Κριτική του ΣΕΤΕ στο σχέδιο για το Ειδικό Χωροταξικό για τον Τουρισμό – Οι νέες προκλήσεις

Στο επίκεντρο της Γ.Σ. του ΣΕΤΕ στην πρωινή κλειστή συνεδρίαση που προηγήθηκε της ψηφοφορίας για το νέο Δ.Σ. βρέθηκαν οι προκλήσεις της τουριστικής οικονομίας και δη η γεωπολιτική κρίση, τα θέματα ψηφιακού μετασχηματισμού και αειφορίας.

Τόσο ο απερχόμενος πρόεδρος, Γιάννης Παράσχης όσο και ο αντιπρόεδρος του ΣΕΤΕ και πρόεδρος της Aegean Ευτ. Βασιλάκης αλλά και ο Λυκούργος Αντωνόπουλος, Chief Commercial Officer Business Segment Ομίλου ΟΤΕ περιέγραψαν ένα σκηνικό διαρκών κρίσεων που καλείται να διαχειριστεί ο τουρισμός, επιδεικνύοντας, όμως υψηλά ανκλαστικά ανθεκτικότητας.

Το χωροταξικό

Κεντρικό πάντως θέμα σε όλες τις τοποθετήσεις αλλά και στα πηγαδάκια ήταν τα θέματα βιωσιμότητας που έχουν να κάνουν με τις τεχνολογικές εξελίξεις αλλά και τα θέματα διαχείρισης υποδομών και χωροταξίας. Αίσθηση ειδικά προκάλεσε η τοποθέτηση σε υψηλούς τόνους για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό που είναι σε διαδικασία διαβούλευσης μέχρι τις 25/5 από τα συναρμόδια Υπουργεία άσκησε από το βήμα της της κλειστής, πρωινής συνεδρίασης της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευση του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ) ο απερχόμενος πρόεδρος του Γιάννης Παράσχης.

Ο κ. Παράσχης εστίασε τόσο στη διαδικασία όσο και το προτεινόμενο πλαίσιο λέγοντας ότι, ο ΣΕΤΕ επέμεινε σταθερά στην ανάγκη να ολοκληρωθεί τόσο το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό όσο και τα τοπικά πολεοδομικά σχέδια, επισημαίνοντας ότι η πολυετής εκκρεμότητα δημιουργεί σοβαρή αβεβαιότητα για επενδυτές και επιχειρήσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, η καθυστέρηση δεν επηρεάζει μόνο την ανάπτυξη νέων τουριστικών επενδύσεων, αλλά και την προστασία του περιβάλλοντος, τη διαχείριση των προορισμών και κυρίως την ασφάλεια δικαίου, στοιχείο που χαρακτήρισε κρίσιμο για τη λειτουργία της αγοράς.

Ο κ. Παράσχης σημείωσε ότι τα τελευταία δύο χρόνια ο ΣΕΤΕ συμμετείχε ενεργά στη δημόσια διαβούλευση για το σχέδιο χωροταξικού του 2024, καταθέτοντας «πλήθος θέσεων και προτάσεων», οι οποίες –όπως είπε– σε έναν βαθμό ενσωματώθηκαν στο τελικό κείμενο. Ωστόσο, ανέφερε ότι τους τελευταίους μήνες ο Σύνδεσμος διατύπωσε εκ νέου τεκμηριωμένες ενστάσεις προς το αρμόδιο υπουργείο, καθώς στο υπό διαμόρφωση τελικό σχέδιο εισήχθησαν νέες παράμετροι και προσεγγίσεις που διαφοροποιούν σημαντικά το αρχικό κείμενο του 2024. Η τελική πρόταση μας γνωστοποιήθηκε πριν μια εβδομάδα. Έχουμε εκφράσει ήδη τις αποκλίνουσες απόψεις μας που αφορούν σε μια σειρά από νέα ζητήματα που προτείνονται, είπε ο κ. Παράσχης.

Συγκεκριμένα ο κ. Παράσχης τόνισε ότι η πρόβλεψη για πλαφόν στις νέες τουριστικές επενδύσεις στις 100 κλίνες. Ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ υποστήριξε ότι μια οριζόντια προσέγγιση αυτού του τύπου δημιουργεί σοβαρά ζητήματα, ιδιαίτερα για μεγάλους και ώριμους τουριστικούς προορισμούς όπως η Κέρκυρα, η Ρόδος και άλλα μεγάλα νησιά, όπου –όπως υπονοήθηκε– οι ανάγκες και τα χαρακτηριστικά της τουριστικής ανάπτυξης διαφέρουν σημαντικά.

