Οι επτά άξονες για τη νέα “Ανωγειανή” σελίδα του ΣΕΤΕ

Με “ανωγειανό τσαγανό” ως εφόδιο, όπως με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο είπε η συντοπίτισσά της, εκ καταγωγής, υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, στον χαιρετισμό της στην Ανοικτή Συνεδρίαση της 34ης Τακτικής Γενικής Συνέλευσης ΣΕΤΕ, η νέα πρόεδρος του ΣΕΤΕ κα Αγάπη Σμπώκου ξεκινά τη θεσμική της πορεία στο χώρο έχοντας πολλές προκλήσεις.

Ουσιαστικά με τον αυθεντικό τρόπο και τη δυναμική κουλτούρα του εμβληματικού τόπου του Ψηλορείτη, η κα Σμπώκου, διευθύνουσα σύμβουλος των Phaea Resorts, γόνος μιας ιστορικής οικογένειας των Ανωγείων όπως άλλωστε και η κα Κεφαλογγιάννη καλείται, ως άλλη “Θεά των Όφεων” κατά παραλληλία με την εμβληματική θεά της μεγάλης προϊστορικής κρητικής παράδοσης, να “στρώσει” το δρόμο της “γονιμότητας” για τον ελληνικό τουρισμό.

Άλλωστε ως θεσμικός εταίρος ο ΣΕΤΕ καλείται να μπει σε μια νέα φάση δυναμικής παρέμβασης, με ενεργές τις “προίκες”, θετικές και αρνητικές του χτες, για να αντιμετωπίσει τα μεγάλα στοιχήματα, κύρια της βιωσιμότητας και αειφορίας, που πλέον η Ελλάδα αντιμετωπίζει στο φόντο μιας συγκυρίας πολλαπλών απαιτήσεων.

Η χώρα, ουσιαστικά, ως 5ος προορισμός στον κόσμο μπορεί να μην έχει μπει στον κύκλο μιας κορεσμένης τουριστικής πορείας αλλά όσο είναι καιρός θα πρέπει να διαφυλάξει τους θησαυρούς της, για να έχει να δίνει πλούτο με διάχυση μέσω του τουριστικού φαινομένου.

Η νέα φάση εξέλιξης

“Η σημερινή ημέρα δεν σηματοδοτεί απλώς την έναρξη μιας νέας θητείας. Είναι η συνέχεια μιας μεγάλης θεσμικής διαδρομής. Και ταυτόχρονα, είναι η αφετηρία ενός νέου κύκλου για τον ΣΕΤΕ και μαζί του, για τον ελληνικό τουρισμό. Έναν κύκλο που πατά στέρεα σε όσα έχουν χτιστεί τα προηγούμενα χρόνια, αλλά δεν φοβάται να δει και όσα πρέπει να γίνουν ακόμα” τόνισε με έμφαση η κα Σμπώκου δίνοντας το στίγμα της νέας πορείας του Συνδέσμου, αποδίδοντας τα εύσημα στον απερχόμενο πρόεδρο Γιάννη Παράσχη, για “μια ιδιαίτερα πετυχημένη πορεία του ελληνικού τουρισμού. Ο ΣΕΤΕ παρέμεινε παρών. με λόγο συγκροτημένο, με θέσεις καθαρές, με διεκδίκηση, αλλά πάνω από όλα με σωφροσύνη και σοβαρότητα που τον διακρίνουν”, όπως είπε.

“Ανοίγουμε έναν νέο κύκλο. Έναν κύκλο που καλείται να απαντήσει σε ένα πιο σύνθετο ερώτημα: Πώς θα συνεχίσει να αναπτύσσεται ο τουρισμός με περισσότερη γνώση, μεγαλύτερη αντοχή, καλύτερη διάχυση, πιο ώριμους προορισμούς και μεγαλύτερη κοινωνική νομιμοποίηση. Πως πάμε από την επιτυχία στην ωριμότητα” τόνισε η νέα πρόεδρος και οριοθέτησε τις μεγάλες προκλήσεις του σήμερα.

