Τι γυρεύει ο Πούτιν στον Σι, μετά τον Τραμπ

Ο Σι Τζινπίνγκ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν αντάλλαξαν «συγχαρητήριες επιστολές» την Κυριακή, ενόψει της επίσκεψης του Ρώσου προέδρου στο Πεκίνο, μόλις τέσσερις ημέρες μετά την αναχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ από την Κίνα έπειτα από μια υψηλού επιπέδου σύνοδο.

Ο Κινέζος πρόεδρος δήλωσε ότι η διμερής συνεργασία Ρωσίας και Κίνας έχει «εμβαθυνθεί και ενισχυθεί», ενώ φέτος συμπληρώνονται 30 χρόνια στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.

Η επίσκεψη του Πούτιν στο Πεκίνο είναι προγραμματισμένη για την Τρίτη (19/5) και την Τετάρτη (20/5).

Άρθρο που δημοσιεύτηκε τη Δευτέρα στην κρατική ταμπλόιντ Global Times ανέφερε ότι οι επισκέψεις των προέδρων των ΗΠΑ και της Ρωσίας δείχνουν πως το Πεκίνο «αναδεικνύεται ταχύτατα σε επίκεντρο της παγκόσμιας διπλωματίας».

«Οι διαδοχικές επισκέψεις σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα έχουν προκαλέσει παγκόσμιο ενδιαφέρον, με αναλυτές να σημειώνουν ότι είναι εξαιρετικά σπάνιο, στη μεταψυχροπολεμική εποχή, μια χώρα να φιλοξενεί μέσα στην ίδια εβδομάδα τους ηγέτες των ΗΠΑ και της Ρωσίας», ανέφερε η Global Times.

Σύμφωνα με Κινέζους αναλυτές, οι διαδοχικές επισκέψεις αναδεικνύουν τη στρατηγική προσπάθεια του Πεκίνου να διαχειριστεί τις σχέσεις του και με τις δύο μεγάλες δυνάμεις, εν μέσω αυξανόμενης παγκόσμιας αστάθειας.

Πούτιν: Η σχέση ανάμεσα στις δυο χώρες έχει φθάσει σε “επίπεδο άνευ προηγουμένου”

Οι κυβερνήσεις της Ρωσίας και της Κίνας είναι έτοιμες να υποστηρίξουν η μια την άλλη σε ευρύ φάσμα ζητημάτων, ιδίως για την προστασία της εθνικής κυριαρχίας τους και της εθνικής ενότητάς τους, διαβεβαίωσε ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν σε μαγνητοσκοπημένο μήνυμά του που δημοσιοποιήθηκε προτού αρχίσει αργότερα σήμερα η διήμερη επίσκεψη στο Πεκίνο.

Η σχέση ανάμεσα στις δυο χώρες έχει φθάσει σε «επίπεδο άνευ προηγουμένου» όσον αφορά την αλληλοκατανόηση και την εμπιστοσύνη, είπε ο κ. Πούτιν.

Οι δυο χώρες θέλουν να συνεχίσουν τη συνεργασία τους κατά τρόπο αμοιβαία επωφελή και βασισμένο στις αρχές της ισότητας, να «υποστηρίξουν η μια την άλλη σε ζητήματα που αφορούν τα κεντρικά συμφέροντά τους, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας της εθνικής κυριαρχίας και ενότητας», επέμεινε ο πρόεδρος της Ρωσίας, χωρίς να γίνει πιο συγκεκριμένος.

Οι δυο πλευρές επεκτείνουν ενεργά τους δεσμούς τους σε οικονομικό, πολιτικό και αμυντικό επίπεδο, ανέφερε, μιλώντας για «στενή» και «στρατηγική» σχέση που διαδραματίζει «σταθεροποιητικό ρόλο» στις διεθνείς σχέσεις.

«Δεν ευθυγραμμιζόμαστε εναντίον οποιουδήποτε, εργαζόμαστε για την υπόθεση της ειρήνης και οικουμενικής ευημερίας», πρόσθεσε ο ρώσος πρόεδρος στο μήνυμα αυτό.

Η Δύση ανησυχεί

Η εμβάθυνση των σχέσεων Κίνας και Ρωσίας προκαλεί ανησυχία στη Δύση, ιδιαίτερα μετά τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία το 2022.

Σύμφωνα με δυτικούς διπλωμάτες και αναλυτές, η οικονομική και διπλωματική στήριξη της Κίνας προς τη Ρωσία έχει συμβάλει στη διατήρηση του πολέμου. Οι δύο ηγέτες έχουν συναντηθεί περισσότερες από 40 φορές, πολύ περισσότερες σε σύγκριση με τις επαφές του Σι με δυτικούς ηγέτες.

Το διμερές εμπόριο Κίνας και Ρωσίας έχει εκτοξευθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα από το 2022, με την Κίνα να αγοράζει περισσότερο από το ένα τέταρτο των ρωσικών εξαγωγών. Οι μεγάλες αγορές ρωσικού αργού πετρελαίου από το Πεκίνο έχουν προσφέρει στη Μόσχα εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια εσόδων για τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με στοιχεία του Centre for Research on Energy and Clean Air, το Πεκίνο έχει αγοράσει ρωσικά ορυκτά καύσιμα αξίας άνω των 367 δισ. δολαρίων από την έναρξη της ρωσικής εισβολής.

