CNN: Το Ισραήλ φοβάται ότι ο Τραμπ θα υπογράψει “κακή συμφωνία” με το Ιράν

Το Ισραήλ ανησυχεί ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να καταλήξει σε συμφωνία με το Ιράν προτού αντιμετωπίσει ορισμένα από τα βασικά ζητήματα που οδήγησαν τις δύο χώρες στην έναρξη του πολέμου εξαρχής, δήλωσαν στο CNN πολλές ισραηλινές πηγές.

Μια συμφωνία που θα αφήνει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης εν μέρει άθικτο, παρακάμπτοντας ζητήματα όπως οι βαλλιστικοί πύραυλοι και η υποστήριξη σε περιφερειακούς πληρεξούσιους, θα οδηγούσε το Ισραήλ να θεωρήσει τον πόλεμο ως ημιτελή, ανέφεραν οι πηγές.

«Η κύρια ανησυχία είναι ότι ο Τραμπ θα κουραστεί από τις συνομιλίες και θα καταλήξει σε μια συμφωνία – οποιαδήποτε συμφωνία – με παραχωρήσεις της τελευταίας στιγμής», δήλωσε μια ισραηλινή πηγή. Ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν διαβεβαιώσει το Ισραήλ ότι το ζήτημα του αποθέματος ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν θα αντιμετωπιστεί, η πηγή ανέφερε ότι ο φαινομενικός αποκλεισμός των βαλλιστικών πυραύλων και του δικτύου πληρεξουσίων της Τεχεράνης από τις συνομιλίες «είναι ένα μεγάλο ζήτημα».

Το Ιράν εκτόξευσε πάνω από 1.000 βαλλιστικούς πυραύλους στο Ισραήλ και τα αραβικά κράτη του Κόλπου κατά τη διάρκεια του πολέμου, καθώς και μπαράζ από μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Μια μερική συμφωνία που δεν θα αντιμετωπίσει ορισμένες από τις βασικές δυνατότητες του Ιράν, ενώ παράλληλα θα μειώσει την οικονομική πίεση στη χώρα, θα μπορούσε επίσης να σταθεροποιήσει το καθεστώς και να του παράσχει εισροή μετρητών, δήλωσαν οι αξιωματούχοι. Οι ανησυχίες υπογραμμίζουν ένα χάσμα μεταξύ του Τραμπ, ο οποίος φαίνεται απρόθυμος να ξαναρχίσει τον πόλεμο, και του Νετανιάχου, ο οποίος φοβάται ότι θα τελειώσει χωρίς να επιτευχθούν όλοι οι αρχικοί του στόχοι.

Μια εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι το Ιράν «γνωρίζει πολύ καλά ότι η τρέχουσα πραγματικότητά του δεν είναι βιώσιμη», επιμένοντας ότι ο Τραμπ «κρατά όλα τα χαρτιά» στις διαπραγματεύσεις.

«Οι βαλλιστικοί πύραυλοί τους καταστρέφονται, οι εγκαταστάσεις παραγωγής τους διαλύονται, το ναυτικό τους βυθίζεται και οι πληρεξούσιοί τους αποδυναμώνονται», δήλωσε η Ολίβια Γουέιλς σε δήλωσή της στο CNN. «Τώρα, στραγγαλίζονται οικονομικά από την Επιχείρηση Οικονομική Οργή και χάνουν 500 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα χάρη στον επιτυχημένο αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων από τον Στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών».

Μια συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου δεν είναι καθόλου βέβαιη, καθώς παραμένουν σημαντικά κενά στις θέσεις των δύο πλευρών σχετικά με το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, και το Ισραήλ προετοιμάζεται για την πιθανότητα επανέναρξης των εχθροπραξιών. Ωστόσο, η κυβέρνηση Τραμπ εξακολουθεί να πιέζει για μια διπλωματική οδό προς τα εμπρός, φαινομενικά απρόθυμη να επανεκκινήσει μια σύγκρουση που έχει εκτοξεύσει τις τιμές του φυσικού αερίου στις ΗΠΑ.

