Τραμπ – Σι: Οι κολακείες δεν νίκησαν τα χάσματα

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναχώρησε από την Κίνα την Παρασκευή προβάλλοντας επιχειρηματικές συμφωνίες που έδωσαν ελάχιστους λόγους αισιοδοξίας στις αγορές, ενώ το Πεκίνο προειδοποίησε την Ουάσινγκτον να μην χειριστεί λανθασμένα το ζήτημα της Ταϊβάν και δήλωσε ότι ο πόλεμος με το Ιράν δεν έπρεπε ποτέ να είχε ξεκινήσει.

Η επίσκεψη του Τραμπ στον βασικό στρατηγικό και οικονομικό αντίπαλο της Αμερικής — η πρώτη Αμερικανού προέδρου από το τελευταίο του ταξίδι το 2017 — στόχευε στην επίτευξη απτών αποτελεσμάτων ώστε να ενισχυθούν τα μειωμένα ποσοστά δημοτικότητάς του ενόψει κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών, σχολιάζει το Reuters.

Η σύνοδος των δύο ηγετών χαρακτηρίστηκε από εντυπωσιακή επισημότητα: μεγαλοπρεπείς υποδοχές με στρατιώτες που παρέλαυναν συγχρονισμένα, πολυτελή επίσημα δείπνα και ιδιωτικές ξεναγήσεις σε έναν μυστικό κήπο, ενώ ο Τραμπ επαινούσε επανειλημμένα τον οικοδεσπότη του, σχολιάζοντας τη ζεστασιά και το κύρος του.

«Ήταν μια απίστευτη επίσκεψη. Νομίζω ότι προέκυψαν πολλά καλά από αυτή», δήλωσε ο Τραμπ στον Σι κατά την τελευταία τους συνάντηση στο συγκρότημα Ζονγκνανχάι, πρώην αυτοκρατορικό κήπο όπου στεγάζονται τα γραφεία της κινεζικής ηγεσίας, πριν προχωρήσουν σε ένα γεύμα εργασίας.

Ωστόσο, λίγο πριν από τη συνάντηση της Παρασκευής, το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε μια αιχμηρή ανακοίνωση εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του για τον πόλεμο των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ με το Ιράν.

«Αυτή η σύγκρουση, που δεν έπρεπε ποτέ να είχε συμβεί, δεν έχει κανέναν λόγο να συνεχιστεί», ανέφερε το υπουργείο, προσθέτοντας ότι η Κίνα στηρίζει τις προσπάθειες για ειρηνευτική συμφωνία σε έναν πόλεμο που έχει επηρεάσει σοβαρά τις ενεργειακές προμήθειες και την παγκόσμια οικονομία.

Στο Ζονγκνανχάι, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι δύο ηγέτες συζήτησαν το Ιράν και ότι «σκέφτονται παρόμοια», χωρίς όμως ο Σι να σχολιάσει δημόσια.

Ο Τραμπ αναμενόταν να πιέσει την Κίνα να χρησιμοποιήσει την επιρροή της στο Ιράν για να επιτευχθεί συμφωνία. Ωστόσο, αναλυτές αμφιβάλλουν ότι ο Σι θα είναι πρόθυμος να ασκήσει ισχυρή πίεση στην Τεχεράνη ή να τερματίσει τη στήριξη προς τον ιρανικό στρατό, δεδομένης της αξίας του Ιράν για το Πεκίνο ως στρατηγικού αντίβαρου απέναντι στις ΗΠΑ.

Αμερικανική σύνοψη των συνομιλιών της Πέμπτης ανέφερε ότι οι δύο ηγέτες συμμερίζονται την επιθυμία να επαναλειτουργήσουν τα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων περνούσε κάποτε το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και ότι ο Σι φέρεται να ενδιαφέρεται για αγορές αμερικανικού πετρελαίου ώστε να μειώσει την εξάρτηση της Κίνας από τη Μέση Ανατολή.

«Αυτό που είναι αξιοσημείωτο είναι ότι δεν υπάρχει καμία συγκεκριμένη κινεζική δέσμευση σχετικά με το Ιράν», δήλωσε η Πατρίσια Κιμ, ερευνήτρια εξωτερικής πολιτικής στο Brookings Institution.

Ελάχιστες λεπτομέρειες για τις συμφωνίες

Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν επίσης ότι συμφωνήθηκαν πωλήσεις αγροτικών προϊόντων και σημειώθηκε πρόοδος στη δημιουργία μηχανισμών διαχείρισης μελλοντικών εμπορικών σχέσεων, με τις δύο πλευρές να αναμένεται να καταρτίσουν μια λίστα προϊόντων συνολικής αξίας περίπου 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων, τα οποία θεωρούνται «μη ευαίσθητα» από πλευράς εθνικής ασφάλειας ή στρατηγικής τεχνολογίας.

Ωστόσο, υπήρχαν ελάχιστες λεπτομέρειες για τις συμφωνίες και καμία ένδειξη προόδου σχετικά με την πώληση προηγμένων τσιπ τεχνητής νοημοσύνης H200 της Nvidia στην Κίνα, παρά τη θεαματική τελευταία στιγμή προσθήκη του διευθύνοντος συμβούλου Jensen Huang στην αποστολή.