Οι προκλήσεις

“Ζούμε σε μια περίοδο διαρκών αναταράξεων, συνεχιζόμενων πολυκρίσεων και παγκόσμιας γεωπολιτικής αστάθειας, που επηρεάζουν τις μετακινήσεις, το κόστος, την ασφάλεια, την ψυχολογία των αγορών. Η κλιματική κρίση δεν είναι πια μια μελλοντική προειδοποίηση. Είναι μια πραγματικότητα που και αυτή επηρεάζει προορισμούς, υποδομές, φυσικούς πόρους, εποχικότητα και ταξιδιωτική συμπεριφορά.

Την ίδια στιγμή, η τεχνολογία, η τεχνητή νοημοσύνη και τα δεδομένα αλλάζουν ριζικά τον τρόπο με τον οποίο ο ταξιδιώτης εμπνέεται και επιλέγει, και σύντομα τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις λειτουργούν, προβλέπουν και προσαρμόζονται. Ο διεθνής ανταγωνισμός γίνεται επομένως πολύ πιο σύνθετος. Δεν κρίνεται πλέον μόνο στις τιμές. Κρίνεται στη συνολική εμπειρία, στην αξιοπιστία, στην ποιότητα των υποδομών, στη διαχείριση των προορισμών, στην ψηφιακή επάρκεια, στην περιβαλλοντική ευθύνη και πάνω από όλα στην ανθρώπινη επαφή. Μέσα σε αυτό το σύνθετο περιβάλλον, στην Ελλάδα, η κοινωνική αποδοχή του τουρισμού παραμένει ισχυρή.

Υπάρχει υπερηφάνεια για όσα έχει προσφέρει. Υπάρχουν όμως και σημάδια κόπωσης από υπαρκτές στρεβλώσεις. Από την πίεση στις υποδομές, ην υπερσυγκέντρωση σε ορισμένους προορισμούς, τα ζητήματα στέγης, τις ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό και τις ανισορροπίες που δημιουργούνται σε τοπικό επίπεδο. Αυτή την πραγματικότητα δεν πρέπει να την αρνηθούμε. Πρέπει να την κατανοήσουμε και να την αντιμετωπίσουμε. Γιατί η κοινωνική αποδοχή δεν είναι λευκή επιταγή. Είναι σχέση εμπιστοσύνης” ανέφερε η κα Σμπώκου.

“Ζητούμενο της επόμενης μέρας είναι η θωράκιση του ελληνικού τουρισμού – όπου θωράκιση δεν σημαίνει άμυνα. Σημαίνει σχεδιασμός με βάθος χρόνου και μέθοδος.Η επόμενη φάση δεν θα κριθεί μόνο στους αριθμούς. Θα κριθεί στην ανθεκτικότητα, στην ποιότητα και στη διάχυση της αξίας. Στην ισορροπία και στη λειτουργικότητα των προορισμών” τόνισε.

“Γι’ αυτό και ο νέος κύκλος του ελληνικού τουρισμού χρειάζεται μια καθαρή μέθοδο με άξονες δράσεων και εστίαση στις συνέργειες” είπε και συμπλήρωσε ότι ο τουρισμός δεν μπορεί να προχωρήσει με αποσπασματικότητα και κατακερματισμένες πολιτικές. “Σε αυτό το πλαίσιο λοιπόν, θέτουμε επτά συγκεκριμένους άξονες δράσης για το νέο κύκλο του ελληνικού τουρισμού.”

Οι επτά άξονες

Με βάση την νέα πρόεδρο:

“Ο πρώτος άξονας –και ίσως ο πιο καθοριστικός- είναι η διαχείριση και ανάπτυξη των προορισμών” είπε και εστίασε στο ότι:

“Δεν υπάρχει ισχυρός τουρισμός χωρίς ποιότητα δημόσιου χώρου. Χωρίς επενδύσεις που σέβονται τη φέρουσα ικανότητα. Χωρίς υποδομές που αντιμετωπίζουν τον επισκέπτη ως μέρος της καθημερινότητας του πολίτη” Αναφερόμενη στο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό που παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα, το χαρακτήρισε ως θετική εξέλιξη, “Όπως κάθε πλαίσιο είναι λογικό να δημιουργεί ανατροπές. Κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης και των συζητήσεων που προηγήθηκαν ετέθησαν πολλά θέματα που μας βρίσκουν σύμφωνους και κάποια άλλα αντίθετους. Με ιδιαίτερη ικανοποίηση έχουμε τη διαβεβαίωση ότι θα υπάρξει ουσιαστική διαβούλευση τις επόμενες μέρες και εκεί ακριβώς θα εστιάσουμε το προσεχές διάστημα.”