Περιορισμός στόχων

Στις αρχές του πολέμου, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ ήθελαν να καταστρέψουν το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, να τερματίσουν την υποστήριξή τους σε περιφερειακούς πληρεξούσιους και να κλείσουν τις πυρηνικές του εγκαταστάσεις, ώστε να μην μπορέσει ποτέ να αναπτύξει βόμβα. Ωστόσο, 10 εβδομάδες μετά, οι διαπραγματεύσεις επικεντρώθηκαν στο ουράνιο – συγκεκριμένα στον εμπλουτισμό του σε επίπεδα όπλων – και στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Η στενότητα των στόχων είναι εμφανής στις δημόσιες δηλώσεις του ίδιου του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου. Σε ομιλία του τον Φεβρουάριο στην Ιερουσαλήμ, πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, έθεσε πέντε όρους για μια αποδεκτή συμφωνία: την απομάκρυνση όλου του εμπλουτισμένου ουρανίου, την κατάργηση των δυνατοτήτων εμπλουτισμού, την αντιμετώπιση των βαλλιστικών πυραύλων, την κατάργηση του περιφερειακού δικτύου πληρεξουσίων του Ιράν και αυστηρές πυρηνικές επιθεωρήσεις.

Την περασμένη εβδομάδα, σε βιντεοσκοπημένη ομιλία του ενώπιον συνεδρίασης του ισραηλινού Υπουργικού Συμβουλίου Ασφαλείας, περιόρισε τη λίστα σε μία. «Ο πιο σημαντικός στόχος είναι η απομάκρυνση του εμπλουτισμένου υλικού από το Ιράν – όλου του εμπλουτισμένου υλικού – και η αποσυναρμολόγηση των δυνατοτήτων εμπλουτισμού του Ιράν», είπε, χωρίς να αναφέρει βαλλιστικούς πυραύλους ή υποστήριξη σε πληρεξούσια, όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο ή η Χαμάς στη Γάζα.

Μια πηγή που γνωρίζει τις συζητήσεις δήλωσε ότι το Ισραήλ κατανοεί ότι οι πύραυλοι και οι πληρεξούσιοι «πιθανώς έχουν τεθεί εκτός συζήτησης», καθώς δεν φαίνεται να περιλαμβάνονται στα πρώτα διπλωματικά σχέδια, και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο Νετανιάχου δίνει προτεραιότητα στο ουράνιο ως την πιο άμεση απειλή.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός βασίζεται στις άμεσες επικοινωνίες του με τον Τραμπ, ανέφερε μία από τις ισραηλινές πηγές, καθώς δεν εμπιστεύεται πλήρως τον απεσταλμένο του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και τον γαμπρό του προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ, οι οποίοι ηγούνται των διαπραγματεύσεων με το Ιράν. Ο Νετανιάχου έχει συναρμολογήσει την παρασκηνιακή διπλωματία με το Ιράν μέσω πληροφοριών που έχουν συλλεχθεί από το Πακιστάν, το Κατάρ και το Ιράν.

«Υπάρχει πραγματική ανησυχία ότι ο Τραμπ θα καταλήξει σε μια κακή συμφωνία. Το Ισραήλ προσπαθεί να το επηρεάσει όσο περισσότερο μπορεί», δήλωσε ένας άλλος Ισραηλινός αξιωματούχος στο CNN. Αλλά ο Νετανιάχου είναι επιφυλακτικός ως προς το πόση πίεση θα ασκήσει, επιφυλακτικός μήπως εκληφθεί ότι οδηγεί τον Τραμπ πίσω στον πόλεμο.

Ο Λευκός Οίκος δήλωσε στο CNN ότι οι Γουίτκοφ και Κούσνερ έχουν «την απόλυτη εμπιστοσύνη» του Τραμπ, επισημαίνοντας αυτό που χαρακτήρισε ως «ρεκόρ επιτυχιών», συμπεριλαμβανομένου του τερματισμού του πολέμου στη Γάζα.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι φοβούνται ότι η άρση της οικονομικής πίεσης – έστω και εν μέρει – θα μπορούσε να σταθεροποιήσει το ιρανικό καθεστώς σε μια στιγμή αδυναμίας. Ο πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Νετανιάχου, Meir Ben Shabbat, έγραψε το Σαββατοκύριακο στην ισραηλινή εφημερίδα Makor Rishon ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να αποφεύγει να επιτρέψει στο καθεστώς να ανακάμψει, επισημαίνοντας αντ’ αυτού το πρόσφατο σχόλιο του Τραμπ ότι «ίσως είμαστε καλύτερα χωρίς καμία συμφωνία» ως προτιμότερο αποτέλεσμα από μια συμφωνία που δεν ανταποκρίνεται στους στόχους του Ισραήλ.