Ο Τραμπ δήλωσε στο Fox News ότι η Κίνα συμφώνησε να παραγγείλει 200 αεροσκάφη της Boeing, την πρώτη αγορά αμερικανικών επιβατικών αεροσκαφών εδώ και σχεδόν μία δεκαετία, όμως ο αριθμός ήταν πολύ χαμηλότερος από τα περίπου 500 που ανέμεναν οι αγορές, με αποτέλεσμα η μετοχή της Boeing να υποχωρήσει πάνω από 4%.

«Για τις αγορές, η σύνοδος μπορεί να είναι στρατηγικά καθησυχαστική αλλά φτωχή σε ουσιαστικά αποτελέσματα», δήλωσε ο Τσιμ Λι, ανώτερος αναλυτής Κίνας στο Economist Intelligence Unit.

Οι κινεζικές μετοχές υποχώρησαν την Παρασκευή, καθώς η σύνοδος μεταξύ των ηγετών των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου δεν παρήγαγε συμφωνίες ικανές να ενθουσιάσουν τους επενδυτές.

Το σημαντικότερο επίτευγμα της συνόδου ίσως ήταν η διατήρηση της εύθραυστης εμπορικής εκεχειρίας που συμφωνήθηκε στην τελευταία συνάντηση των δύο ηγετών τον Οκτώβριο, όταν ο Τραμπ ανέστειλε τους δασμούς που είχε επιβάλει σε κινεζικά προϊόντα και ο Σι απέφυγε να διακόψει τις εξαγωγές κρίσιμων σπάνιων γαιών.

Δεν έχει ακόμη αποφασιστεί εάν η εκεχειρία θα παραταθεί μετά τη λήξη της αργότερα φέτος, δήλωσε στο Bloomberg TV ο Αμερικανός εμπορικός αντιπρόσωπος Τζέιμισον Γκριρ, που συνόδευε τον Τραμπ.

Μια τέτοια παράταση θα αποτελούσε «το πιο βασικό κριτήριο επιτυχίας» της συνόδου, σύμφωνα με την Κιμ του Brookings.

Σαφής προειδοποίηση για την Ταϊβάν

Οι δηλώσεις του Σι προς τον Τραμπ ότι ένας λανθασμένος χειρισμός της Ταϊβάν — του δημοκρατικά κυβερνώμενου νησιού που το Πεκίνο θεωρεί δικό του — θα μπορούσε να οδηγήσει σε σύγκρουση, αποτέλεσαν μια αυστηρή, αν και όχι πρωτοφανή, προειδοποίηση σε μια κατά τα άλλα φιλική και χαλαρή σύνοδο.

Η Ταϊβάν, μόλις 80 χιλιόμετρα από τις κινεζικές ακτές, αποτελεί εδώ και καιρό σημείο έντασης στις σχέσεις των δύο χωρών, με το Πεκίνο να μην αποκλείει τη χρήση στρατιωτικής βίας για να αποκτήσει τον έλεγχο του νησιού και τις ΗΠΑ να δεσμεύονται από τον νόμο να παρέχουν στην Ταϊβάν μέσα αυτοάμυνας.

«Η αμερικανική πολιτική στο ζήτημα της Ταϊβάν παραμένει αμετάβλητη», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στο NBC News, προσθέτοντας ότι οι Κινέζοι «το θέτουν πάντα… εμείς ξεκαθαρίζουμε τη θέση μας και συνεχίζουμε».

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ταϊβάν, Λιν Τσια-λουνγκ, ευχαρίστησε την Παρασκευή τις Ηνωμένες Πολιτείες για την επανειλημμένη έκφραση στήριξης.

Ο Ρούμπιο δήλωσε επίσης ότι ο Τραμπ έθεσε στον Σι το ζήτημα του πιο γνωστού επικριτή της Κίνας στο Χονγκ Κονγκ, του μεγιστάνα των ΜΜΕ Τζίμι Λάι, ο οποίος καταδικάστηκε σε 20 χρόνια φυλάκισης τον Φεβρουάριο στη μεγαλύτερη υπόθεση εθνικής ασφάλειας στην ιστορία του χρηματοοικονομικού κέντρου της Ασίας.

Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι οι υποθέσεις του Χονγκ Κονγκ αποτελούν εσωτερικό ζήτημα της Κίνας, όταν είχε ερωτηθεί για τον Λάι, ο οποίος αρνείται όλες τις κατηγορίες.

Παρότι δεν κατέληξαν σε πολλές συμφωνίες, και οι δύο πλευρές χαιρέτισαν μια πιο σταθερή βάση στις σχέσεις τους, τις οποίες ο Σι χαρακτήρισε τις σημαντικότερες στον κόσμο.

«Πρέπει να το κάνουμε να λειτουργήσει και να μην το καταστρέψουμε ποτέ», δήλωσε στο επίσημο δείπνο της Πέμπτης.