Επιπλέον, ο ΣΕΤΕ εξέφρασε αντιρρήσεις για τη μεθοδολογία υπολογισμού της φέρουσας ικανότητας των προορισμών, υποστηρίζοντας ότι απαιτείται πιο τεκμηριωμένη και ρεαλιστική προσέγγιση, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικές δυνατότητες κάθε περιοχής και οι υφιστάμενες υποδομές. Ανάλογες επιφυλάξεις διατυπώθηκαν και για τις προτεινόμενες ρυθμίσεις αρτιότητας, οι οποίες –κατά τον Σύνδεσμο– ενδέχεται να επηρεάσουν την επενδυτική δραστηριότητα και την αξιοποίηση γης σε τουριστικές περιοχές.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις νέες εισφορές υπέρ του Πράσινου Ταμείου που προβλέπονται στο σχέδιο. Ο κ. Παράσχης τόνισε ότι ο κλάδος ήδη επιβαρύνεται με το τέλος ανθεκτικότητας και υποστήριξε ότι η επιβολή πρόσθετων οικονομικών βαρών δημιουργεί εύλογους προβληματισμούς για το συνολικό κόστος λειτουργίας και επένδυσης στον τουρισμό.

«Η συζήτηση για το χωροταξικό γίνεται ακόμη πιο δύσκολη ελλείψει ενός στρατηγικού masterplan για τον τουρισμό», ανέφερε χαρακτηριστικά, καλώντας την Πολιτεία να εξετάσει σοβαρά τις προτάσεις του ΣΕΤΕ στο εναπομείναν στάδιο της διαβούλευσης. Παράλληλα, άσκησε κριτική σε πρόσφατες αποφάσεις αναστολής αδειοδοτημένων τουριστικών επενδύσεων σε νησιωτικούς προορισμούς, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες κινήσεις δεν συμβάλλουν στην ασφάλεια δικαίου.

Στην ομιλία του, ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ παρουσίασε συνολικά τον απολογισμό της τελευταίας τριετίας, σημειώνοντας ότι ο Σύνδεσμος επιδίωξε να ενισχύσει τον θεσμικό του ρόλο ως υπεύθυνου κοινωνικού εταίρου, με τεκμηριωμένες παρεμβάσεις σε ζητήματα όπως τα εργασιακά, η φορολογία, οι υποδομές, οι μεταφορές, η αεροπορική διασυνδεσιμότητα και η βιώσιμη ανάπτυξη.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη βιωσιμότητα, επισημαίνοντας ότι η πρωτοβουλία «Μέτρον στα Στενά του Τουρισμού» επιχειρεί να μετατρέψει τη γενική συζήτηση περί βιώσιμης ανάπτυξης σε πρακτικό εργαλείο για τις επιχειρήσεις, μέσω δεικτών αυτοαξιολόγησης, εκπαίδευσης και μηχανισμών αυτορρύθμισης. Όπως τόνισε, για μια χώρα που στηρίζει το τουριστικό της προϊόν στο φυσικό περιβάλλον και την ποιότητα των προορισμών, η βιωσιμότητα αποτελεί όρο ανταγωνιστικότητας.

Αναφερόμενος στις επιδόσεις του ελληνικού τουρισμού, ο κ. Παράσχης χαρακτήρισε το 2025 “ορόσημο” για τον κλάδο, σημειώνοντας ότι οι ταξιδιωτικές εισπράξεις μαζί με την κρουαζιέρα ανήλθαν στα 23,6 δισ. ευρώ, ενώ οι διεθνείς αφίξεις έφτασαν τα 42 εκατομμύρια. Επισήμανε μάλιστα ότι η αύξηση των εσόδων κατά 9,8% ξεπέρασε την αύξηση των αφίξεων, κάτι που –κατά τον ίδιο– δείχνει μια σταδιακή μετατόπιση προς ένα πιο ποιοτικό και παραγωγικό μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο ελληνικός τουρισμός έχει πλέον περάσει σε μια νέα κλίμακα, η οποία απαιτεί διαφορετικό επίπεδο σχεδιασμού και μεγαλύτερη συνεργασία κράτους, τοπικής αυτοδιοίκησης και ιδιωτικού τομέα. «Η θέση ισχύος δεν αποτελεί εγγύηση για το μέλλον. Είναι αφετηρία ευθύνης», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η χώρα δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στη δύναμη του brand Ελλάδα, αλλά χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο «Ελληνικός Τουρισμός 2040».

Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ υπογράμμισε ότι ο ρόλος του Συνδέσμου τα επόμενα χρόνια θα είναι να διατηρήσει τον τουρισμό στο επίκεντρο του παραγωγικού σχεδιασμού της χώρας, με έμφαση στην ποιότητα, την ανταγωνιστικότητα, τη βιωσιμότητα και τη θεσμική συνεργασία.

