο εφαρμογής και προσωρινό στη διάρκεια».

«Το Σχέδιο Ελευθερία βρίσκεται σε εξέλιξη, το εμπόριο θα ρέει και η Αμερική ηγείται για άλλη μια φορά με δύναμη, σαφήνεια και σκοπό προς όφελος ολόκληρου του κόσμου. Η θέλησή μας είναι ακλόνητη», πρόσθεσε.

Αργότερα την ίδια ημέρα, ο κορυφαίος διπλωμάτης της Αμερικής, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, μίλησε σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ πραγματοποιούσαν την επιχείρηση ως «χάρη στον κόσμο», καθώς ήταν «η μόνη χώρα που μπορεί να προβάλει ισχύ σε αυτό το μέρος του κόσμου με τον τρόπο που το κάνουμε τώρα».

Αργότερα την Τρίτη, ο Τραμπ διακόπτει την επιχείρηση

Λίγες ώρες αφότου οι Χέγκεθ και Ρούμπιο είχαν μιλήσει, ο Τραμπ σταμάτησε την «Επιχείρηση Ελευθερία».

Στις 18:52 ώρα Ουάσινγκτον δημοσίευσε στο Truth Social λέγοντας ότι η απόφαση ελήφθη κατόπιν «αμοιβαίας συμφωνίας» επειδή είχε σημειωθεί «μεγάλη πρόοδος» προς μια συμφωνία με το Ιράν.

«Το Project Freedom (Η Κίνηση Πλοίων μέσω του Στενού του Ορμούζ) θα διακοπεί για σύντομο χρονικό διάστημα για να διαπιστωθεί εάν η Συμφωνία μπορεί να οριστικοποιηθεί και να υπογραφεί», έγραψε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.

Το έργο – το οποίο ο Χέγσεθ δήλωσε νωρίτερα την ίδια ημέρα ότι ήταν μέρος μιας «στρατηγικής που επικεντρώνεται στα λέιζερ» – είχε ανασταλεί.

Λίγο περισσότερο από τέσσερις ώρες πριν από την ανακοίνωση του Τραμπ, ένα πλοίο που ανήκε στον γαλλικό όμιλο CMA CGM χτυπήθηκε στα Στενά του Ορμούζ – τραυματίζοντας μέρος του πληρώματος και προκαλώντας ζημιές στο πλοίο.

Σύμφωνα με την ναυτιλιακή έκδοση Lloyd’s List, οι πλοιοκτήτες και οι ασφαλιστές δήλωσαν ότι το «Project Freedom» δεν τους είχε δώσει «επαρκή σαφήνεια ή αξιόπιστη προστασία που να δικαιολογεί την επανέναρξη των διελεύσεων» μέσω των Στενών.

«Ο όγκος διαμετακόμισης μέσω των Στενών του Ορμούζ συνεχίζει να μειώνεται εν μέσω κλιμακούμενων ανησυχιών για την ασφάλεια», πρόσθεσε.