Ο δεύτερος άξονας αφορά τους ανθρώπους του τουρισμού καθώς όπως είπε “είναι δομική πρόκληση που συνδέεται με τη δημογραφική πραγματικότητα, την εποχικότητα, τη στέγαση, την εκπαίδευση, τις δεξιότητες και τη συνολική ελκυστικότητα των τουριστικών επαγγελμάτων.”

Ο τρίτος άξονας είναι η ανταγωνιστικότητα, όπως τόνισε η νέα πρόεδρος λέγοντας ότι “η τουριστική επιχειρηματικότητα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ταυτόχρονα ως εθνικός πυλώνας όταν αποδίδει και ως εύκολος φορολογικός στόχος όταν χρειάζονται πόροι. Χρειάζεται φορολογική πολιτική που δεν υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα. Χρειάζεται πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ιδιαίτερα για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Χρειάζονται στοχευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση. Και φυσικά χρειάζεται ένα σταθερό επενδυτικό περιβάλλον με ασφάλεια δικαίου. Γιατί χωρίς αυτά, δεν μπορούμε να μιλάμε σοβαρά για αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος.”

“Ο τέταρτος άξονας είναι η βιωσιμότητα στην πράξη. Και εδώ πρέπει να μιλήσουμε χωρίς ευκολίες. Η βιωσιμότητα ΔΕΝ μπορεί πια να μείνει στο επίπεδο των διακηρύξεων. Πρέπει να γίνει καθημερινή λειτουργία και να ενταχθεί στον επιχειρησιακό σχεδιασμό των εταιρειών. Εργαλείο διοίκησης, μέτρησης, βελτίωσης και τελικά ανταγωνιστικότητας. Σε αυτή την κατεύθυνση, η πρωτοβουλία του ΣΕΤΕ, METRON Sustainable Tourism αποτελεί μια σημαντική βάση” τόνισε.

“Ο πέμπτοςάξονας αφορά την τεχνολογία με τον άνθρωπο όμως στο επίκεντρο. Η τεχνητή νοημοσύνη, τα δεδομένα, τα ψηφιακά εργαλεία και οι νέες πλατφόρμες αλλάζουν ήδη τον τουρισμό. Και θα τον αλλάξουν ακόμη περισσότερο. Όποιος βλέπει την τεχνολογία ως πολυτέλεια σήμερα, ρισκάρει να τη βρει μπροστά του ως μειονέκτημα. Χρειάζεται, όμως, καθαρή αντίληψη. Η τεχνολογία δεν είναι αυτοσκοπός.

Είναι εργαλείο παραγωγικότητας, γνώσης και καλύτερης διαχείρισης. Στον ελληνικό τουρισμό πρέπει να υπηρετεί έναν ξεκάθαρο στόχο: καλύτερη πρόβλεψη, εμπειρία, και διαχείριση, βελτιωμένη παραγωγικότητα, καλύτερη γνώση και λήψη αποφάσεων. Αυτό σημαίνει διαχείριση προορισμών με βάση τα δεδομένα, ψηφιακή ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και εργαλεία προσαρμογής για επιχειρήσεις και προορισμούς. Ωστόσο ο πυρήνας της ελληνικής φιλοξενίας παραμένει ο άνθρωπος” ανέφερε η κα Σμπώκου.

“Ο έκτος άξονας αφορά το Brand Ελλάδα όχι ως επικοινωνία, αλλά ως υποδομή εμπιστοσύνης. Η Ελλάδα δεν είναι ένα ενιαίο προϊόν. Είναι πολλοί τόποι μαζί, με διαφορετικές ταυτότητες, τοπία, εμπειρίες, εποχές και ιστορίες. Η ποικιλομορφία της αποτελεί μέρος της δύναμης μας: ο πολιτισμός, η φύση, η γαστρονομία, η αρχιτεκτονική, ο τρόπος ζωής, η ανθρώπινη επαφή, και η αυθεντικότητα κάθε τόπου. Αν συμπιέσουμε αυτή την ποικιλομορφία σε ένα στενό μοντέλο μαζικής κατανάλωσης, θα αποδυναμώσουμε αυτό ακριβώς που μας κάνει ανταγωνιστικούς στο μέλλον.