Οι αγορές αυτές ενίσχυσαν την ενεργειακή ασφάλεια της Κίνας, η οποία έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά την κρίση στη Μέση Ανατολή που σταμάτησε τη μεταφορά πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Ούτε ο πόλεμος στην Ουκρανία ούτε οι σχέσεις Κίνας–Ρωσίας φαίνεται να κυριάρχησαν στις συνομιλίες του Τραμπ με τον Σι την περασμένη εβδομάδα. Η κινεζική ανακοίνωση για τη βασική διμερή συνάντηση έκανε μια σύντομη αναφορά στην «κρίση στην Ουκρανία», ενώ η αμερικανική ανακοίνωση δεν την ανέφερε καθόλου.

Αντίθετα, οι συνομιλίες ΗΠΑ–Κίνας φαίνεται ότι επικεντρώθηκαν στο εμπόριο, στην Ταϊβάν και στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, με τον Τραμπ να δηλώνει ότι η Κίνα συμφώνησε μαζί του στην ανάγκη επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ.

Ο Σι πίεσε επίσης τον Τραμπ για το ζήτημα της Ταϊβάν, προειδοποιώντας τον για τον κίνδυνο σύγκρουσης αν το θέμα δεν αντιμετωπιστεί σωστά. Ο Τραμπ αποχώρησε από το Πεκίνο δηλώνοντας ότι δεν έχει ακόμη αποφασίσει αν θα εγκρίνει πολυδισεκατομμυριούχο συμφωνία πώλησης αμερικανικών όπλων στην Ταϊβάν. Η αναστολή της συμφωνίας θα αποτελούσε σημαντική νίκη για το Πεκίνο, το οποίο επιδιώκει να θέσει υπό τον έλεγχό του το αυτοδιοικούμενο νησί — κάτι που απορρίπτει η πλειονότητα των Ταϊβανέζων.

Η ατζέντα της συνάντησης Πούτιν–Σι

Το ταξίδι του Πούτιν θα συμπέσει με την 25η επέτειο της Συνθήκης Καλής Γειτονίας και Φιλικής Συνεργασίας μεταξύ Ρωσίας και Κίνας, η οποία χρησιμεύει ως βάση για τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Κρεμλίνου, ο Πούτιν και ο Σι «θα συζητήσουν τρέχοντα διμερή ζητήματα, τρόπους περαιτέρω ενίσχυσης της ολοκληρωμένης εταιρικής σχέσης και της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ της Ρωσικής Ομοσπονδίας και της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας και θα ανταλλάξουν απόψεις για βασικά διεθνή και περιφερειακά ζητήματα» .

Τον κ. Πούτιν θα συνοδεύσει πολυμελής αντιπροσωπεία υπουργών, επιχειρηματιών και αξιωματούχων, ανάμεσά τους η διοικήτρια της ρωσικής κεντρικής τράπεζας Ελβίρα Ναμπιούλινα και οι επικεφαλής ενεργειακών κολοσσών (Gazprom, Rosneft), σύμφωνα με το Κρεμλίνο.

Αν και ο κ. Πούτιν αναμένεται να ενημερωθεί για τις συνομιλίες του κ. Τραμπ στο Πεκίνο, το Κρεμλίνο φρόντισε να τονίσει πως η επίσκεψη του ρώσου προέδρου ήταν προγραμματισμένη πολύ καιρό πριν και δεν αποτελεί αντίδραση στην επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ.

Αναμένεται επίσης να συζητηθούν οι συνέπειες του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν και η εξέλιξη του πολέμου–της «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης» στην ορολογία του Κρεμλίνου–στην Ουκρανία.

Πάντα σύμφωνα με τη ρωσική προεδρία, αναμένεται να υπογραφτούν κοινή διακήρυξη και διάφορες διμερείς συμφωνίες.

Σύμφωνα με τον σύμβουλο του προέδρου Πούτιν για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, το Γιούρι Ουσακόφ, οι δυο χώρες θα συνάψουν κάπου 40 συμφωνίες, σε τομείς όπως η βιομηχανία, το εμπόριο, οι μεταφορές, οι κατασκευές κ.ά. τομείς.

Ανάμεσα στις συμφωνίες που προωθεί η ρωσική πλευρά είναι η κατασκευή αγωγού που έχει βαφτιστεί «Σιβηρία 2», για τη μεταφορά αερίου στην Κίνα μέσω Μογγολίας. Η Κίνα συγκαταλέγεται στους κυριότερους εισαγωγείς πετρελαίου και αερίου της Ρωσίας.

Κατά τον κ. Ουσακόφ, οι πρόεδροι Πούτιν και Σι αναμένεται να συναντηθούν αρκετές φορές ακόμη φέτος, στο περιθώριο διεθνών συνόδων. Ο Ρώσος ηγέτης επισκέφθηκε την Κίνα τελευταία φορά το 2025, όταν υπέγραψε αρκετές συμφωνίες με τον Σι που ενίσχυσαν τους οικονομικούς δεσμούς σε τομείς όπως η ενέργεια και η τεχνολογία. Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ρωσίας.

Ο Τζόζεφ Γουέμπστερ, ανώτερος ερευνητής στο Atlantic Council, έγραψε σε ενημερωτικό δελτίο ότι «το ζήτημα της Ταϊβάν ενδέχεται να βρίσκεται στο παρασκήνιο της συνάντησης Σι–Πούτιν.»

Σύμφωνα με τον ίδιο, το Πεκίνο ενδέχεται να επιδιώξει περισσότερες συμφωνίες για ορυκτά καύσιμα με τη Μόσχα ώστε να διασφαλίσει τον ενεργειακό του εφοδιασμό σε περίπτωση μελλοντικής σύγκρουσης.

Η επέκταση των ρωσικών πετρελαιαγωγών προς την Κίνα «θα ενίσχυε σημαντικά την ενεργειακή ασφάλεια του Πεκίνου σε περίπτωση κρίσης γύρω από την Ταϊβάν», έγραψε ο Γουέμπστερ, σύμφωνα με τον Guardian.