Ο Φ. Καραβίας

Μήνυμα για ανάγκη ανάπτυξης του ελληνικού τουρισμού με έμφαση στις τοπικές κοινωνίες, τις υποδομές και τη βιωσιμότητα του κλάδου, έστειλε ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank, Φωκίων Καραβίας, κατά την ομιλία του στην 34η Τακτική Γενική Συνέλευση του ΣΕΤΕ. Ο επικεφαλής της Eurobank αναφέρθηκε στις προκλήσεις αλλά και στις προοπτικές του ελληνικού τουρισμού, τονίζοντας ότι ο κλάδος δεν αποτελεί μόνο βασικό πυλώνα της οικονομίας, αλλά και δραστηριότητα με έντονο αποτύπωμα. Παράλληλα, στάθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης των υποδομών, ολοκλήρωσης του χωροταξικού σχεδιασμού και ανοίγματος σε νέες αγορές, όπως η Ινδία.

Σήμερα, υπάρχουν ενδείξεις ότι το κοινωνικό αίσθημα απέναντι στον τουρισμό δεν είναι τόσο θετικό, όσο στο παρελθόν. Η εκτεταμένη συζήτηση για τον λεγόμενο υπερτουρισμό έχει υποχωρήσει, αλλά αυτό δεν πρέπει να μας εφησυχάζει γιατί ενδέχεται να επανέλθει. Παράδειγμα, η πρόσφατη σχετική τοποθέτηση του Δημάρχου Αθηναίων. Ο τουριστικός κλάδος έχει πολλά επιχειρήματα και χρειάζεται περαιτέρω ανάδειξή τους. Αυτό δήλωσε ο CEO της Eurobank, Φωκίων Καραβίας, κατά την ομιλία του στη γενική συνέλευση του ΣΕΤΕ και σημείωσε ότι σε έναν ευμετάβλητο κόσμο, η διαφοροποίηση των πηγών εσόδων πρέπει να αποτελέσει ακόμη μια προτεραιότητα. Διατηρώντας τις οικείες σε εμάς αγορές (της Ευρώπης, των ΗΠΑ) να ανοιχτούμε σε νέες ευκαιρίες, και η Ινδία είναι μια από αυτές, καθώς ενδεικτικά, μόνο 5 δισ. δολάρια είναι η ετήσια δαπάνη για γάμους Ινδών εκτός της χώρας τους.

Ο Λ. Αντωνόπουλος

Ο Λυκούργος Αντωνόπουλος, Chief Commercial Officer Business Segment @cosmote_greece τόνισε: «Μέσα σε ένα περιβάλλον διαρκών αλλαγών και αυξανόμενων προκλήσεων για την τουριστική βιομηχανία – από τη βιωσιμότητα και το λειτουργικό κόστος έως τις νέες απαιτήσεις των ταξιδιωτών – οι ψηφιακές υποδομές και οι AI εφαρμογές δεν αποτελούν απλώς τεχνολογική επιλογή, αλλά βασική προϋπόθεση για μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα και λειτουργική αποδοτικότητα. Συνδυάζοντας τη φιλοξενία και την αυθεντικότητα που τον χαρακτηρίζουν με τις δυνατότητες της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης, ο ελληνικός τουρισμός έχει μια μοναδική ευκαιρία να περάσει σε μια νέα εποχή ανάπτυξης».

Η Μαρία Γάτσου, διευθύντρια του ΣΕΤΕ, σημείωσε ότι η επόμενη ημέρα του ελληνικού τουρισμού «δεν θα κριθεί μόνο από τη δημοφιλία μας ως προορισμός, αλλά και από την ικανότητά μας να προστατεύσουμε την επιτυχία μέσα από τις αξίες μας». «Η ανθεκτικότητα δεν μετριέται μόνο σε αφίξεις, αλλά από το αποτύπωμα που αφήνουμε στις τοπικές κοινωνίες. Αυτό απαιτεί σταθερότητα, συνεργασία και έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό με κοινές προτεραιότητες» υπογράμμισε η ίδια. Από την πλευρά του, ο Γιώργος Βερνίκος πρόεδρος ΙΝΣΕΤΕ ανέφερε ότι «το μέλλον του ελληνικού τουρισμού θα κριθεί από την ικανότητά μας να ισορροπήσουμε την ανάπτυξη με τη βιωσιμότητα». Σύμφωνα με τον κ. Βερνίκο, ο τουρισμός «είναι η δύναμη που μπορεί να ενισχύσει την κοινωνία, την Περιφέρεια και τις επόμενες γενιές. Εν μέσω προκλήσεων -κλιματικών, γεωπολιτικών, οικονομικών- το ΙΝΣΕΤΕ αποτελεί βραχίονα γνώσης, τεκμηρίωσης και στρατηγικού σχεδιασμού για την ταχύτερη προσαρμογή προορισμών και μικρών και μεγάλων επιχειρήσεων σε μια νέα πορεία με αμιγώς θετικό αποτύπωμα».