Το brand Ελλάδα ΔΕΝ είναι διαφημιστικό περιτύλιγμα. Δεν είναι slogan ή καμπάνια. Είναι ο τρόπος με τον οποίο ο κόσμος καταλαβαίνει τι αντιπροσωπεύει η χώρα. Γι’ αυτό σε έναν περιβάλλον πολλαπλών κρίσεων πρέπει να το αντιμετωπίσουμε ως σταθερή και μακρόπνοη υποδομή εμπιστοσύνης. Το brand Ελλάδα πρέπει να πατά στην ομορφιά της χώρας, αλλά να πηγαίνει και πέρα από αυτήν. Να δείχνει μια Ελλάδα αξιόπιστη ,σύγχρονη, αυθεντική, ποιοτική, δημιουργική και πολυδιάστατη, όπου ο άνθρωπος παραμένει το κεντρικό στοιχείο του αφηγήματος. Μια χώρα που προσφέρει όχι μόνο τοπίο, αλλά τρόπο ζωής. Όχι μόνο ανάμνηση, αλλά εμπειρία με βάθος”.

Ο έβδομος άξονας αφορά στην ίδια την εξέλιξη του ΣΕΤΕ. Σε αυτή τη νέα περίοδο, και ο ΣΕΤΕ χρειάζεται να ανταποκριθεί δυναμικά στη νέα πραγματικότητα. Να εξελιχθεί οργανωτικά και θεσμικά, ώστε να ανταποκρίνεται σε αυτό το πιο σύνθετο και απαιτητικό περιβάλλον” τόνισε η κα Σμπώκου και κατέληξε:

“Δεν ζητώ μόνο την εμπιστοσύνη σας. Ζητώ τη συμμετοχή σας, τη φωνή σας και τη δύναμή σας για να χτίσουμε μαζί τον επόμενο κύκλο αυτού του συνδέσμου” και υπογράμμισε ότι “δεν προσδοκούμε απλώς μια ακόμη καλή χρονιά. Αυτός δεν είναι ο πραγματικός πήχης. Υπόσχομαι κάτι πιο δύσκολο: ότι δεν θα εφησυχάσουμε όσο τα πράγματα πάνε καλά“.

Τα μηνύματα Παράσχη

Λίγο πριν στην ομιλία του ο απερχόμενος Πρόεδρος ΣΕΤΕ, κ. Γιάννης Παράσχης στην Ανοικτή Συνεδρίαση της 34ης Τακτικής Γενικής Συνέλευσης ΣΕΤΕ τόνισε ότι “ο ΣΕΤΕ εστίασε τις δράσεις και τις διεκδικήσεις του σε πέντε βασικούς άξονες: στα ζητήματα ανταγωνιστικότητας και επενδύσεων, τις υποδομές, την ανάγκη για οργανωμένη διαχείριση προορισμών, την νέα πραγματικότητα στην αγορά εργασίας και φυσικά τα ζητήματα της βιωσιμότητας. Οι άξονες αυτοί λειτούργησαν ως ένας πρακτικός τρόπος να οργανώσουμε τις προτεραιότητες του τομέα. Ειδικότερα στο θέμα της βιωσιμότητας δώσαμε ιδιαίτερη έμφαση σε αυτή τη τριετία. Η πρωτοβουλία METRON Sustainable Tourism, σχεδιάστηκε για να περάσει ο τομέας από τη γενική συζήτηση περί βιωσιμότητας σε πρακτικά εργαλεία αυτορρύθμισης για τις επιχειρήσεις.”

Όπως είπε, σε αρκετά πεδία έγιναν σημαντικά βήματα. “Για την αγορά εργασίας η υπογραφή της κοινωνικής συμφωνίας μεταξύ κοινωνικών εταίρων και πολιτείας για τις κλαδικές συλλογικές συμβάσεις αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο. Το βελτιωμένο πλαίσιο για την φορολογική αντιμετώπιση αλλά και τις λειτουργικές προδιαγραφές των βραχυχρόνιων μισθώσεων ήταν πρωτοβουλίες στην σωστή κατεύθυνση.