Το ισραηλινό κατεστημένο ασφαλείας ανησυχεί ιδιαίτερα για μια ενδιάμεση συμφωνία που θα παρατείνει την εκεχειρία, θα ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ και θα μειώσει την οικονομική πίεση στο Ιράν χωρίς να θίξει εντελώς το πυρηνικό ζήτημα.

Το Ιράν έχει επιμείνει ότι μια προκαταρκτική συμφωνία θα καλύπτει μόνο την άρση των κυρώσεων και το στενό, με το πυρηνικό ζήτημα να παραπέμπεται σε μεταγενέστερα στάδια.

“Θα είμαστε χαρούμενοι αν δεν υπάρξει συμφωνία”

Ένας ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN ότι το Ισραήλ παραμένει σε υψηλή επιφυλακή για μια διακοπή των συνομιλιών. «Είμαστε σε εγρήγορση. Θα είμαστε χαρούμενοι αν δεν υπάρξει συμφωνία, θα είμαστε χαρούμενοι αν συνεχιστεί η πολιορκία στο Ορμούζ και θα είμαστε χαρούμενοι αν το Ιράν δεχθεί μερικά ακόμη πλήγματα», είπε, αναγνωρίζοντας ότι η απόφαση τελικά ανήκει στον Τραμπ. Η κλιμάκωση, σημείωσε, είναι ένα ρεαλιστικό σενάριο «αν οι Ιρανοί συνεχίσουν να παίζουν και να χρονοτριβούν στις διαπραγματεύσεις»

Μια άλλη πηγή που γνωρίζει τις συζητήσεις ανέφερε ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ συνέχισαν να συντονίζονται σχετικά με πιθανά στρατιωτικά σχέδια στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και υποδομές, καθώς και στοχευμένων δολοφονιών ιρανικής ηγεσίας, σε περίπτωση που οι συνομιλίες αποτύχουν.

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και Άμυνας του ισραηλινού κοινοβουλίου, Μπόαζ Μπίσμουθ, εξέφρασε την επικρατούσα άποψη σε ένα tweet μετά από μια απόρρητη ενημέρωση με ανώτερους στρατιωτικούς ηγέτες.

«Ή είναι διαπραγματεύσεις ή άνθηση», έγραψε την Κυριακή.

Μια ισραηλινή πηγή δήλωσε στο CNN ότι η ιδέα μιας ρήτρας λήξης έχει συζητηθεί στις διαπραγματεύσεις – μια διάταξη που θα επέτρεπε τη λήξη ορισμένων περιορισμών μετά από ένα καθορισμένο αριθμό ετών. Αυτή η λήξη θα επέτρεπε στο Ιράν να επαναλάβει ορισμένες πυρηνικές δραστηριότητες, όπως στη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν του 2015 που διαπραγματεύτηκε υπό τον Πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα. Τόσο ο Νετανιάχου όσο και ο Τραμπ επέκριναν επανειλημμένα αυτή τη συμφωνία, γνωστή ως Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA), και το Ισραήλ είναι επιφυλακτικό για το ενδεχόμενο το τρέχον πλαίσιο διαπραγματεύσεων να έχει παρόμοια στοιχεία.

Η πηγή ανέφερε ότι το Ισραήλ πιέζει να εισαγάγει δύο ρήτρες που θα μπορούσαν να το διακρίνουν από την JCPOA: την πλήρη απαγόρευση του εμπλουτισμού κατά την περίοδο λήξης και την αποσυναρμολόγηση της υπόγειας εγκατάστασης Fordow του Ιράν και της τοποθεσίας Pickaxe Mountain, οι οποίες είναι και οι δύο εξαιρετικά οχυρωμένες υπόγειες εγκαταστάσεις στις οποίες πιστεύεται ότι το Ιράν προωθεί τις πυρηνικές του δυνατότητες.

Ένας ανώτερος Ισραηλινός στρατιωτικός αξιωματούχος δήλωσε σε δημοσιογράφους τον περασμένο μήνα ότι εάν ο πόλεμος τελειώσει χωρίς να εξαχθεί το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν, θα θεωρηθεί αποτυχία.