Σε άλλα, κρίσιμα ζητήματα παραμένουν σοβαρές εκκρεμότητες. Οι δημόσιες υποδομές σε πολλές περιπτώσεις δεν μπορούν να ακολουθήσουν τους ρυθμούς των ιδιωτικών επενδύσεων και τις απαιτήσεις των τουριστικών ροών. Το βιώσαμε πρόσφατα σε ζητήματα που συνδέονται με την διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας αλλά και στις λιμενικές υποδομές της Σαντορίνης το 2025. Ο ΦΠΑ παραμένει υψηλός σε σχέση με ανταγωνιστές, ενώ η αξιοποίηση του τέλους ανθεκτικότητας προς όφελος τουριστικών υποδομών και προορισμών παραμένει ζητούμενο. Η πρόσβαση των μικρομεσαίων τουριστικών επιχειρήσεων σε χρηματοδοτικά εργαλεία για την ποιοτική και περιβαλλοντική τους αναβάθμιση εξακολουθούν να είναι ζητήματα πρώτης γραμμής”.

“Και φυσικά θα επαναλάβω για πολλοστή φορά ότι ως ΣΕΤΕ θεωρούμε την θεσμοθέτηση του Ειδικού Χωροταξικού για τον Τουρισμό ύψιστης σημασίας και προϋπόθεση για τη διαμόρφωση ενός προβλέψιμου πλαισίου για επενδύσεις και ανάπτυξη με ασφάλεια δικαίου. Ελπίζουμε ότι οι προβληματισμοί μας και οι τεκμηριωμένες προτάσεις μας αναφορικά με το τελευταίο σχέδιο της ΚΥΑ το οποίο περιλαμβάνει σημαντικές τροποποιήσεις σε σχέση με το σχέδιο του 2024, θα συζητηθούν και θα ληφθούν σοβαρά υπόψη στην σύντομη εναπομείνασα περίοδο διαβούλευσης προς όφελος μιας περιβαλλοντικά και κοινωνικά φιλικής αλλά και ταυτόχρονα οικονομικά βιώσιμης ανάπτυξης”, σημείωσε.

Παράλληλα ανέφερε ότι “στο Ειδικό Χωροταξικό του Τουρισμού και σε μια σειρά από άλλα ζητήματα είναι φυσικό να υπάρχουν διεκδικήσεις και αποκλίνουσες απόψεις. Το σημαντικό, όμως, είναι ότι ο διάλογος γίνεται πλέον σε μια πιο ώριμη και κοινή βάση. Εκτιμούμε ότι υπάρχει πολύ μεγαλύτερη σύγκλιση ανάμεσα στη στρατηγική αντίληψη της Πολιτείας, του ΣΕΤΕ αλλά και άλλων σημαντικών διαμορφωτών της κοινής γνώμης, αναφορικά με το αφήγημα του ελληνικού τουρισμού. Οι απόψεις περί υπερτουρισμού και άλλα νοσταλγικά αφηγήματα προηγούμενων ετών, ή η συζήτηση για την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας έχουν μπει στην σωστή τους διάσταση. Αυτή η σύγκλιση είναι πολύτιμη. Και πρέπει να αξιοποιηθεί. Ταυτόχρονα, μελέτες και εκτιμήσεις για την πορεία του τουρισμού οι οποίες εκπονήθηκαν την τελευταία δεκαετία έχουν ξεπεραστεί από την πραγματικότητα και τις εντυπωσιακές πρόσφατες επιδόσεις του κλάδου.

Ο ΣΕΤΕ είναι έτοιμος να συμβάλει ενεργά, με τεκμηρίωση, εμπειρία αγοράς και θεσμική σοβαρότητα, σε συνεργασία με την πολιτεία στη χάραξη της απαιτούμενης στρατηγικής της επόμενης ημέρας για την εκπόνηση ενός Master Plan Ελληνικός Τουρισμός – 2040. Γιατί το στρατηγικό μας αφήγημα για την επόμενη ημέρα είναι απαραίτητο και δεν μπορεί να είναι υπόθεση ενός μόνο φορέα. Απαιτεί συντονισμό, συνέργειες του δημόσιου και του ιδιωτικού και μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Αυτός θεωρούμε είναι ο δρόμος της επόμενης μέρας για μια ώριμη τουριστική χώρα.

Την ευθύνη σε ΑΥΤΗ την επόμενη ημέρα για τον ΣΕΤΕ και την εκπροσώπηση της τουριστικής επιχειρηματικότητας αναλαμβάνει σήμερα η Αγάπη Σμπώκου” κατέληξε.